Macarlara
Verilen İsimler : Türk





Doç.Dr.Osman Karatay ve Yrd.Doç.Dr. Serkan Acar’ın
“Doğu Avrupa Türk Tarihi” Kitabından



Macar kelimesinin kaynaklarda ilk geçişi kesin değildir ve X. yy.da başlarından
öncesi son derece tartışmalıdır.Ugor çağında var olduğu öne sürülen mańć
biçiminden bir tarafa şimdiki Mansi (Vogul) halkına ulaşmak, öbür taraftan da
bunun Macarcadaki denginin Macar kelimesinin ilk
kısmı olan magy olduğunu söylemek istisnai olmayan bir alışkanlık haline
gelmiştir. Hattâ Ptolemeus’da (MS II. yy) geçen Mασσσι halkının isminin eski
ortak biçimi temsil ettiği iddiaları vardır. 528 yılında Don Nehri boyunca
“Hunların” bir önderi olarak adı geçen Mυαεριϛ’te de çok eskiden beri
Macar kelimesi aranmış, ancak üzerinde anlaşılamamıştır. Kelimenin kesin olarak
ilk geçişi ise İbn Rüsteh’in yukarıda değindiğimiz haberi münasebetiyledir. Bu
da şaşırtıcıdır. Zira ondan iki kuşak önce yazan İbn Hurdadbih (İsveçli) Rus
tacirlerin Dnyeper’den gelip Don Nehri üzerinden Hazar’a gitmelerine kadar
değişik bilgiler verirken, Macar kelimesini hiç kullanmaz (Onoğur kelimesi de
geçmez) ve bölgeyi tamamen Hazar olarak niteler. Üstelik kuzeyle ilgili
bilgiler bu kadardır diyerek defteri kapatır.




İsmin X. yy. ile birlikte önce İbn Rüsteh ve
Ceyhânî’de ardından Konstantinos’ta geçmeye başlaması XIII. yy.daki Macar
yıllıklarına kadar İslam kaynakları dışında hiç bir eserin bu kelimeyi söz
konusu halkın ismi olarak kullanmaması (Konstantinos’ta sadece yedi kabileden
biri olarak geçer, halkın ortak ismi “Türk”tür) iyi irdelenmesi
gereken bir konudur. Macar kelimesi dış dünya için hiç bir zaman tutulan bir
isim olmamıştır. Bugün bile kelimeyi Osmanlı döneminden alan biz Türkler ve bir
iki Balkan ulusu dışında bütün dünya onları “Ungar” tipi isimlerle
adlandırır. Hattâ İslam coğrafyaları da esasında bu ismi pek tutmaz ve onlara
çoğu zaman Türk veya Başkurt derler.




Macarların Doğu ve Batı kaynaklarınca
“Türk” adlanması bir dönem Göktürk veya Hazar egemenliğinde
yaşamalarına bağlanarak geçiştirilir. Macarların ne zaman ve ne kadar Göktürk
egemenliğinde yaşadıklarını bilmiyoruz. “Türk” isminin etnik içerikli
olmayıp, bir hayat tarzını anlattığı iddiaları vardır. Ancak nedense aynı
kaynaklar aynı hayat tarzına sahip insanları kendi etnik isimleriyle çağırırken
MAcarlara “Türk” diyorlar. Bunun açıklaması olamaz. VI yy.dan
itibaren eski “Scyth” veya “Hun” kelimelerinin yerini
Türk’ün aldığı ve halkların bu isimle adlandığı iddiaları da doğru değil;
halklar kaynaklarda kendi adlarıyla ve daha bir sürü çeşni ile anılırlar. Bu
şekilde özellikle Doğu Hristiyan kaynaklarında “Türk” diye
adlandırılan başka bir halk bilmiyoruz. Hazarlara arada bu atıf yapılır. İslam
kaynakları durumun farkındadır ve Türk’ü üst isim olarak kullanırlar, altında
topluluk ismini verirler. Macarlar bu şekilde bir Türk kabilesidir. Öte
yandanGöktürk bağlantısı bu şekilde adlandırmanın kaynağı olsaydı, Hazarlar,
Bulgarlar, Peçenekler vs. için de öyle denirdi. Halbuki herkes kendi adıyla anılıyor
ve Macarlar haricinde kimseye Türk denmiyor. O kadar ki, Konstantinos Oğuzlara
bile Türk demez. Ve o dönemde bu kullanım o kadar çok geneldir ki, X.yy
ortalarında oluşturulan il Macar piskoposluğuna da “Episkopos
Tourkias” denirdi.




Konstantinos’un bir cümlesi iyi anlaşılmalıdır:
“Bunlar o zaman Türk adlanmıyordu, fakat şu veya bu sebeple “Sabartoi
asphaloi” ismine sahiptiler. Bu “Sabart” ismine aşağıda
değineceğiz. Cümlenin ilk kısmı Konstantinos’un Bizans dünyasında yaygın edebi
bir tercih yaparak yaygın kullanımı almadığını bu halkın kendisine ait isim
olarak “Türk” ü kullandığını göstermektedir. Macarların en yüksek
seviyedeki yöneticilerini elçi olarak ağırlayan ve hikayelerini ayrıntılarıyla
dinleyip kaydeden Konstantinos’un bu arada bu insanların-kendi-ismini de
öğrenmiş olduğunu düşünmeliyiz. Üstelik o kitabında Hun ve İskit gibi genel
adlandırmalara pek yer vermez, sadece iki yerde ırk atfı olmaksızın Kuzey’li
anlamındaki İskit’i kullanır. Herkes kendine ne diyorsa, kitapta öyle geçer.
Macarlara neden bir istisna düşünelim ki?




Ayrıca: Makaleyi
İndir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet