SON DAKİKA

Yurtsever ve Açık Bilgi Platformu | Özel Büro İstihbarat Grubu Özel Buro

TARİH /// Ekrem Hayri PEKER : Malta’ya sürülmeden Samsun’a

TARİH /// Ekrem Hayri PEKER : Malta’ya sürülmeden Samsun’a
Bu haber 28 Ekim 2020 - 18:03 'de eklendi.
Whatsapp Paylaş Telegram Paylaş


Ekrem Hayri PEKER : Malta’ya sürülmeden Samsun’a
25 Kasım 2018
* Ekrem Hayri PEKER
Atatürk’ün İstiklal Harbi’ni kazanması, I. Dünya Savaşı galiplerinin planlarını bozması, Sevr yerine Lozan Antlaşması sonrasında Osmanlı’nın bakiyesini üzerinde emirlik, krallık kurmayıp, Türkiye Cumhuriyetini kurması; bununla yetinmeyip ülkeyi çağdaşlaştırarak “Muassır medeniyet seviyesi”nin yolunu açması sadece İngilizleri üzmedi. Savaş esnasında emperyalistlerle işbirliği yapanların, padişahlığın, sonra hilafetin kaldırılarak şeri devletten çağdaş devlet anlayışına geçilmesi, ülke içindeki muhalifleri de çok üzdü.
1950’lerden sonra bazı tarikatlar Atatürk düşmanlığını açığa vurdular. NATO’ya girmemizden sonra bu 1970’lerde Suudi Arabistan’la işbirliği yaparak hızla bu alana girdi. ABD-İngiliz ortaklığının çevirdiği ilk filmi 15 Temmuz’da gördük. Dizinin diğer bölümlerini de zamanla göreceğiz. Günümüz tarikatları içinde siyasete bulaşmayanı yok denecek kadar az. Siyasete bulaşanlarında dış güçler tarafından nasıl kullanıldığını görüyoruz.
Cumhuriyetin kurucusu iki konuda hiç taviz vermedi. Malta’ya sürülenlere sahip çıktı ve daha savaş bitmeden Malta sürgünlerini kurtardı. Bunun için Anadolu’daki İngilizleri tutuklattı. Bu konuda hiç taviz vermedi. İngilizlerin çeşitli tekliflerini “Hepsi bırakılacak” diye reddetti. Sonunda İngilizler hepsini serbest bırakmak zorunda kaldılar.
Diğeri de “Ermeni komitacılar” tarafından şehit edilenlerin ailelerine sahip çıktı.”İzmir Suikasti” vakasına kadar İttihat ve Terakki mensuplarını dışlamadı, hepsine sahip çıktı.
Atatürk, Malta’ya sürülenleri dışlamadı. Aksine sahip çıktı, ordunun ve devletin üst kademelerinde görevlendirdi.
“Ermeni Kırımı” iddiasıyla Malta’ya sürülenlerin hiçbirisi bu suçlamayla yargılanmadı. Zira İstanbul’u işgal edenler işbirlikçilerine rağmen bu konuda ne İstanbul’da, ne Londra’da, ne de Paris’te belge bulamadılar. ABD’den bu konuda yardım istedilerse de “YOK” cevabını aldılar. Savaş sırasında yazdırılan mavi kitaplar, beyaz kitaplar bu konuda hiçbir işe yaramadı.
Bütün yaşananlara rağmen, emperyalistler ve günümüzdeki dinci ve liberal görünümlü işbirlikçileri Atatürk’ün İngilizlerin adamı yaftasıyla karalamaya utanmadılar.
Ülkemizde Malta sürgünleri üzerine en detaylı araştırmayı emekli Büyükelçi Bilal N. Şimşir yapmıştır. Bilal Şimşir, İngiliz belgeleri üzerine yaptığı araştırmaların sonucunda bulduğu sürüleceklere ait bir belgede Mustafa Kemal Paşa’nın da adını buldu. Şimşir, bu belgeyi 1973 yılında yazdığı “İngiliz Belgelerinde Atatürk, Cilt I, s:3-4, no:1, TTK Yayınları, Ankara, 1973) bu belgeyi yayınlamıştır.
Mustafa kemal Paşa, Samsun’a çıkmasından 80 gün önce İngilizlerin hazırladığı kara listede yer almıştır. İngiliz haberalma subayı Yüzbaşı Hoyland’ın hazırladığı 28 Şubat 1919 günlü büyük kara listede Mustafa Kemal Paşa’nın da adı da vardır. Paşanın adı, İstanbul’da bulunan ve “azledilip sürülecek”kişilerin başında yer almaktadır. Onun arkasında yer alanlar; Yaveri Cevat Bey(Gürer), Yarbay Kel Ali (Çetinkaya), Halil Paşa (Killi),Kâzım Karabekir Paşa, İsmet Bey (İnönü) ve daha bir çok Türk subayının adı yer alıyordu.
Bu kara liste İstanbul’daki İngiliz Haberalma Merkezinden Londra’ya, Askeri Haber Alma başkanlığına yollanmıştır. Oradan 12 Nisan 1919 günlü bir yazıyla İngiliz Dışişleri Bakanlığı’na iletmiştir.
Kararın uygulamaya geçilememesinin en başta gelen sebebi, İngilizlerin yazışmalarla çok vakit kaybetmesidir. Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarını kapsayan kara liste, İstanbul’dan Londra’ya gönderilinceye kadar epeyce zaman geçmiştir. İngiliz Dışişleri Bakanlığı ise hazırlıktan bir buçuk ay sonra ulaşmıştır. Sonra, o günlerde İngilizler o kadar çok kara listeler hazırlamışlardı ki, listelerdeki bütün kişileri aynı anda yakalamak olanaksız derecede güçtü. Hangi listeden işe başlayacaklarını, önce kimi tutuklayacaklarını adeta şaşırmış gibidirler. İngilizler tutsaklarına kötü davranmaktan sanık kişilere öncelik vermişlerdir. (s.75-76)
Atatürk, Rauf Orbay’ın Meclis İngilizler tarafından basıldığında İstanbul’dan kaçması için telgraf çekmiş ve para göndermiştir. Ancak Rauf Orbay, işgal altında bir şehirde meclisin çalışamayacağını göstermek için kaçmamıştır. Bu olaydan sonra milletvekilleri Atatürk’ün çağrısı üzerine Ankara’ya gittiler. Milli Mücadele Anakara^da toplanan TBMM tarafından yürütülmüştür.
İngiliz Büyükelçisi Türkiye’deki etkin yerlerdeki kişiler üzerine Londra’ya gizli bir rapor gönderir. 11 ocak 1928 tarihinde Londra’ya gönderdiği “İleri Gelen Türk Şahsiyetleri-Leading Turkısh Personalities” başlıklı gizli raporunda Malta’da zulüm görmüş kişilerin adları yer almaktadır.
Raporda yer alan kişiler:
-Mustafa Abdülhalik (Renda)
-Ahmet Ağaoğlu
-Ali Bey (Çetinkaya)
-Ali Fethi Bey (Okyar)
-Ali Cenani Bey
-Ali Sait Paşa (Alpaytogan)
-Hüseyin Cahit Bey (Yalçın)
-Hüseyin Rauf Bey (Orbay)
-Celal Nuri Bey (İleri)
-Cevat Paşa (Çobanlı)
-Rahmi Bey
-Mehmet Sabri Bey (Toprak)
-Şükrü Kaya Bey
İngiliz Büyükelçisi Clerk, Musul probleminin çözülmesinden sonra Türk-İngiliz ilişkilerini geliştirmek için büyük çaba harcar. Ancak bir yanda Cemiyet-i Akvam vasıtasıyla meselenin İngilizlerin isteğine göre çözülmesinin yarattığı sıkıntı bir yana, elçi nereye kafasını çevirse devlet yönetiminde bulunan Malta sürgünleriyle karşılaşır. Meclis dışişleri komisyonu başkanı Malta’ya İngilizler tarafından sürülmüş olan Şükrü Kaya’dır.
Elçi George Clerk, Türkiye Üzerine 1928 Yıllık raporunda Türkiye ile ilişkilerini geliştirmeye çalıştıklarını anlatarak; “işgal günlerinden beri süren Türklerin İngiltere’ye karşı olan tutumları değişmeye başladı. Ama şüphe devam ediyor. Kabinenin yarısı eski Malta sürgünlerinden oluşuyor”.
İngilizlerle olan soğukluk, II. Dünya Savaşı öncesi Avrupa’daki gidişatı gören Mustafa Kemal Atatürk’ün Londra’ya Fethi Okyar’ı Büyükelçi atamasıyla ortadan kalkar. Atatürk, bu atamayla Almanya’yı da Türkiye’nin kendileriyle aynı safta olmayacağı konusunda uyarmış oluyordu.
KAYNAKÇA:
-Ahmad, Feroz, İttihat ve Terakki, İstanbul-2010
-Akşin, Sina, İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele, İstanbul-2004
-Apak, Rahmi, Yetmişlik Bir Subayın Hatıraları, Ankara-1988
-Aydemir, Şevket Süreyya, Enver Paşa, İstanbul-1975
-Bardakçı, Murat, Talat Paşa’nın Evrak-ı Metrukesi, İstanbul-2013
-Bozkurt, Abdurrahman, İtilaf Devletlerinin İstanbul’da İşgal Yönetimi, Ankara-2014
-Çiçek, Hikmet. Dr.Bahattin Şakir, İstanbul-2007
-Enver Paşa’nın Anıları, Hazırlayan: Halil Erdoğan Cengiz, İstanbul
-Halaçoğlu, Yusuf, Ermeni Tehciri, İstanbul-2010
-Kabacalı, Alpay, Talat Paşa’nın Anıları, İstanbul-2011
-Kandemir, Feridun, Rauf Orbay, İstanbul-1965
-Karaköse, Nejdet, Nuri Paşa, İstanbul-2012
-Kutay, Cemal, Rauf Orbay, Hayat ve Hatıratım, İstanbul-1997
-Mardin, Şerif, Jön Türklerin Siyasi Fikirleri (1895-1908), İstanbul-1992
-Sorgun, Taylan, Halil Paşa, İttihat ve Terakki’den Cumhuriyete Bitmeyen Savaş, İstanbul
-Sorgun, Taylan, Mütareke Dönemi, İstanbul-2007
-Şimşir. B.N, Osmanlı Ermenileri, Ankara-2011
– Şimşir. B.N,Malta sürgünleri, Ankara-1985
-Tetik, Ahmet, Teşkilat-ı Mahsusa, İstanbul-2014
-Ulubelen, Erol, İngiliz Gizli Belgelerinde Türkiye, İstanbul-1967
-Yalçın, Küçük, Gizli Tarih, İstanbul-2006
SÜRGÜN LİSTESİ
İsim
Sürgün dönemi
Rütbesi, görevi
Ali İhsan Sabis
29.Mar.19
6. Ordu komutanı
İbrahim Ahmet
29.Mar.19
Ali İhsan Paşa’nın emir onbaşısı, tutuklanan komutanından ayrılmamış, gönüllü sürgüne gitmiştir
Abdülgani Bey
28.May.19
Yarbay
Ahmet Bey
28.May.19
eski Sivas Valisi
Ahmet Cevat Bey
28.May.19
albay, İstanbul merkez kumandanı
Ahmet Haydar Bey
28.May.19
binbaşı
Ahmet Muammer Bey
28.May.19
eski Konya valisi
Ahmet Nesimi Bey
28.May.19
eski Hariciye Nazırı
Ahmet Tevfik Bey
28.May.19
albay
Ali Fethi Okyar
28.May.19
eski Dahiliye Nazırı, Sofya sefiri, mebus
Atıf Bey
28.May.19
Ankara mebusu
Celal Bey
28.May.19
Albay
Cemal Efendi
28.May.19
Yüzbaşı
Faik Bey
28.May.19
eski Merzifon kaymakamı
Fazıl Berki Tümtürk
28.May.19
eski Çankırı mebusu
Ferit Bey
28.May.19
İttihat ve Terakki katibi
Gani Bey
28.May.19
İttihatçı
Habip Bey
28.May.19
Bolu mebusu
Hacı Ahmet Paşa
28.May.19
Enver Paşa’nın babası
Doktor Halil Bey
28.May.19
Yüzbaşı
Hasan Fehmi Bey
28.May.19
Sinop mebusu
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi
28.May.19
Şeyhülislam
Hazım Bey
28.May.19
Binbaşı
Hilmi Bey
28.May.19
Kırklareli Mutasarrıfı
Hoca Rıfat Efendi
28.May.19
İttihat ve Terakki temsilcisi
Hüseyin Cahit Yalçın
28.May.19
İstanbul mebusu, gazeteci
Hüseyin Kadri Bey
28.May.19
Karesi mebusu
İbrahim Bedrettin Bey
28.May.19
Diyarbakır Valisi
İbrahim Hakkı Bey
28.May.19
binbaşı
İsmail Canbulat
28.May.19
eski Dahiliye Nazırı
Kemal Bey
28.May.19
Belli değil
Macit Bey
28.May.19
Divan-ı Muhasebat Memuru
Mazlum Bey
28.May.19
Binbaşı
Mehmet Sabit Sağıroğlu
28.May.19
eski Sivas Valisi
Sabri Toprak
28.May.19
Saruhan Mebusu
Mehmet Tevfik Bey
28.May.19
Yarbay, Kaymakam
Memduh Bey
28.May.19
eski Musul Valisi
Mithat Şükrü Bleda
28.May.19
eski Maarif Nazırı, Burdur Mebusu, İttihat ve Terakki Genel Sekreteri
Mustafa Asım bey
28.May.19
eski Of Mutasarrıfı
Mümtaz Bey
28.May.19
Emekli Yarbay
Nevzat Bey
28.May.19
Yüzbaşı
Ömer Bey
28.May.19
Binbaşı
Rahmi Arslan
28.May.19
eski İzmir Valisi
Rıza Hamit Bey
28.May.19
Bursa Mebusu
Saip İbrahim Pirzade
28.May.19
Şurayı Devlet Reisi, Nazır
Salah Cimcoz
28.May.19
İstanbul Mebusu
Sami Bey
28.May.19
Albay
Süleyman Numan Paşa
28.May.19
Ordu Sıhhiye Müfettişi
Süleyman Sudi Bey
28.May.19
Tokat Mebusu
Şerafettin Efendi
28.May.19
Yüzbaşı
Şükrü Kaya
28.May.19
Mülkiye Müfettişi
Tahir Cevdet Bey
28.May.19
eski Ankara Valisi
Tevfik Hadi Bey
28.May.19
Siyasi Polis Müdürü
Mehmet Ubeydullah Hatipoğlu
28.May.19
İzmir mebusu
Veli Necdet Bey
28.May.19
Dahiliye Nazırlığı Müsteşarı
Yusuf Ziya Bey
28.May.19
Emekli Binbaşı, İttihat ve Terakki Üyesi
Zekeriya Zihni Bey
28.May.19
eski Edirne Valisi
Cihangirzade İbrahim Bey
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı
Alibeyzade Mehmet Bey
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Kars valisi
Cihangirzade Hasan Han
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Savunma Bakanı
Cihangirzade Aziz Bey
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Adalet Bakanı
Mehmetoğlu Muhlis Bey
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti PTT Genel Müdürü
Matvey Radjinski
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Rus Şura üyesi
Musa Salah Bey
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Polis Müdürü
Pavlo Camusev
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Rum Şura Üyesi
Tevhidüddin Mamiloğlu
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Emniyet Müdürü (Orenburglu Kazak Türkü)
Stefani Vafiades
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Rum Şura Üyesi, Sosyal Yardım Bakanı
Yusufoğlu Yusuf Bey
02.Haz.19
Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti Şura Üyesi, Gıda Bakanı
Abbas Halim Paşa
21.Eyl.19
Prens, Eski Nafia Nazırı, Sadrazam Sait Halim Paşa’nın kardeşi.
Ahmet Ağaoğlu
21.Eyl.19
Afyonkarahisar mebusu, Darülfünün hocası, yazar
Ali Münif Bey
21.Eyl.19
eski Nafia Nazırı
Hacı Adil Bey
21.Eyl.19
mebus
Halil Menteşe
21.Eyl.19
İttihat ve Terakki üyesi
Hüseyin Tosun
21.Eyl.19
Milli Telgraf Ajansı sahibi ve müdürü
Kara Kemal
21.Eyl.19
eski İaşe Nazırı
Mahmut Kamil Paşa
21.Eyl.19
5. Ordu Komutanı
Sait Halim Paşa
21.Eyl.19
Prens, eski Sadrazam
Ziya Gökalp
21.Eyl.19
Ergani-Maden Mebusu, Darülfünün hocası, yazar
Mehmet Arif Bey
28.Oca.20
Binbaşı
Nuri Bitlisi
28.Oca.20
Çavuş
Faik Kaltakkıran
22.Mar.20
mebus
Ahmet Şevket Bey
22.Mar.20
İstanbul Müstahkem Mevki Komutanı
Cemal Mersinli
22.Mar.20
ordu komutanı
Çürüksulu Mahmut Paşa
22.Mar.20
komutan
Hasan Tahsin Uzer
22.Mar.20
eski Şam ve Erzurum valisi
Hüseyin Rauf Orbay
22.Mar.20
eski Bahriye Nazırı, Sivas mebusu
İsmail Cevat Çobanlı
22.Mar.20
komutan
Mehmet Esat Işık
22.Mar.20
askeri tabip
Mehmet Şeref Aykut
22.Mar.20

Kara Vasıf(Mustafa Vasıf Karakol)
22.Mar.20
Karakol Cemiyeti’nin kurucusu
Köstenceli Numan Usta
22.Mar.20
Zeytinburnu Fabrikasında Ustabaşı
Ahmet Emin Yalman
27.Mar.20
Gazeteci
Ali Çetinkaya
27.Mar.20
eski Afyon mebusu
Ali Sait Paşa
27.Mar.20

Ali Seyyit Bey
27.Mar.20
aşiret reisi
Celal Nuri İleri
27.Mar.20

Ebüzziyazade Velit Paşa
27.Mar.20

Enis Avni (Aka Gündüz)
27.Mar.20
yazar
Hilmi Abdülkadir
27.Mar.20

İslam Ali
27.Mar.20

Mehmet Eczacıbaşı
27.Mar.20
Eczacı
Mehmet Muammer İra
27.Mar.20
İstanbul Polisi Siyasi Kısım Müdürü
Rafet Paşa
27.Mar.20

Süleyman Nazif
27.Mar.20
eski Musul ve Bağdat valisi, yazar
Acenta Mustafa Kırzade
20.May.20
Tacir
Doktor Abdüsselami Paşa
20.May.20
Emekli general, eski Yemen komutanı
Mehmet Kamil Bey
20.May.20
Musullu gazeteci
Hacı Ahmet Bey
31.May.20
Sivas İttihat ve Terakki Delegesi
Mustafa Reşat Bey
31.May.20
İstanbul Siyasi Polis Müdürü
Agâh Bey
07.Haz.20

Basri Bey
07.Haz.20
yarbay, Cevat Paşa’nın damadı
Mustafa Abdülhalik Renda
07.Haz.20
eski Bitlis Valisi
Ali Cenani
13.Haz.20
eski Halep ve Antep mebusu
Andavallı Mehmet Ağa
13.Haz.20

Murat Bey
13.Haz.20

Süleyman Faik Paşa
13.Haz.20

Yakup Şevki Subaşı
13.Haz.20
9. Ordu Komutanı
Ali Nazmi Bey
06.Ağu.20

İlyas Sami Muş
19.Ağu.20
Muş mebusu
Mehmet Atıf Bey
19.Ağu.20

Mehmet Nazım Bey
19.Ağu.20

Süleyman Necmi Bey
19.Ağu.20

Sefer Bey
12.Eyl.20

Burhanettin Hakkı Bey
20.Eyl.20

Mehmet Nuri Bey
20.Eyl.20

Mehmet Rıfat Bey
20.Eyl.20

Cemal Oğuz Bey
05.Eki.20

Mehmet Ali Bey
05.Eki.20

Ahmet Şükrü Bey
eski Maarif Nazırı, mebus
Eşref Sencer Kuşçubaşı
Teşkilat-ı Mahsusa
İsmail Müştak Mayokan
Yazar, mebus
Kazım Bey
Albay, Enver Paşa’nın kayınbiraderi
Mürsel Bakü
Tümgeneral, mebus
Galatalı Şevki Bey
Miralay, Malta’ya sürgüne gönderilinceye kadar Karakol örgütünün başı
Yunus Nadi Abalıoğlu
Gazeteci, Yeni Gün gazetesi sahibi

Ekrem Hayri PEKER

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

TÜM KATEGORİLER
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER