TARİH & TARİHİ ESERLER & ARKEOLOJİ & NOSTALJİ

Sherlock Holmes
hayranı Abdülhamid

Sıkı bir polisiye roman
okuru olan II. Abdülhamid’in bağımlı bir Sherlock Holmes hayranı olduğunu ve
yazarını İstanbul’da ağırladığını biliyor muydunuz…

Bugün TV’lerde, kitaplarda ve
gazete köşelerinde keskin zekasıyla dağılmak üzere olan Osmanlı
imparatorluğunun ömrünü uzatan padişah olarak
tanımlanan Sultan 2. Abdülhamid’in özel yaşamı da oldukça sıra dışı.

Osmanlı’nın 34. padişahı II.
Abdülhamid, deyim yerindeyse hayatının ve zamanının büyük bir bölümünü okumaya
adamış bir kitap kurduydu.

Dönemin kargaşası ve İngiltere
başta olmak üzere Batı ülkelerinin kışkırtmalarıyla oluşan karkaşa ortamı
Abdülhamid’i saraya hapsetmiş ve polisiye üzerine bir ilgiye sebep olmuştu.
Yıldız Sarayı’ndaki dev kütüphanesini polisiye romanla dolduran padişah,
hayranı olduğu Sherlock Holmes’u işte burada keşfetti.

YILDIZ SARAYI’NDA BOŞ
VAKİTLERİNDE POLİSİYE ROMAN OKURDU

Daha 25 yaşındayken amcası
Abdülaziz’le Avrupa’ya giden II. Abdülhamid, Batı’nın kültür ve sanatını
yakından gözlemleme imkânı olmuştu. Padişah olduktan sonra sarayda yönetim dışında
kalan boş vakitlerini hobileriyle geçiriyordu. Özel atölyesinde devrin en usta
marangozlarına taş çıkartacak bir maharetle çalışıyor, çanak çömlek üretiyor,
seramikle uğraşıyordu. Bu hobilerinden en dikkat çekeni kuşkusuz ‘’bu kadar kitabı nasıl okumuş?’’ diye
hayret ettiren, binlerce polisiye romanıyla dolu kütüphanesiydi.

KİTAPLARI ÇEVİRTİR, KENDİNE
OKUTTURURDU

Sıkı bir polisiye roman okuyucusu
olan padişahın kütüphanesinde, yaklaşık 20 bin adet polisiye ve diğer türlerde
kitap koleksiyonu vardı. Bu kitapların el yazmalı özel olarak çevrilmiş
olanları polisiye türündeydi. Padişah çevrilen kitapları bazen kendi okur,
bazen de okuttururdu.

TAM BİR SHERLOCK HOLMES
HAYRANIYDI

II. Abdülhamid’in polisiye
romanlarındaki bir numaralı kahramanı, hepimizin yakından tanıdığı A.Conan
Doyle’ün  Sherlock Holmes’uydu. Sherlock Holmesun yeni çıkan bütün
kitaplarının ilk çevirilerini anında yaptıran Sultan II. Abdülhamid, Avrupa’da
basılan bütün romanları nerdeyse herkesten önce okurdu. İlk kez okuduğu
Sherlock hikayelerinin etkisinde kalan padişah, o güne dek hikâyeleri
yayınlayan bütün gazete ve dergileri İstanbul’a getirtti.

YAZARI İSTANBUL’A GETİRTİP,
ELEŞTİRDİ

Sadece kitaplarını getirtse iyi,
II. Abdülhamid, yazar Doyle’ü İstanbul’a davet etti. Padişah Doyle ve eşini
huzurunda kabul etti ve her ikisine birer nişan taktı. Bu kısımdan sonra
söylenen rivayetlere göre padişah kabul sırasında yazara bir de eleştiri de
bulundu ve ondan Serlock Holmes’ün sadece hikâyelerini yazmasını istedi. Çünkü
romanlarını hikâyeler kadar başarılı bulmamıştı.

‘’SEN ROMAN YAZMA, HİKÂYE
YAZ’’

Padişah ile Doyle arasında geçen
diyalog şöyle gelişti;

‘’Roman yazma, hikâyelerin daha güzel; hikâye yazmaya devam et’’

Bu eleştiri Doyle’ü kızdırdığı
için hatıralarında saraya kabullerinden bahsetmediği söyleniyor. Sonuç olarak
koca padişah ‘hayran’ olduğu Sherlock’u ayağına kadar getirtmiş, nişanını da
takmıştı. Sanatçı tribine gerek yok; Doyle bahsetmemiş olsa da biz yazıyoruz.

SHERLOCK’TAN YILDIZ
İSTİBARAT TEŞKİLATI’NA




































1880 yılında II. Abdülhamid
tarafından kurulan Türk tarihinin ilk organize İstihbarat teşkilatı olan
‘Yıldız İstihbarat Teşkilatı’nın kurulmasında bu polisiye romanların ve direkt
olarak Sherlock Holmes hikâyelerinin etkisi yadsınamaz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir