LİNK : http://nacikaptan.com/?p=68210




Hazal Ocak  26 Mart 2019 

Cumhuriyet İBB dosyasını açıyor: Böyle batırdılar




İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), seçim
tanıtımlarında
“bizim aşkımız” dediği İstanbul’u 22 milyar lira borçlandırdı. Belediyenin bankalar hariç hizmet kurumları İSKİ’ye 4.5 milyar lira, İGDAŞ’a da 1.9 milyar lira borcu var.




AKP’nin yerel seçim tanıtımlarında “bizim aşkımız” dediği İstanbul’u 22 milyar lira borçlandırdığı ortaya çıktı. İBB’nin bütçesi geçen yıl 3.7 milyar lira açık verdi. Halka hizmet etmesi için kurulan belediye iştiraklerinin parası İBB bütçesine aktarıldı. İBB’nin İSKİ’ye 4.5 milyar TL, İGDAŞ’a ise 1.95 milyar TL borcu var. İBB’nin borç ödemek için sattığı arsaların en dikkat çekeni ise Etiler’deki Polis Okulu arazisi oldu. 2
milyar 666 milyona sat
ılan araziyi yine kendi iştiraki KİPTAŞ aldı.




AKP iktidarının, yerel seçimlerde büyük önem
verdiği ve
“bizim aşkımız” dediği İstanbul’u borca batırdığı ortaya çıktı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) borçları 22 milyar liraya dayandı. İBB’nin bütçesi sadece 2018 yılında 3.7 milyar lira açık verdi. Halk tanzim kuyruklarında sıra beklerken, halka hizmet etmesi için kurulan
belediye iştiraklerinin parası İBB bütçesine aktarıldı. Bununla da yetinmeyen
İBB, Etiler Polis Okulu
’nun da aralarında olduğu İstanbul’un birbirinden değerli arazilerini sattı. İBB Başkanlığı Meclis Denetim Komisyonu 2018 yılı gelir ve giderleri ile hesap ve
işlemleri üzerine yaptığı incelemeleri tamamladı. Komisyon üyesi CHP
’li Tarık Balyalı hazırlanan denetim raporuna muhalefet şerhi koydu. Balyalı’nın şerh raporu İBB’de 2018 yılında ortaya çıkan kara tabloyu gözler önüne serdi.




İBB’nin 2018 yılı gelir bütçesi 18 milyar 424 milyon 947 bin lira, gider bütçesi de 22 milyar 148 milyon 25 bin lira olarak kayıtlara geçti. İBB’nin 2018 yılı bütçe açığı ise 3 milyar 723 milyon 77 bin 536 TL. 2018 yılında borçların ve bütçe açıklarının hızla yükseldiği ve faiz giderlerinde ciddi artış
yaşandığına dikkat çekilen şerh raporunda, belediyenin öz gelirlerindeki
azalışa karşılık gayrimenkul satış gelirlerinde ciddi artış yaşandığı tespit
edildi.
 

3 kat arttı




Şerh raporunda 2014 yılından bugüne İBB’nin aldığı borçlar incelendi. 2014 yılında toplam borcu yalnızca 6 milyar lira olan İBB’nin borcu, 2018 yılına gelindiğinde 3 kat arttı. 2018 yılında mali borçların toplamı 20 milyar 214 milyon 629 bin 170 liraya ulaştı. Belediyenin yurtiçi ve yurtdışı bankalara, bağlı
ortaklıklara, kamu kurum ve kuruluşlarıyla beraber iştiraklerine olan toplam
borcu ise 21 milyar 922 milyon 536 bin 951 lirayı buldu. İBB
’nin 2018 yılı sonu itibarıyla Türkiye’deki bankalara borcu 3 milyar 331
milyon 928 bin 799 liraya, yabancı bankalara borcu ise tam 11 milyar 312 milyon
763 bin 66 liraya ulaştı.
 

Faiz gideri milyonlar




İBB’nin borçlarına ödediği faiz de ekonomik krizle
birlikte rekor bir art
ış gösterdi. 2014 yılında 128 milyon 178 bin TL faiz ödeyen İBB, 2017’de 173 milyon 608 bin TL faiz ödemesi yaptı. 2018 yılında İBB’nin faiz giderleri bir önceki yıla göre 2.5 kat artış göstererek 436 milyon 609 bin TL’ye ulaştı. İBB’nin 2019 yılında ise 1 milyar 114 milyon 507 bin TL borç faizi ödemesi tahmin ediliyor. 

POLİS OKULU BÜTÇE KURBANI




2018 yılında yaklaşık 21 milyar lira borçlanan İBB
bu borçları kapatmak için elindeki gayrimenkulleri satmaya başladı. İBB
bütçesinde ağırlığını gayrimenkul satışlarının oluşturduğu sermaye gelirleri
kalemi 2018 yılında 2 milyar 721 milyon 850 TL
’ye ulaştı. Bu kalem 2017 yılında sadece 227 milyon 609 bin TL olarak gerçekleşmişti. İBB’nin arsa satışlarındaki en büyük “müşterisi” ise yine kendi iştirakleri oldu. Üsküdar Bulgurlu’daki 29 bin 644 metrekarelik
arsa, 550 milyon liraya İGDAŞ
’a satıldı. CHP’nin muhalefet şerhinde bu satış “İBB, İGDAŞ’tan borç alıp faiz ödememek için bu arsa satışı düzenlemiştir” sözleriyle yorumlandı. İBB’nin borç ödemek için sattığı arsaların en dikkat çekeni ise Etiler’deki Polis Okulu arazisi oldu. 2
milyar 666 milyona satılan araziyi yine kendi iştiraki KİPTAŞ aldı. İBB bu
satışın yüzde 52.20
’sini gelir olarak kaydetti ve
kasas
ına 1 milyar 338 milyon 520 bin TL
koydu.




Borç havuzu 

İBB’nin bunlar dışında 2018 sonu itibarıyla bağlı kuruluşu İSKİ’ye yaptığı borç da dikkat çekici boyutlara ulaştı. İBB’nin, İSKİ’ye tam 4 milyar 555 milyon 173
bin 629 lira borcu bulunuyor.
İBB’nin kendi iştiraklerine borcu ise 3 milyar
447 milyon 907 bin 780 lira. İBB
’nin borçlu olduğu bazı iştirakleri şöyle:




İGDAŞ: 1 milyar 954 milyon 939 bin 842 TL
(faiz dahil)


İSTAÇ: 292 milyon 197 bin 501 TL


AĞAÇ A.Ş.: 191 milyon 33 bin 619 TL


İSPER A.Ş.: 147 milyon 986 bin 738 TL


İSTON A.Ş.: 143 milyon 500 bin 174 TL




Balyalı: Para varsa halka hizmet etsin




Hazırladığı raporu gazetemize yorumlayan Tarık
Balyalı,
“İBB’nin mali tablolarını incelediğimizde öz gelirlerinin azaldığını, arsa satışlarının arttığını, borçlanmanın artık limitleri zorlayarak ciddi bütçe açığı oluştuğunu ve dışarıya faiz ödendiğini
görüyoruz. İBB
’nin mali yönetim anlayışı iflas etmiştir. Hatalı yatırımlar ve yüksek borçlanma bu tabloyu yaratmıştır. İstanbul kesinlikle başkansız kalmış. Net olarak mali disiplin elden kaçmış. Özellikle müdürlükler bazında bürokrasi fazla rahat etmiş. Açığı kapatmak
için arsa satışları yapmışlar
” dedi. Doğalgaz ucuzlasın İBB’nin daha önce hiç olmadığı kadar paraya sıkıştığı için iştiraklerini finansman aracı olarak kullandığını söyleyen Balyalı, “İGDAŞ’ta bu kadar para varsa doğalgazı ucuzlatsınlar. İBB’nin İSKİ’ye 4 milyar 555 milyon TL borcu
bulunuyor. Sadece bu rakam bile
İstanbul’da suyun nasıl ucuzlatılacağına çarpıcı bir cevaptır. İSKİ kasasındaki bu parayla İBB’nin borçlarını finanse edeceğine suyu vatandaşa ucuz vermelidir” diye konuştu.[1]




İBB’de ihale oyunları


Borca battığı ortaya çıkan İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2018 yılında yaptığı ihalelerin skandallarla dolu olduğu ortaya çıktı. Geçen yıl açtığı 408 ihalenin 64’ünü kendi iştiraklerine veren İBB, büyük oranda zarar etti. İştirakler özel şartnamelerle belediyelerden aldıkları ihaleleri bölerek başka şirketlere
yaptırdı.




Borca battığı ortaya çıkan İstanbul Büyükşehir
Belediyesi
’nin 2018 yılında yaptığı ihalelerin skandallarla dolu olduğu ortaya çıktı. Geçen yıl açtığı 408 ihalenin 64’ünü kendi iştiraklerine veren İBB, büyük oranda zarar
etti. İştirakler özel şartnamelerle belediyelerden aldıkları ihaleleri bölerek
başka şirketlere yaptırdı.




İBB Başkanlığı Meclis Denetim Komisyonu üyesi CHP’li Tarık Balyalı’nın denetim raporuna koyduğu muhalefet şerhi, 2018’deki ihale oyunlarını da gözler önüne seriyor. İBB’nin 2018 içerisinde yaptığı 408 ihalenin toplam tutarı 9 milyar 935 milyon 703 bin 664
lira. Bu ihalelerden 10
’unun aciliyeti olmamasına karşın savaşta ve doğal afette kullanılan 21B maddesi ile yapılması
dikkat çekiyor. 10 ihalenin bedeli ise 1 milyar 141 milyon 765 bin 291 lira.
İBB
’nin 2018 içerisinde 329 adet doğrudan teminle yaptığı ihalelerin toplam tutarı da 16 milyon 593 bin 503 lira. 

İBB’yi böyle batırdılar: Polis okulu bütçe kurbanı


İştiraklere çalışmış




Raporda yer alan çarpıcı verilerin başında 2018’de yapılan 408 ihalenin 64’ünü İBB’nin kendi iştiraklerinin almış olması geliyor. 64 ihalenin toplam
tutar
ı 3 milyar 254 milyon 584 bin 654
lira. Bu tutar toplam ihalelerin yüzde 33
’ü. İştiraklerin aldığı mal alımları, hizmet alımları, yapım işleri, danışmanlık hizmeti gibi ihalelerin usulleri arasında 21B maddesi de bulunuyor.




Savaş varmış gibi 

İştiraklerin aldığı 64 ihalenin büyük bölümünde
iştirakler tek katılımcı. 64 ihale üzerinde yapılan incelemelerde de bazı
ihalelerin teknik şartnamelerinin rekabeti önleyecek ve başka firmaların
ihaleye girmesini engelleyecek biçimde hazırlandığı tespit ediliyor. Bu
ihalelerden en dikkat çekici ikisi şöyle:


İBB 3 Nisan 2018’de işin aciliyeti olmamasına karşın doğal afetlerde kullanılan 21B maddesine göre “İstanbul Geneli Kentsel Donatı Alanlarında Onarım ve Yapım İşi” başlığıyla ihale açıyor. Bu uygulama ihaleye girişi de sınırlandırıyor
çünkü bu maddeyi kullanarak İBB sadece kendi istediği firmaları ihaleye
çağırıyor. İhale İstanbul genelindeki park ve yeşil alanların bakım ve onarımı
için düzenlenmesini içeriyor. İhalenin yaklaşık maliyeti 199 milyon 935 bin 258
lira. İhalenin bedeli de 184 milyon 977 bin 240 lira. Söz konusu ihalede 2
firma dosya alıyor ancak geçerli tek teklifi sunan İBB
’nin iştiraki AĞAÇ A.Ş. ihaleyi kazanıyor. İştirak ihaleyi kazanmasından sadece 21 gün sonra, 24 Nisan 2018 ve 26 Nisan 2018 tarihleri arasında tam 18 ayrı
ihale düzenleyerek işi bölüyor. İştirakin de düzenlediği ihalelerde 21B
maddesini kullanması dikkat çekiyor. İştirakin bu 2 günde yaptığı ihalelerin
toplam miktarı ise 109 milyon 540 bin 273 lira.




Hayalet sofra




İBB 13 Aralık 2018 tarihinde bu kez “İstanbul Geneli Muhtelif Organizasyonlar ile Tanıtım ve Duyuru Çalışmaları” başlığıyla bir ihale açıyor. İhalenin yaklaşık maliyeti 182 milyon 962 bin lira. İhalenin bedeli de 181 milyon 962
bin lira.
İhaleyi İBB’nin iştiraki Kültür A.Ş. kazanıyor.
Raporda bu ihaleye ilişkin
“2019 yılı içerisinde yapılacak çok sayıda organizasyon bu ihale içerisinde toplanmış ve ‘torba yasa’ gibi ‘torba ihale’ şekli oluşturulmuş. Bu ihaleye konulan özel maddelerle farklı firmaların ihale fiyatı oluşturması ve ihaleye girmesi engellenmiş” ifadeleri kullanılıyor. Raporda yer alan incelemede 133 ayrı hizmet alımından söz edildiğine dikkat çekilerek bunların hangi organizasyon olduğunun tam olarak bilinmediği vurgulanıyor. Buna ilişkin tespitlerin bazıları şöyle: “Yurtiçi ve yurtdışı uçak bileti alımlarının hangi dönemi kapsadığı, yurtiçi ve yurtdışı konaklamaların hangi dönem yapılacağı, 30 bin adet olarak ifade edilen yemeklerin nerede yeneceği, 10 milyon bardak suyun nerede
i
çileceği belli değil”




Ayrıca KÜLTÜR A.Ş. de ihaleyi kazandıktan sonra işi
17
’ye bölerek toplam 140 milyon 430 bin
650 lira bedelle 5 ayr
ı firmaya veriyor.




CHP’li Balyalı: Vahim tablo




Komisyon üyesi CHP’li Tarık Balyalı şöyle konuştu:




“İştiraklerimiz İBB’nin ihalelerine çoğunlukla tek
başına katılıyor ve kazanıyor. Bu ihalelerde hiçbir şekilde rekabet oluşmadığı
gibi fiyatlar piyasa şartlarının üzerinde. İBB ihalelerinde yaklaşık maliyet ve
ihale fiyatı üzerinde bir çalışma yaptık ve çıkan sonuçlara raporda yer verdik.
Bu çalışmaya göre İBB
’nin 2018’de yaptığı bütün ihalelerde yaklaşık maliyet üzerinden ‘kırım oranı’ ortalaması yüzde 14.49’ken iştiraklerin aldığı ihalelerde “Kırım oranı” yüzde 6.56’ya düşüyor. Aynı vahim tablo hizmet ihalelerinde
de var.
İBB’nin hizmet ihalelerindeki “kırım oranı” yüzde10.15’ken iştiraklerin aldığı ihalelerde bu oran yüzde 6.68’e düşüyor. Bu hesaplama iştiraklerin İBB’den ihaleleri piyasa şartlarının üstünde aldığını net bir şekilde ispatlıyor. Bunların dışında özellikle KİK 21/B maddesine göre çok ciddi tutarlarda ihale yapılmış. İBB’nin 21/B’ye göre yaptığı 10 ihalenin toplamı 1 milyar 114 milyon TL’ye ulaşmış. Bir başka bakış açısıyla 21/B’ye göre yapılan ihalelerin ortalaması 114 milyon TL’ye gelmiş. Meseleye bu açılardan baktığımızda özellikle iştiraklerin kazandığı ihalelerde rekabetin
sağlanamadığını görüyoruz. 21/B
’ye göre verilen ihalelerde istisnai
bir durum olmaktan
çıkmış ve yöntem haline dönüşmüş.” [2]

[1] http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/cevre/1313303/Cumhuriyet_iBB_dosyasini_aciyor__Boyle_batirdilar.html

[2] http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/ekonomi/1315036/iBB_de_ihale_oyunlari.html