TARİH & TARİHİ ESERLER & ARKEOLOJİ & NOSTALJİ

Eren Öztürk : Türk Devrimi’nin tarihi miraslarına
ihanet ediliyor

İnciraltı Tarih Cemiyeti Üyesi

Türkiye’nin önemli dönüm noktalarında rol oynayan İttihat ve
Terakki Cemiyeti’nin tarihsel mirasları gün geçtikçe tahrip ediliyor.
Cağaloğlu’nda, İstanbul Erkek Lisesi’nin biraz ilerisinde bulunan İttihat
Terakki Cemiyeti’nin
genel merkezi olarak kullanılan yapı bakımsızlıktan ve sahipsizlikten çökmek
üzere.
İttihatçıların ve Teşkılatı Mahsusa fedailerinin uğrak mekanı
olan Meserret Kıraathanesi ise artık yok.

Kırmızı Köşk



Kullanılan ahşabın rengi nedeniyle “Kırmızı Köşk” olarak bilinen bina 1908’den
itibaren İttihat ve Terakki Partisi’nin genel merkezi olarak kullanıldı.
1908-1918 arasında Osmanlı İmparatorluğu’nun fiilen yönetildiği yerdi. Enver,
Talat, Cemal Paşa’lar bu binada körüklü çizmelerini gıcırdatarak az dolaşmadı.
Ziya Gökalp, partinin yayınlarını buradan yönetiyordu. Keza Teşkilat-ı
Mahsusa’nın adamları için de merkezdi burası. Mahmut Şevket Paşa’yı sadrazam
yapan Babıali Baskını burada örgütlendi. Enver Paşa, beyaz bir at üzerinde
hükümeti teslim almaya buradan uğurlandı. Çanakkale Savaşı’nın gururu da burada
yaşandı. Burasıİttihat Terakki’nin Talat Paşa başkanlığındaki son kongresine de
(1 Kasım 2018) ev sahipliği yaptı.

 

Yapı daha sonra bizzat Atatürk’ün talimatıyla Cumhuriyet
gazetesine tahsis edildi. “Cumhuriyet Olayı” 
(Altın Kitaplar
Yayınevi, 1. Basım / 1994) kitabında Emin Karaca, Mustafa Kemal’in Yunus Nadi
ile konuşmasını şu şekilde aktarıyor:

 

“Bir
akşam Köşk’teki (Çankaya) sofrasında konuşurken, Mustafa Kemal, Selanik
şivesiyle ‘Bak
çocuk, ne yapalım seninle’
 dedi. ‘İstanbul’da, Babıâli’nin göbeğinde, bütün bu
cumhuriyet düşmanı ve hilafet yanlılarına karşı mücadele verecek bir gazete
çıkaralım. Benim Hakimiyet-i Milliye ve senin Anadolu’da Yeni Gün aşağı yukarı
şimdiye kadarki görevlerini hakkıyla yerine getirdiler. Gazetenin adı da yeni
rejimimiz cumhuriyetle özdeş olsun. ‘Cumhuriyet’ koyalım adını. İstanbul’daki
İttihat ve Terakki’nin eski Merkezi Umumi binası ‘Kırmızı Konak’ı gazetenin
merkezi yapalım. Var mısın? Ne dersin başarabilir miyiz bu işi’
 dedi.


Evet Paşam’ dedim. Hiç vakit geçirmeyelim. Ben bu işe hemen
girişeyim.


























Uzun bir zaman Cumhuriyet gazetesinin
basıldığı “Kırmızı Köşk”, 2012 yılında İpekyolu Kuyumculuk’un sahibi İbrahim
Kaygısız’a satıldı. Kendisinin 2012’de Radikal gazetesine verdiği demeçte
köşkün müze otel olacağını ve restorasyon yapılacağını iddia etmesine rağmen
“Kırmızı Köşk”e tek çivi çakılmış değil. Her yağmurda daha çok darbe alan
yapının ahşapları gün geçtikçe dökülüyor ve bahçesi otopark olarak
kullanılıyor.

İTC olarak bilinen İttihat ve Terakki Cemiyeti binasının bugünkü
hali (yukarıda)

…….

Sonuç olarak bir yandan Türk Devrimi’ne
önderlik eden İttihat ve Terakki’nin tarihi mirasları tahrip ediliyor bir
yandan da İstanbul’un geleneksel yapıları özel mülk olarak satılıyor.






Kırmızı
Köşk’te hala Talat Paşa’nın sesi yankılanıyor, Enver Paşa’nın beyaz atı
kişniyor, Ziya Gökalp cemiyete ”Türkçülüğün esasları”nı anlatıyor. Meserret
Kıraathanesi’nde hala Yakup Cemil’in heyecanlı bekleyişi var, Orhan Kemal
“bereketli topraklar”da yaşamanın huzuruyla kahvesini yudumluyor, Attila İlhan
Sait Faik ile laflıyor hala. Kıymayın efendiler…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir