TARİKATLER & CEMAATLER


KÜLTLER, TEHLİKELİ TARİKATLAR VE TOPLUMA ZARARLARI


İkincil Kaynak : https://ismailhakkialtuntas.com/2017/02/26/tehlikeli-kultleri-tarikatleri-tanima-rehberi/


Asıl Kaynak bilinmiyor.


Son günlerde Türkiye gündemini
meşgul eden konulardan olan ve özellikle de genç nüfusumuz için bir tehlike arz
eden “kült” yapıları tüm dünyayı tehdit eden bir gerçektir. Bu yapı
içerisindeki kişilerin davranışları, kült yapısının temel aldığı görüş ne
olursa olsun birbirine son derece benzer. Beyin yıkama taktiği ile çalışan bu
gruplar içine aldıkları kişinin tüm benliğini hem maddi hem de manevi yönlerden
kuşatıp, bağımsız hareket edemez hale getiriyorlar. Tamamen gruba bağlıyorlar.
Genelde hedeflerinin dünya hakimiyeti olması da olayın boyutunu büyütüyor.
Yeryüzünde on binlerle ifade edilen kült yapıları ve bu yapıların içinde on
milyonlarca insan düşünüldüğünde olayın ne derece ciddi oluğu anlaşılır.


Aileler böyle bir yapının içine
giren çocuklarından utanmakta ve ellerinden geldiğince konuyu örtülü tutmaya
çalışmaktadırlar. Oysaki bu konu utanılacak bir konu değil aksine tedbir
alınması gereken bir konudur. Geç kalınması durumunda sevdiklerine bir daha
asla yardım edebilecek fırsatı da bulamayabilirler.


Bu sayfanın başlıca iki amacı
bulunmaktadır. Birincisi; kişilerin, sağlıklı grup ilişkileri ile tehlikeli
grup ilişkilerini birbirinden ayırmalarını sağlamak, ikincisi ise; riskli bir
grubun içinde bulunan kişiye, ayrılma ve topluma adaptasyonu aşamasında
yardımcı olmaktır.


Bugün, Türkiye’de yüzü aşkın gurup
bulunmakta. Bu gurupların bir kısmı İslami kökenli, bir kısmı Hristiyan
kökenli, bir kısmı da Hindu tarikatları kökenlidir. Bu tarikatların yüzlerce
takipçisi bulunmaktadır. Ancak bu grupların hepsini yıkıcı ve zararlı olarak
değerlendirmek de yanlış olur. Bununla beraber, yıkıcı olan grupların içinde
anlaşılması güç fikirlerin propagandası yapılıyor, akla hayale sığmayan yöntem
ve teknikler bu kesimde uygulama alanı buluyor. Üstelik bu yolla çok da kazanç
elde ediliyor. Medyanın aktardıklarına bakılırsa, bu gruplara, ABD ve Avrupa’da
önüne geçilmez bir akın ve ilgi var.


Binlerce yıl önce gelen vahyin,
bazı hayalciler veya çılgın adamlar tarafından bugünkü olayların
yorumlanmasında kullanılması ile ortaya çıkan yeni peygamberlikler
yaygınlaşmaya başlamıştır. “Mesih veya Mehdi” önümüzdeki yıllarda
dünyaya inecek mi sorusu, yeryüzündeki milyonlarca Yahudi, Hristiyan ve
Müslümanın araştırdığı konudur. Hristiyan veya müslüman kökenli tarikatlarda
mesih veya mehdi olduğunu iddia eden kişilerin yönlendirdiği bu tehlikeli
yapılar, teknolojik gelişmelerle çok hızlı yayılabilmektedir. Bunun dışında
yeryüzünde milyonlarca insan hayatını anlamlı kılacak bir amaç arıyor. Artan
sayıdaki ruhani ve politik gruplar insanlara gelecek için umutlar sunuyorlar.
Bu grupların hangisinin yıkıcı ve zararlı hangisinin ise zararsız olduğunu
anlayabilmek için “kült” yapısını tanımlamak ve topluma zararlarını
iyi bilmek gerekir.


Konuya eski bir hikaye ile
başlayarak “nasıl oluyor da bu insanlar böyle şeylere inanabiliyor?”
sorusunun cevabını biraz olsun hafızalarda canlandırmak istiyorum:


Kurbağa çorbası yapmaya çok
hevesli bir ahçı, bir türlü çorbayı yapmayı beceremiyormuş daha doğrusu hayvanı
sıcak suya her attığında hayvan dışarı fırlıyormuş. Tecrübeli diğer bir ahçı
durumu hafif gülümseyerek bir müddet seyretmiş. Sonunda kendini tutamamış ve
“Bak bakalım şimdi nasıl bu kurbağa efendiyi kandırıyorum” demiş.


Genç ahçı kenara çekilip tecrübeli
ahçının yaptıklarını seyretmeye başlamış. Ahçı, tencereye soğuk su doldurmuş,
kurbağayı içine koymuş, kapağı kapatmış ve düşük ateşte tencereyi ısıtmaya
başlamış. “Birazdan kurbağa efendi, bir rehavet hissedecek ve uyumaya
başlayacak. Sen ve ben de onun lezzetli çorbasını içeceğiz.” Demiş.


Hiç kimse kendisinin mal varlığını
aniden vermez, kendini hadım ettirmez, cinsel olarak sömürülmesine izin vermez,
ailesinin dağılmasını istemez. Taki bir piskopat tarafından, yavaş yavaş
ilerleyen ve acı veren zihin kontrol yöntemleri kullanılarak o hale getirilsin.


ZİHİNSEL ÇELİŞKİ TEORİSİ


Leon Festinger, 1950’li yıllarda
zihinsel çelişki teorisini ortaya atmıştır. Teori şunu söyler:


“Eğer bir kişinin davranışını
değiştirirseniz, O’nun düşünceleri ve hisleri de çelişkiyi azaltmak için
değişecektir.”


İnsanlar, kendi davranışlarının
düşüncelerinin ve hislerinin karşılıklı olarak tutarlı olmasını tercih ederler.
Ve bunlar arasında ancak çok küçük bir farklılığa tahammül edebilirler.
Psikolojik araştırmalar şunu göstermiştir ki eğer bu üç temelden biri değişirse
diğeri de zihinsel çelişkiyi azaltmak için değişecektir.


Dikkat edilirse, tehlikeli
gruplar, önce takipçilerinin davranışlarını değiştirirler, bunun ardından da
kişiler davranışlarını akla uygun hale getirmek için düşüncelerini ve hislerini
değiştirecektir.


TEHLİKELİ GRUP TESTİ


Bir grubun tehlikeli bir grup
olduğu nasıl anlaşılır?


• Gerçek olamayacak kadar güzel görünebilir.


• Sizin tüm problemlerinizi çözebilecekleri iddiasındadırlar.


• Gruba katılımınızın hemen arkasından para kazanmak veya grup
için yeni birilerini bulmanız istenir.


• Gruba ilk girdiğinizde kendinizi muhteşem iyi hissederken, yavaş
yavaş kendinizi suçlu, mahcup ve değersiz hissetmeye başlarsınız.


• Grup sizin katılımınızdan önceki yaşamınızı veya grup dışındaki
hayatınızı (aile, okul, eski arkadaşlar) anlatırken aşağılayıcı bir dil
kullanmaya başlar.


• Grup, aktivitelerini birinci öncelikli sıraya koymanızı ister,
hatta derslerinizden bile.


• Aileleriniz veya yakın arkadaşlarınızın sizi hiç bir konuda asla
anlayamayacakları ve yardım edemeyeceklerini telkin ederler


• Şüphe ve sorular zayıflık işaretlerinden sayılır. Eğer aynı
soruları sormaya devam ederseniz, sizden uzak dururlar.


• Liderlik bu tip gruplarda genellikle erkeklerdedir. Ve
erkeklerin kadınlardan üstün hakları ve kabiliyetleri olduğuna inanılır.


• Grupla birlikte toplumdan ayrılmanızı adeta inzivaya çekilmenizi
isterler. Ancak oradaki faaliyetlerin içyüzü ile ilgili bilgi alamazsınız


Kendinizin ya da sevdiğiniz
birisinin zararlı ve yıkıcı bir grubun içinde olup olmadığını aşağıdaki
maddelerle test edebilirsiniz. Eğer aşağıdakilerden çoğunun uygulandığı bir
grup içindeyseniz, grup içindekilere bir şey hissettirmeden dışarıdan yardım
arayınız.


1- Lider her zaman haklıdır.


Lider, Guru, İmam, Rahip, Yogi,
Mehdi, Mesih, her şeyi bilen kişi, tüm öğretilerinde her zaman için
eleştirilerden ve eksikliklerden münezzehtir.


Jefferey Manson bu sahte gurular
hakkında şöyle diyor:


Her guru, sizin asla kendi
başınıza veya sıradan kaynakları kullanarak ulaşamayacağınız bilgilere sahip
olduklarını iddia ederler. Her guru, takipçilerine gizli gerçeklerin, kendisini
takip edenlere, tam anlamıyla itaat edenlere ve kendini onun eline teslim
edenlere açacağının sözünü verir. Belirli sorular asla sorulamaz. Guru
hakkındaki her şüphe, senin kendi yetersizliğinden veya şeytanın üzerindeki
etkisinden kaynaklanmaktadır. Gurunun hareketleri ne kadar anlaşılmaz ise, onun
haklılığı o kadar kesindir. Eğer guruyu takdir edemiyorsan, anlayamıyorsan dua
etmelisin. Ona itaat etmelisin. O büyük şahsiyetin yanındaki senin varlığın
nedir ki, mütevazi olmalısın. Taki sonunda lidere yakın olan daireye girip,
liderin taciz ettiği insanları aynı şekilde taciz edesin. Tüm bunlar gurunun
tabiatında vardır. (My Father’s Guru, Jeffrey Masson, 1993, page 173.)


2- Sen her zaman hatalısın.


Üyelere, kişisel olarak, küçük,
zayıf, cahil, akılsız, günahkar oldukları söylenir. Ve hiç bir şekilde grubu
veya lideri eleştirebilecek kalitede olmadığı söylenir. Eğer lider ile herhangi
bir anlaşmazlığın varsa o zaman birinci madde geçerlidir.


Daha yaşlılar veya daha yüksek
mevkiye sahip kişiler, yeni gelenleri azarlarlar ve onların imani olarak henüz
gelişmediğini söyler. Yeni başlayanlar, yakın halkaya gelene kadar hem lider
hem de alt liderler tarafından sömürülür. Bu noktaya ulaştığında da kendisi
yeni gelenlere aynısını yapar.


Tüm tehlikeli gruplarda, kültlerde
ortak bir özellik de, kült lideri ve yakınındakilerin, yeni gelenlerin asla
doğru düşünemez olduğu fikrine sahip olmalarıdır.


Üyeler devamlı kendilerini
suçlarlar ve kendi günahlarını, hatalarını itiraf ederler. Bazen de toplu halde
iken herkesin önünde hatalarını ikrar ederler. Bu Maocu Çinlilerden tutun,
Hristiyan kültlerine kadar hemen hepsinde kullanılır.


Bazen de “grup”
toplantılarında diğer üyeler bir kişiyi eleştirir ve ona saldırır. Üyelere
kendi fikirlerine ve yargılarına asla güvenmemeleri söylenir;


• Senin düşünce yapın günahlarından dolayı bozulmuş


• Yargın hiç iyi durumda değil


• Düşünme şeklin hiç iyi değil


• Zihnin hiç iyi çalışmıyor


• Alışkanlıkların tarafından yönlendiriliyorsun


• Şeytan senin tüm hareketlerini kontrol ediyor.


• Cinsel dürtülerin seni kontrol ediyor.


• Alkolik gibi düşünüyorsun


• Sende suçlu zihin yapısı var


• Senin yeniden bir yapılanmaya ihtiyacın var


• Sen yeterince dua etmiyorsun, yoga yapmıyorsun ya da meditasyon
yapmıyorsun


• Üyelere kendi içinden gelen dürtülere güvenmemeleri öğretilir.


• Senin içinden gelen dürtüler hiç doğru değil, sen herşeyi kendin
için yapıyorsun.


• Sen enaniyetli, kendini beğenmiş, menfaatini arayan, kendi
bildiğini yapan birisin.


• Sen sadece kendi egonu tatmin etmeye çalışıyorsun.


• Çok tembelsin


• Her işin kolay olanını seçiyorsun


• Sadece yatmak istiyorsun.


Steven Hassan şöyle yazıyor:


” Zihin kontrolü tamamen
bağımlı bir kişilik oluşturmayı hedeflediği için, tehlikeli grup doktrinleri
her zaman için kişinin kendi kişiliğini yıkmayı hedefler. (Combating Cult Mind
Control, Steven Hassan, 1988, page 79)


Geçmiş suçlara saldırı:


Özellikle “nefret kusma”
seansları sırasında kişinin eski yaptıkları (suç sayılacak bir şey olmasa da)
suç olarak lanse edilir. Yeni gelen birisi asla kendi başına bırakılmaz ve
kontrol edilir. Her ayağa kalkmaya çalışıldığında kafasına vurulur ve yere
indirilir.


3) Çıkış yoktur


Gruptan ayrılmanın hiç bir uygun,
saygın yolu yoktur. Ayrılmak, kaybetmek demektir, şeytan tarafından kandırılmış
demektir. Ayrılmak kutsal cezayı haketmeyi gerektirir.


Üyeler eğer ayrılırlarsa,
başlarına çok kötü şeyler geleceğine, tüm ruhsal ilerlemeyi kaybedeceklerine,
Cennete girmeyeceğine, şeytanın onu alıp götüreceğine, alkolik olacağına vs
inanır.


Şurası kesindir ki eğer herkes
kültü bırakırsa, sahte guru için oyun biter bu nedenle de insanların
ayrılmaması için herşeyi yapar.


Ayrılmayı engelleyen bir çok şey
vardır. Yaşıtların baskısı, önde giden üyeler, hareketlerinden şüphelendikleri
veya eski hayatını özleyen kişiyi takibe alırlar. Engeller fiziki de olabilir,
grubun yaşadığı yer izole edilmiş bir yer olabilir. Böylece şeytan dış
dünyadadır fikrini verebilirler. Tehlikeli gruplar, herkesin kredi kartlarını,
kontrol ederler. Aslında üyeler tam anlamıyla beş parasızdır. Bu nedenle de
dışarı çıkamazlar.


Bilim Tarikatından yüksek rütbeli
bazı üyeler, L. Ron Hubbard’a gelecekteki reenkarnasyonlarında milyarlarca yıl
hizmet edeceklerine dair anlaşma imzalamışlardır.


Doğal olarak “çıkışın
olmaması” kuralı ayrılanları şöyle şeytanlaştırıyor:


• Onlar, zayıf, şeytani kimselerdi


• Aptal ve akılsızlardı


• Karanlığı tercih ettiler, aydınlığı bıraktılar.


• Onlar davalarını terkeden, dönekler, sözlerinde durmayan
kimselerdir, kaçaklardır.


• Ruhlarını sattılar


• Onlar haçın, kutsal kitabın, davanın düşmanlarıdır.


• Onlar şeytani şeyleri ilahi olanlara tercih etmişlerdir.


• Onlar kayıpta olan kişilerdir, kazananlara taş atmaya
çalışıyorlar.


• Yeterince dua etmezler, meditasyon yapmazlardı, ilahi
okumazlardı.


• Hiç bir zaman gereği gibi çalışmadılar.


• Hiç bir zaman prosedürlere tam olarak uymadılar.


• Günahın çekimine karşı koyamayacaklar.


• Problemlerini gizlediler, asla grupla paylaşmadılar.


• Sex, alkol ve uyuşturucu tuzağına düşecekler..


• Para ve mala düşkünlükleri asla bitmeyecek


• Asla dürüst olamazlar.


• Onlar her zaman akılsız ve kaybedenler olacaklar.


• Hiç bir zaman doğruyu bulamayacaklar.


• Onlar şeytan tohumudurlar.


• Onlar her zaman bizim davamızı yıkmayı düşündüler.


Bir çok tehlikeli grupta
insanların ayrılanlarla görüşmesi yasaktır. Ayrılanların, münafık, şeytani,
tehlikeli, utanılacak insanlar olduğu söylenir.


4) Mezuniyet yoktur.


Hiç kimse gurunun bildiklerini
bilse de asla guru’nun akıl seviyesine ve anlayışına ulaşamaz. Hiç kimse
eğitimini bitiremez ve mezun olamaz.


5) Grup dili


Tehlikeli grubun kendine özgü bir
dili vardır. Yeni terminoloji icat ederler ve asıl anlamı örtücü kelimeleri
kullanırlar. Bilinen birçok kelimeye kullanımlarının dışında anlam yüklerler.
Buna “yüklü dil” de denir.


“Yüklü dil” Robert J.
Lifton’un “Düşünce reformunun yedi şartı”nda beyin yıkamanın en
etkili bölümü olarak görülüyor. Kült dili “iyi giydirilmiş sloganlar”
la Lifton bunu “düşünceyi hareketlendirici klişeler” olarak
adlandırıyor. Belirli kelimeler, insan anlayışını sınırlandırır. Ve sloganlar
düşünceyi durdurur.


Yeni başlayanlar bu yeni
terminolojiyi ona uyabilmek için öğrenirler ve ne söylendiğini anlamaya
çalışırlar. Sonra da bu yeni dil kişiyi geldiği diğer dünyadan ve
arkadaşlarından ayırır. Onu yanlızca diğer grup üyeleri anlayabilir.


“Gerçek dünya” ya geri
dönmek kişinin yapabileceği en büyük kötülüktür. Bu nedenle de bu kişiler
hakaret içeren kelimeler ile adlandırılırlar. Münafık, dönme, vs.


Yüklü dilin kullanıldığı bir çok
örnek vardır:


Bir grupta, “Tanrının
sevgisini paylaşmak”, grup için para karşılığı fahişelik yapmak anlamına
geliyor. “Tanrı’nın diğerlerini kutsaması için hizmet et”
“insanları kandırarak paralarını al” anlamına geliyor.


Tanrı’nın Çocukları kültünde ise
“FF”‘in anlamı “Balık avlama” anlamı ise kadın üyelerin,
fahişelik yaparak yeni üyeler getirmesi ve para kazanması.


Tanrının Çocukları tarikatında,
“her şeyden vazgeçmek ve tanrıya uymanın” anlamı dünyaya ait tüm mal
varlığınızı bağışlayın, evinizi, arabanızı, paranızı. Hatta bu kadınların
kendilerini satması ve erkeklerin karılarını sokakta pazarlamasına kadar gider.


David Berg’e gore”gerçek
ruhsal özgürlük” ve “mükemmel sevgi” grup içindeki tüm


kadınların, kızı dahil, onunla
cinsel olarak beraber olmasından geçer.


Moon tarikatındakiler ise,
kiliselerinin amaçlarını yerine getirebilmek için “kutsal aldatma”
ile yalan söylemenin, aldatmanın mübah olduğunu söylerler.


Scientologist’lerin tamamen
kendilerine ait dilleri bulunmaktadır.Onların sözlüğüne bakmadan ne
söylediklerini anlamak mümkün değildir.


Türkiye’de mevcut tehlikeli
tarikatların da kendi dilleri vardır; bacı, kardeş, gurup, İmam, Mehdi, itaat,
mümin, münafık, infak, vb.


6) Grubcu düşünce


Muhalif olmamak, düşüncede
güçlendirilmiş itaat. Kültün herşey için standart cevabı vardır. Ve üyeler bu
cevabı papağan gibi tekrarlarlar. Bağımsız düşünce kötü olarak düşünülür.
Üyeler, liderlerinin gerçeklerini kendilerininmiş gibi düşünürler. Lidere herhangi
bir eleştiri yapılmaz. Lidere, onun öğretilerine veya gruba yapılan her tür
eleştiri geçersizdir. Bazı gruplarda muhalif olmak şeytandan olarak düşünülür.


Doğal olarak iki şey ortaya
çıkmaktadır:


a) Bağımsız veya eleştirel düşünce
engellenir, özellikle de guru (lider, imam) veya grup ile ilgili olanlar.


b) Guru (lider, imam) ve grup ile
ilgili pozitif düşünceler ise teşvik edilir.


7) Mantıksızlık


Grubun inançları mantıksız, akla
aykırı, batıl inanç olabilir. Mesela Hari Krişna grubu dünyanın hala düz olduğuna
inanır.


Bilim Tarikatı üyeleri, önceki
yaşamlardan kaynaklanan incinmeler veya problemlerden dolayı kişinin zarara
uğrayacağına inanır. Ayrıca eğer gruba yeterince para verirse ölümsüz olacağına
inanır.


Bazı gruplar ise, tanrının tüm
dualarına icabet edeceğine ve dünyayı onlar için uygun bir yer haline
getireceğine inanır.


8) Kuşkuyu asma


Kült üyesinin çocuk saflığında
olduğu düşünülür ve basitçe ne söylenirse inanacağı farzedilir. Bu
söylenenlerin ne kadar mantık dışı, utanmazca ve gerçek dışı olduğu önemli
değildir.


Mesela:


• Şanslı tesadüfleri, Tanrı’nın guruyu (lideri, imamı) ve grubu
onaylaması olarak anlarlar.


• Batıl inanç, din, büyü ritüelleri ve törenler hiç bir şüphe
duyulmadan uygulanılır.


• Eğer bir guru 14 yaşındaki bir kıza cinsel tacizde bulunuyorsa,
bunu sadece ruhsal bir ders vermek olarak inanmak.(Swami Muktananda)


• Eğer guru, tanrının oğlu olduğunu ve buluğa ermemiş kız dahil
tüm komün içindeki kadınların kendilerinin olduğunu idda ediyorsa (David
Koresh)


• Eğer guru, aniden mucize göstermeye başlarsa ve buna
inanılmasını söylerse (Halkın Tapınağı)


• İslam kökenli bir tarikat lideri, evliliğin ve normal ilişkinin
yasak ancak toplu ve anal seksin helal olduğunu ilan etmişti.


9) Rakip tarikatları, kültleri,
dinleri, grupları veya organizasyonları kötülemek.


10) Eleştirilere kişisel saldırı


Herhangi bir kişi guruyu, kültü
veya dogmayı eleştirirse, kişisel seviyede saldırıya uğrar. Eleştirilere
dürüstçe, açık bir şekilde cevap vermektense, kişisel saldırılar, aşağılamalar,
küfürler, onur kırıcı suçlamalar, çamur atmak, çirkin fiillerle suçlamak,
şeklinde cevap verirler.


Normal bir organizasyonda bir
liderin rahatlıkla tolere edebileceği bir eleştiriyi, tehlikeli gruplardaki
üyeler kaldıramaz. Bu eleştirilerin, şeytani olduğu, grubu yıkmaya çalışan bir
faaliyetin izi olduğu gibi saldırılarda bulunurlar.


11) Gurubun tek yol olduğunda
ısrar etmek:


Gurup, cennete girmenin, dünya
barışının, temiz yaşamanın, amaç her ne ise onun tek yoludur.


12) Kült ve üyeleri özeldir.


Kardeşler, kendilerinin her zaman
özel olduklarına inanırlar.


• “Biz sıradan insanlardan farklıyız”


• “Bizi ancak diğer grup üyeleri anlar.


• Bizim grubuzun mükemmel olduğunu ancak diğer üyeler anlayabilir.


• Bilgi sadece bizim grubumuzda vardır.


• Bizler Tanrı’nın seçilmiş kullarıyız.


• Bizler geleceğin dalgalarıyız.


Yeni akımlar, kendilerinin eşsiz
olduklarını vurgularlar. Bunlardan bazıları:


• Şu ana kadar hiç kimse bizim liderimiz gibi bir anlayışa,
disipline, öngörüye sahip olmadı.


• Tanrı’nın veya kutsal şeylerin bu dönemde mesajını insanlara
getiriyor.


• Muhtemel felaketler, bela olarak gelmektedir. Bağışlanma
yanlızca inanan üyeler için olacaktır.


• Kutsal kitabın gerçek yorumunu yanlızca liderleri aracılığı ile
öğrenebilmekteler.


Gurup Kardeşliği


• Yeni doktrinler, bilimsel keşiflere uygun en son yorumlar.


• Ancak bu ekolü takip eden ya da inanan varlığını
zenginleştirecek ve dünyadaki şeytanın


çekim gücünden kurtulacak.


• Dünyayı Mesih, dünyanın hocası, Tanrı’nın tecellisi’ne
hazırlayan bir grup.


13) Suçluluk duygusunu aşılamak,
suçu grup üyelerini bağlamak için kullanmak.


Grup üyeleri yaptıkları herşeyden
dolayı suçluluk duyabilirler, cinsel istekleri, zayıflıkları, çabuk
yorulmaları, 16 saatlik bir işte çalışırken hata yapmak gibi. Bazı gruplar,
topluluk önünde uygulanan itiraf seansları ile daha fazla suçluluk aşılarlar.
Geçmişte yapılan, hatalar ve suçlar da suç aşılama için kullanılır. Suç,
üyelerin kafalarından geçen fikirleri yönetmek için de kullanılır “Sen çok
iyi bir şey yaptığını zannediyorsun? Senin kafan işe yaramaz. Çalışmaz. Sen
sadece sana söylenenleri yap ve artık düşünme.”


Grup, etrafta yaşamayan, aslında
hiç olmayan, yüce insan modelini örnek olarak gösterir. Hiç kimse aslında bu
standartlarda yaşayamaz. Bu nedenle de kendini hep suçlu hisseder.


14) Dogma, Sorgulanamaz dogma ve
Kutsal bilgi.


Kültün size öğretecek bir çok
dogması vardır. Dogma, doktrin, inanç, kandırma, öğreti, temel kural, prensip
olarak sunulabilir. Bunlar her zaman doğrudur. Lider ile, doktrin ile ilgili hiç
bir soruya asla iyi bakılmaz. “Çünkü tanrı bizim liderimize bu öğretileri
verdi, bu nedenle de mutlak doğrudur. Liderimizi eleştiren kişi mutlaka
şeytandandır.


15) Üyelerin doldurulması


Üyelerin, tüm bu dogmalara
inanmaları hatta doldurulmaları gerekir.


16) “Kutsal” veya
“hikmetli” otoritelere başvurmak:


Bu otoriteler, kutsal kitaptan, ya
da ölü azizler, gerçek ya da sanal kişiler olabilir. Tüm bunların kendilerini
desteklediğini söylerler. Bu destekleme için de kapalı bir mantık oluşturur.
Mesela kutsal kitap kendilerinin geleceğini haber vermektedir.


17) Hemen oluşan bir topluluk


Bir külte katıldığınızda hemen
hazır ve geniş bir aileniz olur. Bazen, katılımın ardından onların yerleşim
yerlerine taşınırsınız. Bazen tüm zamanınızı, mabedde, ya da toplanma salonlarında
diğer üyeler ile görüşerek geçirirsiniz. Artık yeni arkadaşlarınız bunlardır.


18) Hemen oluşan bir yakınlık


• “Biz hepimiz büyük, mutlu bir aile olduğumuz için, hiç bir
sırrımızı içimizde tutmamalıyız.”


• Ya da “zihninizdeki tüm çöplerden onları anlatarak
kurtulun”


• Ya da “İçinizde tuttuklarınız sizi hasta eder.”


Bu ani yakınlık, kişinin tüm
günahlarını itiraf etmek, hatalarını söylemek, küçük kirli sırlarını bile
paylaşmaya götürür. Tabiki de bunlar sonradan suç aşılamak ve şantaj için
kullanılır.


Ani ve değişmez yakınlık,
eleştirel düşünceyi de imkansız kılar. Eğer bir kişi her türlü düşüncesini
açığa vurursa, diğer üyeler onu devamlı düzelteceği için, başka düşünceler
oluşturmaya fırsat bulamaz.


19) Grubun kuşatması:


Yeni üyeler, düşüncelerini,
isteklerini, bazen de ruhlarını grubun ellerine teslim ederler. Bu genellikle
Tanrı’nın kuşatması, “Tanrı’nın kaderi” olarak lanse edilir, tanrı
adına da tüm yeni düzenleri kendileri söyler. Bundan dolayı “tanrı”
adına istenen paralar kendi kasalarına girer.


Grubun kuşatması, özel hayatın
bırakılması anlamına gelir. Yeni gelenler “bencil” olmamaları için
eleştirilirler. Yeni gelenler, kişisel, amaçlarını bırakmalıdırlar ve liderin
bildirdiğine uymalıdırlar. “Benliğin ölmesi” genel olarak dile
getirilen amaçtır.


20) Kıkırdayan mükemmellik ve
donuk bakışlı inanç


Bazı grup üyeleri etrafta gülerek
dolaşırlar ve her şeyin ne kadar mükemmel olduğunu söylerler. Her gördüklerine
“ne kadar güzel, tanrı ne hoş yaratmış” derler. Sanki kıkırdama
hastalığına tutulmuş gibidirler. Mantıklarını bir süreliğine kapatmış olan
kişiler, grubun kabulünü görmek ve herkesi inanan yapmaya çalışırlar.


Eğer bir üye yoğun bir hissi ve
duygusal bir şey yaşamışsa bunu diğer üyeler ile paylaşır, onlar da bunun ne
kadar iyi bir tecrübe olduğunu, gruplarının ne muhteşem bir grup olduğunu,
liderlerinin ne üstün bir lider olduğunu neşeli bir şekilde kıkırdayarak
birbirlerine anlatırlar.


Ancak sıradan günlük bir konudan
bahsederken bile bakışları donuktur.


22) Gurup kendi içine çeker


Gurup, müritlerin yaşamında en
önemli şeydir. Hatta bazen de tüm yaşamıdır.


Üyeler, gurubun kendilerine,
muhteşem hayatlar verdiğini düşünürler, ancak verdiği bu şey genelde saatlerce
çalışmaktan, fon artırmaktan ve yeni üyeler bulmaktan başka bir şey değildir.
Gurubun verdiği sadece asla ulaşılamayacak hedeflerdir. Onun dışında tabi
olanın tüm varlığını sömürerek kullanırlar.


23) Çifte standart


Gurubun halka açıkladığı ve
açıklamadığı amaçları vardır.


Mesela, birçok üye para
kazanırken, bu paraların alkolizm, ilaç bağımlılığı, evsizlik, yoksulluk,
yetimler gibi sosyal problemler için kullanılacağım zannederler. Ancak para
asla bunlara harcanmaz, para, grubun, gizli amaçları için harcanır. Liderin
lüks ihtiyaçları karşılanır. Lider, bu paralarla gizli bağlantılar kurar (adeta
mafya gibi), durumunu sağlamlaştırmaya çalışır.


Çift amaçlılık aynı zamanda iki
yüzlülük demektir. gurubun bir halk yönü vardır; fedakar, mutlu ve gülümseyen
yüz. Bir de gizli bir yüzü vardır: aç gözlü, gözü doymaz, sömürücü, zihin
kontrolü uygulayan, dogmatic, yayılmacı.


24) “Adam bulma”
konusunda atılgan davranma


Kült üyeleri, yeni üyeler bulmak
için çok çalışırlar. Para kazanmak kültün en önemli faaliyetidir.


25) Adam bulurken kandırma
yöntemlerini uygulama


Katıldığınız yer, katıldığını
düşündüğünüz yer kesinlikle değildir. Asla sana gerçeği söylemezler, aynı
şekilde senin zamanın gelip de gittiğinde sen de söylemezsin.


26) Espiri anlayışı yoktur ya da
farklıdır.


Lider veya grup ile ilgili espri
yapılmasına tahammül edemezler. “Hiç hoş değil” şeklinde karşılık
verirler. Bazı kültlerde ise devamlı espiri yapılır, insanlar alaya alınır ve
gülünür, ancak lider ve grup ile ilgili asla espiri yapılmaz.


27) Gerçeği söyleyemezsin


Eğer grup içinde doğruları
söyleyemediğini, konuştuğun zaman sadece Kabul edilebilir şeyleri söylediğini
fark edersen, yanlış grupta olduğunu düşünmeye başlarsın.


Bunun doğal sonucu olarak da asla
gerçeği öğrenmek için sormazsın.


28) Klonlama- Kendini ve tüm
hayatını grup terminolojisine göre yeniden tanımlamak.


Üyeler, kült liderinin yada diğer
büyük liderlerden birinin kopyası olamaya başlar.


29) Grubun inançlarına uyabilmek
için inançlarını değiştirmek zorundasın.


Klübe katılmanın bedeli onların
inandığı şeye inanmaktır. Aynı zamanda inançlarınızı değiştirmeye istekli ve
hazır olmanız gerekmektedir.


30) Hedefe ulaşmak için her şey
mübahtır:


Kült, ahlaksız bir davranış
yaptığında, bunu “Tanrı’ya hizmet için her yol mübahtır” şeklinde
açıklayabilir. Bir çok kült adam ararken kandırma tekniklerini kullanırlar ve
onların ruhlarını kurtardığımız için yalan söylüyoruz. Dışardaki insanları
aldatmak mübahtır.


31) Sahtekarlık, yalancılık,
yalanlama, inkar ve tarihi yeniden yazma:


Kült bir çok alanda sahtekarlık
yapar: İnsanları kandırarak gruplarına dahil ederler, iki yüzlüdürler,
Liderlerinin eksikliklerini örtmek için yalan söylerler, grubun gerçeği ile
ilgili, geçmişte neler yaptıkları ile ilgili yalan söylerler.


Tarihi gerçekler konusunda
kültlere asla güvenilmez. Kominist ülkeler gibi, her lider geldikçe tarih
kitaplarını değiştirirler.


32) Doğrunun farklı dereceleri


Dışarıdakilere bilgileri yanıltarak
verirler. Yeni girenler ve halkanın içindeki liderler gerçeğin farklı yüzleri
ile karşılaşırlar. Bazı bilgiler sadece en üsttekiler tarafından bilinir.


