TARİH & TARİHİ ESERLER & ARKEOLOJİ & NOSTALJİ

Balkan
Savaşları döneminde Osmanlı İmparatorluğu’nun karşı karşıya kaldığı en önemli
sorunlardan birisi de, ortaya çıkan olumsuz şartlardan istifade etmek amacıyla
harekete geçirilen Ermeni meselesi olmuştur. 1912-13 yılları arasındaki kısa
zaman dilimi içinde İmparatorluk tam anlamıyla dağılmanın eşiğine gelirken,
Ermeni sorunu başta olmak üzere ortaya çıkan her bir sorun, Şark Meselesi’nin
bir parçası olarak değerlendirilmiş ve böylelikle dağılma ve parçalanma süreci çeşitli
girişimlerle hızlandırılmaya çalışılmıştır. Büyük Güçler açısından Şark
Meselesi’nin bir uzantısı olarak İmparatorluğun Türk ve Müslüman unsurları
dışındaki diğer unsurlara yönelik ıslâhât girişimleri, gerçekte bir emperyalizm
sorunu olarak ortaya çıkmıştır. Ermeni Meselesi, ıslâhât talepleriyle yeniden
harekete geçirildiği dönemin karakteristik bir özelliği nedeniyle, Büyük Güçler
arasındaki yeni güç ilişkilerinin belirlenmesinde son derece önemli etkisi olan
bir meseledir. Bu nedenle sorunu çözmekten ziyade, bu sorundan her Büyük Güç,
stratejik hesaplarına göre bir çıkar sağlamanın arayışı içinde olmuştur.
İmparatorluğun en sıkışık döneminde bir emperyalizm sorunu olarak, öncelikli
mesele haline getirilmiş olan bu çok yönlü hareket, hiç şüphesiz Bâbıâlî’nin
dikkatle takip etmeye çalıştığı ve gücü nispetinde kontrol altında tutmaya önem
verdiği bir konu olmuştur. Özellikle 1913 Martı’ndan beri Ermeni meselesine
ilişkin gelişmeler nedeniyle Bâbıâlî başta idârî olmak üzere, çeşitli
düzenlemelerle şikâyet meselesi olan alanlarda ıslâhât çabalarına devam ettiği
halde, ne Ermeni talepleri tatmin edilebilmiş, ne de Büyük Güçler’in müdahalesi
sona ermiştir. Sorunun karakteristik özelliği gereği her iki taraf da müsait
olunan en uygun fırsatı değerlendirmek düşüncesinden hareketle, bir taraftan
çeşitli Avrupa ülkelerinde kurulmuş bulunan Ermeni komitelerini faaliyete
geçirirken, diğer taraftan da, diplomasi mekanizması kimi zaman açık, kimi
zaman kapalı yürütülmek üzere harekete geçirilmiştir




DOKUMANI BURADAN
İNDİREBİLİRSİNİZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir