Turkish değil, Turkia




Ege
Cansen, Sözcü, 18 Ekim 2018




Kültür
ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy dış tanıtımlarda bundan böyle “Turkey”
yerine “Turkish” sözcüğünü kullanma kararı aldıklarını söyledi.
Turkish, Turkey’den daha iyidir. Ama Turkey kelimesinin karşılığı değildir.
“French” veya “German” gibi bir halkı anlatan bir
sözcüktür. Nasıl French, France veya German, Germany sözcüklerinin yerini
tutmazsa, Turkish de Turkey kelimesini ikame edemez. 




Türkiye,
ne yapıp yapıp dünyanın en yaygın dili olan İngilizce’de ülkemizin adının
Turkey olarak yazılıp okunmasına son vermelidir. Çünkü Turkey İngilizcede
“hindi” anlamına da gelmektedir. Hindi, eti yenen itibarsız,
gürültücü şapşal bir kuştur. Kuştur ama bir kartal veya şahin değildir. Türkiye
kelimesinin Fransızcası Turquie, Almancası Türkei, İspanyolcası Turquia,
İtalyancası Turchia’dır. Bunlardan hiçbiri hindi anlamına gelmez. 




Bildiğim
kadarıyla dünyanın hiçbir dilinde Türkiye ile hindi kelimesi aynı değildir. Bu,
maalesef dünyanın en yaygın dili İngilizcede var olan bir karmaşadır.
Değişmelidir. 




TÜRKİYE HİNDİ DEĞİLDİR 




1964-1966
yılları arasında ABD’de üniversiteye gittim. Amerikalıların “Nereden
geldin?” sorusuna “İstanbul” der veya lafı çevirip “I’m
Turkish” diye yanıtlardım. Yani mümkün mertebe Turkey sözcüğünü
kullanmazdım. Ama kocaman adamdım ve bunu o zaman çok da dert etmedim. 




1987’den
sonra ABD’ye sık gider oldum. Turkey kelimesinin, hem Türkiye’nin imajı
açısından hem de Amerika’da yaşayan Türk aileleri için nasıl bir sorun
oluşturduğunun farkına vardım. Amerika’da yerleşmiş Türk ailelerin çocukları
“We are from Turkey” deyince sınıf arkadaşlarının “glu-glu”
diye sesler çıkarttıklarını öğrendim. Türk asıllı çocuklar arasında bu yüzden
psikolojik tedavi görenler vardı. 




Durumdan
vazife çıkarttım ve 1991’de Hürriyet’teki köşemde “Turkey” değil
“Turkia” kampanyası başlattım. 




NASIL BAŞARISIZ OLDUM 




İki
yıl boyunca yazılar yazdım. İstanbul’da, Bursa’da konuşmalar yaptım. ABD’de
yerleşmiş Türk ailelerden yüze yakın destek mektubu aldım. İngilizcede ülke
adlarının birçoğu Georgia, Bulgaria, Britania, India, Russia gibi
“ia” ile bitiyordu. Ben de Turkey yerine Turkia kelimesini önerdim. 




Zaten
pek çok ülke kendilerine yabancıların verdiği adları değiştirmişti. Konuyu İsak
Alaton aracılığıyla ABD Büyükelçisi Abramowitz’e anlattım. “Gereksiz bir
şey” dedi. 

Yılmadım.
Kampanyaya devam ettim. Öncelikle yabancı ülkelerdeki elçilik ve sair
kuruluşlarımızın tabelaları değişsin dedim. Daha pek çok önlem önerdim. 
Benim,
İngilizcede turkey sadece hindi olsun ama “Türkiye’nin Ingilizcesi Turkia
olsun” önerimi Turgut Özal benimsedi. Ama Turkia değil Türkiye olsun dedi.
Pek tabii tutmadı. 



Son
söz: Cisimle, isim müsemma olmak gerek.