33) Yeni gelenler doğru
düşünemezler:


Daha yaşlı ve eski üyeler, yeni
gelenlerin asla doğru düşünemeyeceğine inanırlar. Bu nedenle de kült, yeni
gelen için ne yapması gerektiğini düşünür.


34) Kült korkular aşılar: Üyeler
eğer gruptan ayrılırlarsa, başlarına korkunç şeylerin geleceğine inanırlar.


35) Gurup para yiyicidir:


Guruplar para toplamak ile aşırı
ilgilidirler. Bu çok basittir. Kült devamlı olarak hem içerden hem de dışardan
para toplarlar.


36) İkrar toplantıları:


Üyeler, kendilerini eleştirir,
günahlarını ve hatalarını itiraf ederler, bazen toplum önünde kendi kendilerini
eleştirirler.


37) Ödül ve ceza sistemi


Kültler, “doğru yoldan
ayrılmış” olanlar, grubun kurallarına uymayanlar için cezalandırma
sistemine sahiptirler. Ayrıca kurallara uyanlar içinde ödül sistemi vardır.


Ödül ve cezalar ilk başta zararsız
başlayabilir. Mesela, liderin öğüt vermesi gibi. Fakat yeteri kadar
kazanamayan, ya da görevini yerine getiremeyen, yeni üyeleri bulamayan kişi
ciddi eleştirilere maruz kalabilir. Cezalandırmanın şiddeti gittikçe artar ve
kişilerin uykusuna ve yiyeceklerine müdahale edilir, cezalandırıcı işlerde çalışır.


38) Mümkün olmayan insan üstü
mükemmellik modeli:


Tüm zihin kontrolü kullanan
kültlerde, insan üstü mükemmellikte olan bir model gösterilir. Temiz ve pis
tamamen organizasyon tarafından belirlenir. Temizlik istemek çok yoğundur.


39) Akıl Hocalığı


Grubun akıl hocalığı sistemi
vardır. Yeni gelenler, eskilerin kanatları altına girerler ve grubun
yöntemlerine gore eğitilirler. “Eski gelenler” yeni gelenlere akıl
verir onları eğitir ve uygun bir şekilde düşünmelerini, grubun kurallarına uymalarını
sağlarlar.


40) Özel hayata tecavüz


Kült, özel hayat konusunda oldukça
mütecavizdir. Lider, kişinin tüm özel hayatı ile ilgilenir. Kişilere tüm
hayatlarında neler yapmaları gerektiğini söylerler.


41) Huzursuz guru, ruhsal
problemli lider


42) Huzursuz üyeler ve ruhsal
problemli müritler.


43) Ağır zihin kontrol yöntemleri
ve hızlı değişim teknikleri kullanırlar.


44) Eğer gruptan ayrılırlarsa,
vücutlarına zarar verileceği yada öldürüleceği söylenir.


45) Gurubu eleştirenlere karşı
ölüm tehdidi ve zarar vermek


46) Kişinin dünyaya ait tüm
varlığını bağışlaması


47) Ücretsiz olarak kült
üyelerinin uzun saatler boyunca çalışması


48) Tam olarak içine dalma ve
toplumdan izolasyon


TARİKAT VE İBADET GRUPLARININ
YIKICI OLMA NİTELİKLERİNİ DEĞERLENDİRİCİ PSİKOLOJİK KRİTERLER


Werner Gross


Çev. Psk. Rana Sey Uluç


Ruh pazarları ve mistik grupların
sayısında bir patlama var, ilüzyon satışı rağbette. Anlaşılması güç fikirlerin
propagandası yapılıyor, akla hayale sığmayan yöntem ve teknikler bu kesimde
uygulama alanı buluyor. Üstelik bu yolla çok da kazanç elde ediliyor. Medyanın
aktardıklarına bakılırsa, bu tarikatlara ve yıkıcı nitelikteki ibadet ve inanış
gruplarına, önüne geçilmez bir akın ve ilgi var.


“Ne var yani? Dünya öyle
büyük ki, herkesin kendine göre haksız olma hakkı var.” diyenler
çıkabilir. Ama iş bu kadar basit değil:


Almanya’da toplam 1,5-2,5 milyon
üyesi olan 300 kadar dini tarikat, kendine özgü inançları olan topluluk ve
insan psikolojisini hedef alan inanışlara sahip grup olduğu iddia ediliyor ve
bunlara sürekli yenileri ekleniyor.


Ancak her dini veya alternatif
oluşturan grubun mutlaka sorun yaratır nitelikte olduğu söylenemez. Ve her
tarikat tarikat, her ibadet ibadet değildir. Gizemli, anlaşılmaz inanışlara
sahip gruplara ve tarikatlara şöyle bir baktığımızda, içinde ne olduğu
görülemeyen, adeta balta girmemiş bir ormanla karşılaşıyoruz. Ancak bu orman
sürekli değişiyor ve yeni, eşi benzeri olmayan filizler veriyor.


Bu tür gruplaşmaları
değerlendirmeye yarayacak kriterlerin ise yetersiz olduğu görülüyor. Bir grubun
sorun olabilecek türden veya tehlikeli olup olmadığını nereden anlarız? Yıkıcı,
tahripkar bir ibadet ve inanışa sahip olup olmaması neye bağlıdır? İnsanları
bağımlılığa sürükleyen, onları sömüren ya da hatta insanlıklarını yok eden
yönlerini belirleyen, hangi özellikleridir? Bütün bunlara etken olan hangi
mekanizmalardır?


Öte yandan, böylesi tahrik içeren
tarikatların varlığı, üyeleri giderek azalan ve gücünü yitirme kaygısını
taşıyan hangi geleneksel kurumların işine gelmektedir? Bunu nasıl anlarız?


İşte bütün bunlar bu denli
belirsiz ve bulanık bir tablo oluşturduğundan ve gruplar birbirinden çok farklı
özelliklere sahip olduğundan, yapılacak bir değerlendirmenin nesnel kriterlere
dayanması gerekmektedir. Ancak nesnel kriterler yoluyla daha ayrıntılı bir
değerlendirme yapmak olası olabilir. Yani bu tür grupların yarattığı sorunlar
ve tehlikelilik düzeylerine ilişkin kabaca bir profil oluşturabilmek amacıyla
bu kriterlerin belirlenmesi gerekmektedir.


Aşağıdaki listenin amacı budur.
Altı bölümden oluşan bu liste, bu tür grupların hangi alanlarda, ne türden
sorunlar oluşturabileceklerine (ya da halen oluşturduklarına) dair bir fikir
geliştirilmesine yardımcı olabilir.


• İdeoloji


• Merkezi figür


• Grup yapısı


• -Üyelerini etki altına alma biçimi


• Kişilik yapısını değiştirici teknikler


• Dışarıyla ilişkiler, eski üyeler ve kendilerini eleştirenlere
yönelik tutum ve tavırlar


1. İdeoloji: Kuram, inanç, amaç


Burada ele alınan, grubun
savunduğu kuramsal temeldir. Çünkü sadece uygulamada görülen değil, grupların
ideolojik yönelimleri de çok yönlü sorunlara yol açabilir. Bunu görebilmek için
aşağıda sözü edilen eğilimlerin ön planda varolup olmadığına bakalım:


Abartılı Fikirler


Öğretileri yoluyla kısa sürede
dünyada cenneti yeşertme ya da “yeni insan” yaratma iddiasının
varolup olmadığı (Büyüklük iddiası, herşeye hakim olma fantezileri).


Gerçekleri Tekeline Almak


Dünyada olup bitenleri sadece
kendilerinin en doğru biçimde görüp açıklayabildiği savı ve bunun tek geçerli
düşünce olduğuna dair inancın varlığı.


Siyah-Beyaz Düşünce Tarzı


Düşünce ve eylem biçimlerinin,
iyi-kötü veya doğru-yanlış örüntüsü çerçevesinde olması.


Dünyanın Sonunun Geldiğine Dair
Sanrılar


Dünyanın sonunun geldiğine dair
iddiaların varlığı (inanmayanları inandırmak için kullanılır).


Kurtarma Planı


Sağaltım yöntemlerini içeren
patent reçetelerin sunulması (sadece inananlar için kullanılır).


Yayılımcı Güç Olma Beklentisi


“Dünyayı biz
kurtarmalıyız” söylemini yayma.


2. Merkezi figür (kişi): Lider,
guru, usta


Şu noktalara dikkat edilmesi
gerekir :


Lidere Tapınma


Merkezdeki kişiye tanrı, kutsal
kişi ya da sözcü sıfatıyla saygı uyandırma, onun güçlü, olacakları önceden
gören ya da olağanüstü güçlere sahip birisi olduğunu öne sürme.


Yönetme Biçimi


Eleştirilemeyen, en üst otoriteye
sahip olduğunun kabul edilmesi, karşı koymaksızın bağlılık beklentisi,
gerçekleri tekelinde bulundurduğuna inanılması.


Karizmatikleştirme


Kutsal kişi olarak
saygınlaştırılan ve ideal, efsane kişi olduğuna dair propaganda.


3. Grup yapısı: Seçkinler
topluluğu olma


Ön planda olan şu noktalardır:


Dışarıya Karşı Kapanma


Grup, kendisine kesin sınırlar
çizerek kapalı bir sistem oluşturmaktadır.


Yüksek Oranda Grup-içi Bağlılık


Grup birbirine sıkı sıkıya
bağlıdır. Grup üyeleri birbirini gözetler, kontrol eder ve cezalandırır. Hatta
grup içinde kullanılan özel bir dil bile geliştirilmiş olabilir.


Hiyerarşik Yapı


Aşamalı bir istihbarat sisteminin
varolması, emir-komuta zincirine dayalı ilişkilerin varlığı söz konusudur.


Seçkin Olma Bilinci


Grup üyeleri kendilerini, dünyayı
ve insanlığı kurtaracak olan seçkin kişiler olarak görürler. Grup bilincini
misyonerlik anlayışı ve/veya kahramanlık ideolojisi belirler.


Sömürü


Grup üyeleri, maddi açıdan veya
ucuz işgücü olarak kullanılmayı çoğunlukla gönüllü olarak kabul ederler.


Kışkırtıcı ve Yasa Dışı İşler


Grup, kendilerinin yasaların
üstünde yeraldığı inancıyla üyelerini (açıktan veya gizlice) yasadışı işler
yapmaya zorlar (tehdit söz konusudur).


4. Üyelerini etki altına alma:
Bilinç kontrolü


Bu bölümde bireysel düzeyde,
kişilerin etki altına alınış biçimleri ele alınmaktadır.


Bireysellikten Uzaklaştırma


Bireyin kendisini tamamen teslim
etmesi istenir. Birey değil, grup ve ortak hedefler daha önemlidir.


Günlük Yaşama Etki Etme


Beslenme, giyinme, temizlik,
günlük işler konusunda bağlayıcı kesin kurallar vardır. Tarikata ait mekandan
çıkışlar sınırlanır ve başkalarıyla ilişkiler kısıtlanır. Telefon ve mektuplar
kontrol edilir. Karşı cinsiyetle ilişkiler ve cinsellik talimatlara bağlıdır.


Maddi Bağımlılık


Grup üyesinin kendine ait malı
veya parası yoktur. Yaptığı işler için ücret almaz, herhangi bir sigortası
yoktur. Pasaport ve ehliyet gibi kişisel kimlikler topluca saklanır.


Kaderci Düşünce Tarzı


Grup, kaderci bir düşünce tarzıyla
yönlendirilir. “Herşeyin nasıl olacağı önceden bellidir” ya da
“Tanrı böyle istiyor” gibi.


Kişisel Geçmişten Kopuş


Bireyin kendi ailesi, eşleri ve
arkadaşlarıyla ilişkilerini koparması; okul, eğitim, meslek bağlarından
uzaklaşması istenir. O güne kadarki yaşamı farklı biçimde yorumlanır.


Tarikat Kimliği


Grup üyesine yeni bir ad verilir.
Tamamen grupla birlikte ve grup içinde hareket eder, sahip olduğu değerler
tamamen değiştirilir. Bu şekilde gerçeklerle ilişkiler tamamen koparılır, grup
dışındaki yaşam anlamsızlaştırılır. Bu yolla psişik bağımlılık yaratılır.


5. Kişilik değiştirmeye ilişkin
teknikler


• Duyguları harekete geçiren,
kişiyi kendinden geçirici ve bilinci değiştirici teknikler uygulanır.


• Sürekli tekrarlanan tekerleme
veya söz dizileri, meditasyon, hızlı nefes alıp verme vs. gibi.


• Yinelenen Dengesizleştirme
Uygulamaları


• Oruç tutturma, uykusuz bırakma,
bedensel ve ruhsal aşırı yükleme, duyusal yoksunluğa tabi tutma vs.


Tüm bu uygulamaların amacı kişiyi
ruhani bir yaşantıdan geçirmektir. Bu yaşantılar grup tarafından, gerçek
insanın doğuşu olarak nitelendirilir, “Nihayet kendini bulmak, özüne
ulaşmak” olarak yorumlanır.


6. Dış dünyayla ilişkiler, eski
üyeler ve eleştirenlere karşı tutum ve tavırlar


Grup, üye kazanmak için manipüle
edici yöntemler kullanır; gerçekçi olmayan sözler verilerek insan avlanır.


Sığınak Mantığı


Grup dışarıya karşı kendini
kapatır. Grup içi yaşantısı cennet, dış dünya cehennem olarak yorumlanır.
Yeminle bağlanma teorisi geçerlidir. Takip edilme korkusu hakimdir.


Gruptan ayrılmak için hiçbir sebep
geçerli sayılmaz. Bu nedenle grubu terk eden üyeler kişiliksiz olarak lanse
edilir ve tehdit edilirler.


Eleştiri yöneltenler korkutulur.
Tehditle, telefonlarla rahatsız etmek yoluyla, mahkemeler ya da fiziki
saldırılarla susturulmaya çalışılırlar.


Bu broşürde gizemli gruplar ve
tarikatlar sahnesindeki gruplaşmaların değerlendirilmesine ilişkin, bir dizi
nesnel kriter sunulmuştur. Burada sözü edilen özelliklerden bazılarını gösteren
her grubun tabi ki çatışma ve sorun yaratmaya gebe ya da tehlikeli olduğu
söylenemez. Bu tür bazı özellikleri başka tür topluluklarda da görebiliriz. Bu
özelliklerden ne kadar çoğu bir grup için geçerliyse, tehlikelilik oranı o
kadar artar. Bir grup için geçerli olan özellikler bir profil oluşturuyor ise o
zaman yıkıcı türde bir ibadet veya inanıştan söz edilebilir.


KAYNAK: Alman Psikologlar Meslek
Birliği (BDP) – Bonn


BDP- Was eine
alternative-sperituelle Gruppe zur Sekte macht.


KÜLT YA DA TEHLİKELİ TARİKAT
NEDİR?


Eğer bir grup veya hareket şunları
sergiliyorsa kült, tehlikeli grup, tehlikleli tarikat olarak adlandırılır.


1. Bir lidere, bir fikre veya
herhangi bir şeye karşı kendini adama ve aşırı bir bağımlılık içindeyse,


2. Ahlaki olmayan şiddet
kullanımım içeren ikna tekniklerini ve zihin kontrol yöntemlerini kullanıyorsa,


3. Grup liderinin amaçlarını
yerine getirmek için oluşturulmuşsa,


4. Üyelerine, ailelerine veya
topluma açık veya muhtemel zararlar veriyorsa. (Cultic Studies Journal, 3,1
(1986):U9-120)


Bu tanımdan da anlaşıldığı gibi
grubun temelini kuran ideolojinin veya dinin ne olduğu önemli değildir. (Bu
yazıda kült, tehlikeli tarikat, kapalı grup, yıkıcı grup gibi kavramların hepsi
aynı anlamda kullanılmaktadır.) Herhangi bir grubun kült ya da tehlikeli
tarikat mı olup olmadığını anlamak için Margeret Singer’in tanımladığı şu üç
faktör göz önünde bulundurulmalı: Lider, lider ile takipçileri arasındaki
ilişki, organize bir şekilde kullanılan zihin kontrol yöntemleri.


Kültler, tehlikeli gruplar nerelerden
“adam toplar”?


Mürit bulma yaklaşımları için
tarikatlar üç temel yolu kullanıyor.


Birincisi zaten mürit olan bir
akraba ya da arkadaş aracılığıyla,


ikincisi yeni arkadaşlık kurulan
bir yabancı aracılığıyla. Bu yeni arkadaş genellikle karşı cinsten yakışıklı
bir erkek ya da güzel bir kız oluyor.


Üçüncüsü bir tarikat faaliyetiyle.
Bu bir sempozyum, konferans ya da dini içerikli bir kurs olabiliyor, hatta
toplu halde bir eğlence yerine veya pikniğe bile gidilebiliyor. Seminerler,
dersler, her tür toplantı, kapı kapı dolaşma ve farklı şekillerde de olabilir.
Okul, üniversite, sağlık kliniği, işyeri açabilirler. New age magazinler,
farklı gazeteler, iş ile ilgili dergiler basabilirler.


Tabii kişi tebliğci ile
tanıştığında başına geleceklerden habersiz oluyor, genellikle yeni ve iyi bir
arkadaş ya da aşk bulduğu için seviniyor. Tarikatle karşılaştığında ona sunulan
şey güçlü bir sevgi bombası oluyor. Bir çok insan kendisi ile ilgileniyor, onu
övüyor ve iltifatlar ediyor. Mürit hayatında olabilecek en iyi insanlarla
karşılaştığını sanır. Oysaki kültler, dışardan bakıldığında ambalajı hoş
görünen ancak açıldığında, kişiyi şaşırtan ve korkutan bir kutuyu hatırlatır.
Kutuda kapalı iken ilk gördüğünüz şey kesinlikle içindeki değildir.


YIKICI ZİHİN KONTROLÜ


Zihin kontrolü belirli metodları
ve teknikleri içerir. Mesela hipnoz, düşünceyi durdurma gibi. Bu teknikler,
kişilerin nasıl düşüneceğini, hissedeceğini ve davranacağını belirler. Bu bilgi
kendi başına tehlikeli değildir. Ancak bir liderin, istediklerini elde etmek için
bu yöntemleri kullanıp kişileri kendine bağımlı, bir anlamda köleler haline
getirmesi durumu oldukça tehlikelidir. Zihin kontrol yönteminde kişinin gerçek
benliği, davranışları, düşünceleri hisleri baskı altına alınır ve yeni bir
kişilik inşa edilir. Zihin kontrolü yöntemlerini bilmeyen bir kişinin bu
yöntemlerden kurtulabilme şansı pek yoktur. Bir tarikatın göbeğindeyken bile
tarikat üyesi olduğunun farkında olmayan öyle çok insan var ki.


Davranış Kontrolü


Davranış kontrolü, kişinin nerede
yaşayacağına, kiminle arkadaş olacağına, ne yiyeceğine ve nerede uyayacağını
düzenlemektir. Piramid şekilli bir yapı içerisinde, gruplar, lidere kişilere
davranışları karşılığında ödül ve ceza verme yetkisi verir. İtaat ve iyi
performans, toplu övgülerle ve hediyelerle ödüllendirir, itaatsizlik ve düşük
performans ise eleştiri, aşağılanma, tuvalet temizliği, dayak gibi fiillerle
cezalandırılır.


• Bireyin fiziksel gerçekliğinin düzenlenmesi


• Davranış kontrolünün içinde müridin hangi elbiseleri, renkleri,
ve saç şekillerini kullandığı,


• Ne yediği, içtiği, sevdiği yiyecekler, sevmediği yiyecekler,


• Ne kadar uyuyabildiği, uykunun düzenlenmesi,


• Finansal bağımlılığı,


• Boş vakitlere, eğlenmeye ve tatillere az veya hiç zaman
harcamaması,


• Ailesi ile görüşüp görüşememesi izne bağlıdır


• Telkin oturumlarına geniş zaman ayırılması,her tür karar için
izin isteme gereksinimi, üstlere düşüncelerin, duyguların ve aktivitelerin
rapor edilmesi gereksinimi vardır. Burada bireycilik havası kırılır, grupcu
düşünce hakim olur. Kişi itaate ve bağımlılığa ihtiyaç duyar.


Bilgi Kontrolü


İnsan zihni bilgi olmadan uygun
bir şekilde işlemez. Lider, bilgi akışını ve kişinin bilgiyi işleyişini kontrol
ederek, kişinin grup faliyetleri hakkında olumsuz yorum yapmasını engeller.
Bilgi kontrolü kişi gruba girdiği andan itibaren, kişiye yanlış bilgi verip
ikna ederek başlar. Girdikleri andan itibaren aldatma süreci çok yoğun işlemeye
başlar. İnsanlar külte katılmazlar, kült onları seçer. Tebliğciler, bilgiyi
insanlardan gizleme konusunda oldukça başarılıdırlar. Kendileri veya grup ile
ilgili hiçbir şeyi açmazlar. İlk karşılaştıklarında insanlara kim olduklarını,
neye inandıklarını ve onlardan ne istediklerini de asla söylemezler.


• Grup dışındaki bilgi kaynaklarına erişimi en aza indirgeme veya
caydırma , grubun kitapları


dışındaki kitaplar, makaleler, gazeteler, dergiler, TV, radyo
yasaklanabilir ya da sınırlı hale getirilir.


• Eleştirel yoruma izin verilmez.


• Ayrılan eski üyelerle görüşmek kesinlikle yasaktır.


• Üyeler düşünemeyecek kadar meşgul edilirler.


• Biz ve onlar görüşü hakimdir. İçerisine ve dışarıya ait bilgiler
vardır.


• Herkese herşey söylenmez.


• Farklı hierarşik seviyedeki insanlar farklı bilgiler alırlar.
Lider kimin neyi bilmesine karar verir.


• Diğer üyeler ile ilgili casusuluk yapmak teşvik edilir.
“Şahit” ya da “buddy” sistemi ile çift yapıp gözlemek ve
kontrol etmek.


• Düzene aykırı düşünceleri, duyguları ve hareketleri yönetime
raporlamak.


• Grup tarafından üretilen bilgi ve propagandanın ileri derecede
kullanılması. Gazeteler, dergiler, günlükler, ses kasetleri, video kasetler,


• Grup-dışı kaynaklardan bütünün içinden anlamı bozacak şekilde
seçilerek alınan aktarımlar, ifadeler


• Ayrıca grup içinde itirafın ahlaki olmayan bir şekilde kullanılarak,
kişinin samimi bir şekilde yaptığı itirafları zaman içerisinde suçlayabilmek
için aleyhine kullanmak.


Düşünce Kontrolü:


Zihin kontrolünün uygulandığı
gruplarda grubun doktrini “mutlak” doğru olarak ve insanların
ihtiyaçlarına cevap olarak görürler.


• Siyah ve Beyaz düşünürler, ara da griler yoktur.


• Yüklü” dil benimsemek. Kelimeler düşünmemizi sağlayan
araçlardır. Bu “özel” kelimeler anlamayı genişleteceğine daraltırlar.
Deneyimin karmaşıklığını herkesçe bilinen basmakalıp, soğuk laftan ibaret
“söylenti kelimelerine” indirgemeye yarar.


• Sadece grup tarafından kabul edilen “iyi” ve
“uygun” düşünceler teşvik edilir.


• Grup hakkında sadece olumlu şeylerin söylenmesine izin verilir.


• Lidere, doktrin veya politikanın meşruluğu ve mantığı hakkında
eleştirel soru asla sorulmaz.


• Hiçbir alternatif inanç sistemi meşru ve mantıklı, iyi veya
faydalı olarak ele alınamaz Duygusal Kontrol


Yıkıcı zihin kontrolünün ancak bu dört bileşenin genel etkisi, bir
lidere veya bir amaca bağımlılığa yol açması halinde var olduğundan söz
edilebilir. Listedeki her bir maddenin mevcut olması gerekmez. Zihni kontrol
altında grup üyeleri kendi dairelerinde yaşayabilirler, sabah 9 dan akşam 5’e
kadar bir işte çalışabilirler, evli ve çocuklu olabilirler ve bütün bunlara
rağmen kendileri için düşünemeyip bağımsız hareket edemeyebilirler.


• Lider, müridin duygularının limitlerini yönetme ve daraltır,
eğer herhangi bir problem olursa, asla liderin veya grubun değil de kendi
hatasından ötürü olduğunu hissetmesini sağlarlar, suçluluk duygusunu aşırı
derecede kullanırlar.


Müridlerin hayatlarında
karşılaştıkları hata olmayan şeyleri bile suç olarak lanse ederler. Kişi
potansiyelini tam olarak kulanmamasından, ailesi, geçmişi, yakınları,
düşünceleri, duyguları, hareketleri veya geçmişteki suçları devamlı karşısına
yapmış olduğu büyük suçlar olarak çıkarılır.


Kült yapılarında korku devamlı
kullanılır. Dış dünya korkusu, düşman korkusu, grup tarafından dışlanma
korkusu. Tüm bu korkular verilirken suç sayılmayacak konular bile büyük günah
gibi toplum önünde itiraf ettirilir.


Fobi telkini çok yoğundur grubu
terketmeye veya liderin otoritesini sorgulamaya bile duyulan irrasyonel
korkuların programlanması.


Zihni kontrol altında bir insan,
grup dışında pozitif ve dolu bir geleceği gözünde canlandıramaz. Grup
“dışında” mutluluk veya tatmin yoktur Ayrılırsanız korkunç şeyler
olur:”cehennem”; “şeytanın esiri olunur”;”kötü yola
düşülür”; ” iyileşmeyen hastalıklar” olur;”
kazalar”;” intiharlar”, “delilik”;” vs. Ayrılmak
için asla geçerli ve mantıklı bir sebep yoktur.


Grubun bakış açısına göre, gruptan
ayrılanlar: “zayıf”,”disiplinsiz”,”münafık”
“materyalist”,” dünyevî”; “ailesi ve eski arkadaşları
tarafından beyni yıkanmış” para ya da seks yoluyla baştan çıkarılmışlardır.


Tehlikeli Grup Liderinin özellikleri


Bir çok örnekte, genelde tek
kişidir, kurucudur, kült yapısının tepesindedir, karar verme onun etrafında
gerçekleşir. Bazı kadın kült liderleri de olmasına rağmen genelde erkektir. Bu
liderler genellikle şu karakterleri gösterirler.


Kült liderleri, kendi kendine
atanmış ya da seçilmiş olduklarını, bir misyonu yüklendiklerini ve özel bir
bilgiye sahip olduklarını iddia ederler. Bu konuda ikna edicidirler.


Mesela, UFO kültünden olan bir
lider, uzaylılar tarafından kendisine görev verildiğini ve insanları alıp uzay
araçlarını bekleyebilecekleri yere götüreceğini iddia eder. Başka bir lider,
eski şifa verme ve “hidayete ulaştırma” yöntemlerini bulduğunu ilan
eder, daha farklı bir grup ise, yaratıcı, bilimsel, insani ve sosyal planlara
sahip olduklarını ve bunların insanları “yeni bir şuur seviyesine”,
başarıya, kişisel veya politik güce ileteceğini iddia eder. Ya da dünyayı
kurtarma iddiasıyla gelen Mehdi ya da Mesih olduğunu ve Allah katından
kendilerine “özel ilim” verildiğini söyleyenler…


Kült liderleri kararlı, baskıcı ve
genellikle de karizmatiktirler.


Liderlerin, diğer insanların
dikkatini çekecek, onları kontrol edecek, sürüyü yönlendirebilecek, yeterli
kişisel güce, cazibeye ihtiyacı vardır. Müridlerini, ailelerini, kariyerlerini,
arkadaşlarını kendilerini takip edebilmek için terk etmeye ikna ederler. Açıkça
veya gizlice müridlerinin mal varlıklarını, paralarını ve hayatlarını kontrol
ederler.


Kült liderleri saygının
kendilerinde toplanmasını sağlarlar.


Rahipler, Rabbiler, din adamları,
demokratik liderler ve fedakarlık yapan yardım kuruluşlarının liderleri,
insanların saygıyı Tanrıya, soyut prensiplere veya grubun amacına
yönlendirmesini söylerler. Ancak kült liderleri, sevginin, kendini adamanın,
bağlılığın odağı olmak isterler. Bir çok kültte, lidere bağlılığın bir işareti
olarak, eşler boşanır, ebeveynler çocuklarından ayrılır.


Kültlerin, Tehlikeli Gruplarin
Kategorileri


Tehlikeli gruplar, çok farklı
şekillerde ve büyüklüklerde olabilir, farklı din, felsefe veya anlayışa sahip
olabilirler. Günümüzde başarılı bir şekilde üye alımına devam eden tehlikeli
gruplar aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:


Dini kültler:


Tanrıya kulluk ve ahiret ile
ilgili konularla ilgilenir. Lider vahiy aldığını, Mehdi ya da Mesih olduğunu
iddia eder. Kutsal kitapları yeniden ve doğru şekliye ancak liderin
yorumlayabileceği iddiası vardır. Liderin dini bir eğitim almış olması
genellikle gerekmez. Tanrı tarafından kendisine özel bir bilginin verildiğini
söylerler. Diğer tüm yorumlar yanlıştır ve kişiyi yanlış yönlendirir. Bu
gruplar genellikle çok katıdır ve dayak gibi fiziksel cezaları kullanırlar.
Üyeler zamanlarının büyük bir kısmını başkalarını dinlerine çevirmek için
harcarlar. Burada Kur’an kaynaklı guruplar olabileceği gibi, İncil kaynaklı
guruplar da olabilir. Kullanılan teknikler: uzun, yorucu ve aralıksız süren
gece toplantıları, uzun saatler boyunca ikrar ve itiraf toplantıları, kendi
kendilerine konuşma, ilahi, dua etme, isolasyon, uzun süreli çalışmalar. Maddi,
manevi ve cinsel sömürü bu tip gruplarda sıklıkla görülür.


Doğu meditasyonu


Tanrı bilinci ve tanrı ile tek
olma (vahdeti vücut) inancı ile karakterize olur. Lider genellikle doğu kökenli
felsefeyi veya dini değiştirir. Üyeler bazen dünyaya ait malvarlığını göz ardı
ederler ve tüm dünyadan el çekmiş bir yaşam şekli seçerler. Burada kullanılan
teknikler: meditasyon, tekrarlanan mantralar, farklı zihin halleri, trans
durumu.


Politik, ırkçı, terörist kültler


Toplumu değiştirme, devrim inancı
ile beslenirler, “düşmanı” abartırlar ve düşman güçleri yenmeyi
hedeflerler. Lider herşeyi bilen ve her şeyin üstünde güçlü olarak görünür. Bu
tip gruplar genellikle silahlanır ve şifreli dille konuşan, farklı el sıkma
şekilleri olan ve farklı ritüel pratiklerine sahip olan gizli diyalogları
vardır. Üyeler kendilerini savaşmaya hazır elit grup olarak görürler.
Kullanılan teknikler: paramiliter eğitim, birbirlerine rapor verme, suçlama,
korku, “nefret kusma seansları”, paronaya telkini, uzun saatler
boyunca telkinde bulunma.


Psikoterapi Grupları:


Kişisel transformasyon ve gelişimi
başarma amacındadır. Lider kendinden seçilmiş, her şeyi bilen, tek ferasete
sahip olan ve bazen de “süperterapist” olarak adlandırılan kişidir.
Cinsel sömürü bu tip gruplar içinde kullanılır. Kullanılan teknikler:
karşılaşma toplantısı, hipnozla oluşturulan farklı şuur halleri ve diğer trans
oluşturan mekanizmalar, utanma, korkutma, sözlü taciz, “nefret kusma”
seansları.


Ticari:


Zenginlik, güç, mevki, çabuk
kazanmayı sağlayacağını idda eder. Lider genellikle çok kazanmayı sağlayan
“bir yol” bulduğunu düşündürecek şekilde çok harcar. Bazı ticari
kültler politik ve dini kültlere kayabilirler. Onların da aile, ahlak, iyi
yaşam ve babaerkillik gibi değerleri vardır. Üyeler, uzun süren ve pahalı
seminerlere katılmaya ve grubun tanıttığı ürünü satmaya ikna edilirler.
Kullanılan teknikler: Kandırarak satış, suç, utanma, grup baskısı, finansal
kontrol teknikleridir.


Newage :


“Tanrı sensin” felsefesi
üzerine kuruludur. Bilgi yoluyla güç, geleceği bilme isteği, çabuk adapte
olabilmek gibi amaçları vardır. lider genellikle kendini mistik olarak sunar,
ruhlarüstü bir varlık, bir kanal olarak sunar. Üyeler, kristale, astrolojiye,
runik yazı, şaman aletleri, kutsal ilaçlara inanır. Büyü hileleri, farklı
haller, grup baskısı teknikleri kullanılır.


Occult, satanizm, kara büyü:


Doğaüstü güçlere, bazen de şeytana
tapma ile genellenebilir. Lider şeytanın duhul edebildiği kimsedir. Hayvan
kurban etme, fiziki ve cinsel taciz yaygındır. Bazı gruplarda insan kurban
edildiği de idda edilir. Egzotik ritüeller, gizlilik, korku ve tehdit ve aşırı
şiddet yöntemleri kullanılır.


Ufo kültleri:


Lider uzaylılar ile bir şekilde
görüşebilen ve diyalog kurabilen kişidir. Maddi, manevi sömürü burada da
vardır. Gruba göre diğer kültlerin kullandığı takdikleri kullanabilir.


Bazı gruplar birkaç kategorideki
özellikleri taşıyabilir. Mesela, dini bir grup aynı zamanda politik bir örgüttr
olabilir. Ya da hint tarikatı kökenli bir grup aynı zamanda ticari bir özellik
taşıyabilir.


İkincil Kaynak:


https://ismailhakkialtuntas.com/2017/02/26/tehlikeli-kultleri-tarikatleri-tanima-rehberi/
  


Asıl Kaynak bilinmiyor.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir