Amerika
Yerli Halkları ve Türklükle Bağlantıları Konularında Yapılan Çalışmalar


Doç.Dr.
İsmail Doğan




Amerika yerli
halkları ve Türklükle bağlantıları hakkında yapılan araştırma, inceleme ve
değerlendirme çalışmaları yeni değildir. Amerika yerli halklarının menşei
konularında ilk kez 16. yy’da Edward Brarewood adlı bir İngiliz, Berring
Bölgesini göstererek, ‘Tatarların elinde olan Asya’nın Kuzeyd
oğu kara parçası, Amerika’ya
geçiş yolu olmuştur’ diyerek, dolaylı da olsa Türklükle bağlantılarından
bahseder.




 Daha sonra
1672 yılında Londra’da John Josselyn, ‘New-Englands Rarities Discovered’ adlı
dergide, Dakota yerlilerinden Mohawk Kızılderililerinin dillerinin Tatarca ile
benzerliğinden bahseder. John Josselyn, dilin Türkçe ile aynı olduğunu da iddia
eder. 1800’lerde Von Humboldt, Amerika yerli dillerinden derlediği 137 kelime
kökünün, Ural Altay Dil Ailesinde bulunan dillerle, hatta özellikle Uygurca ile
izah edilebileceğini bildirir.




 Bu
çalışmadan sonra Otto Rerigu’nun yapmış olduğu araştırmalar ve bu konuda Kazan
İlimler Akademisine yazmış olduğu mektuplar, dikkat çekicidir.Philedelphia’da
yaşayan Otto Rerigu, 1861 yılında, Kazan İlimler Akademisi’nin başkanı İbrahim
Halfin’e , Arap harfleriyle ve Kazan Tatar Türkçesi ile yazılmış bir mektup
gönderir. O. Rerigu, F. L. O. Rochrig, R. J. A Williamson, S. R. A. Riggs ve
benzeri kaynaklardan yararlanarak Siyu, Keçua ve Dakota yerlileri ile Mayaların
dillerindeki Türkçe benzerlikleri belirlemiş ve bunları yazarak, Kazan İlimler
Akademisi’nden yardımlaşma istemiştir.




 Ancak o
sıralarda Halfin ölmüş, 6 Şubat 1861 tarihinde Kazan İlimler Akademisi’nin
başına N. İ. İlminskiy geçmiştir. N. İ. İlminskiy, Otto Rerigu’ya herhangi bir
cevap yazmaz. Cevap alamayan Otto Rerigu, 1863 yılında tekrar bu kez Rusça bir
mektup daha yazar. Otto Rerigu, bu mektubunda da, Philedelphia’nın bir
kartpostal üzerindeki fotoğrafını da gönderir; fotoğrafın kenarlarına not
düşerek yerli halkın yaşadığı bölgeleri de gösterir. Otto Rerigu’nun ısrarlı
mektuplarına karşılık İlminskiy, nihayet bu konuyla ilgilenmediklerini belirten
bir cevap yazar .




 Otto Rerigu
mektuplarında, Siyu ya da Dakotaların Ural-Altay dil ailesinden olabileceğini
ifade eder. Bunların Doğu Avrupa, Sibirya ve Orta Asya halklarıyla
benzeştiğini, Orta Avrupa Fin Uygur ailesiyle de benzerlikleri olduğunu
söyler.17-18. yy.da Missouri nehirleri ve Missisipi arasındaki steplerden
Skalistih dağına, Kaliforniya ve Arkansas bölgelerinde yaşamış olan Siyuların,
Dakota, Mandan, Vinnebagu, Jidatsa, Apruka gibi diyalektleri bulunmaktadır.




 Siyular;
1862, 1872, 1890 yıllarında Amerikalı yönetimlerce gruplar halinde göçe
zorlandılar. En son 1963 yılında 77.000 civarında Siyu, Kuzey ve Güney Dakota,
Karina, Montina, Nebraska gibi birbirinden uzak bölgelere yerleştirildiler. Bir
kısmı Kanada’nın eyaletlerine göçtüler. Onların tarihleri, destanları, halk
inanışları, folklorları üzerinde F.Kuper, M.Rid gibi araştırmacılar çalıştı.
Otto Rerigu, Siyu dilindeki sap-sapa ‘kap-kara’, cet-cera ‘kıpkırmızı’ gibi
Türkçe mantıklı ikilemelere dikkati çeker. Siyu dilinde yön gösterme görevinde
kullanılan son ek +ta/+te ekini, Türk lehçelerinde kullanılan yön gösterme
edatı görevindeki ‘yakta’ ile benzeştirirken, Siyu dilindeki ‘+sa / +se ekini
Türkçe’deki balıkçı, çömlekçi örneklerindeki meslek yapım eki olan +çI ile
birleştirmektedir.Siyu dilinde kullanılan wakan ‘hakan’ kelimesindeki kelime
başı ‘#w’ ünsüzünün, Türkçe kelime başı # K sesi ile denk olduğunu, wakan <
kagan değişimi şeklinde geliştiğini ifade eder.Otto Rerigu, elindeki kaynaklardan
Türkçe ile ilgili gördüğü kelimeleri de tarayarak bir liste halinde vermiştir.
Siyu, Keçua ve Maya dilleri için vermiş olduğu örnekler şunlardır.




 Otto Rerigu,
bu kelime listelerinin yanında, Yukatan yarımadasında, Kotoç, Çılan, Tulum, Yaşıl,
İçmul, Tas, Yapıç / Tepiç, Kaçı, Şaman-sama, Çigen, Sayıl gibi Türkçe kaynaklı
olduğunu ifade ettiği yer adlarını da örnek verir.Toung De Kien, 1924’de Rio’da
toplanan 20. Amerikanistler Kongresi’nde, Çin kaynağı tezini ileri sürerken,
bunu, Türk soyundan olan ‘Çular’ın zamanına bağlar ve Amerika yerlilerini
Altaylı diye tanımlar.Amerika yerlilerinin Türklükle bağlantıları konusunda,
yukarıda bahsettiğimiz çalışmalar dışında, değişik zaman dilimlerinde, az da
olsa günümüze dek süren çalışmalar yapılmıştır. Türkiye’de bu konuyla ilgili
çalışmalarıyla tanınan 1944 yılında Hüseyin Nihal Atsız’ın liderliğindeki
Türkçü hareket içerisinde yer alan, Türkçü ilim adamı Reha Oğuz Türkkan,
kendisinin ve başkalarının bu konuda yapmış oldukları çalışmaları, Kızılderililer
ve Türkler; Bir Tarihin, Bir Dramın Hikayesi adlı eserinde genişçe vermiştir.




 Prof. Dr.
Osman Nedim Tuna, Türk Dili Dergisi’nde yazdığı, ‘Kelimeler Arasında’başlıklı
seri yazılarında, bazı kelimelerin açıklamalarını yaparken, Amerika yerli halkların
dillerindeki kelimelerle benzerlikleri göstermiş; Türklüğün Amerika kıtasına
ulaşması ile ilgili muhtelif görüşlere de yer vermiştir.Bugün Kanada sınırları
içerisinde yer alan, kendileri için ayrılmış muhtelif kamplarda yaşayagelen
Dene ve Na-Dene yerlilerinin, M.S. Cengiz Han’dan Amerika’ya kaçan Uygur
Türkleri olduğunu ifade eden Ethel G. Stewart’ın, ‘Dene ve Na-Dene
Kızılderilileri’adlı çalışması da dikkat çekicidir.



 
Amerika yerlileri ile Türklük arasındaki
bağlantılar hakkında Cumhuriyet döneminde resmi çalışmaları Atatürk
başlatmıştır. Atatürk’ün “Türk Kimdir?” sorusuna cevap arayan bilimsel yaklaşım
ve arayışları, 1931’de ‘Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti’ni kurarak, yapılacak
araştırmalara da zemin hazırlamıştı. Son zamanlarda, Colonel James
Churcward’ın, “Kaybolmuş Mu Kıtası”, “Mu’nun Çocukları”, “Mu’nun Mukaddes
Sembolleri” adlı eserlerinin Türkçe’ye aktarılması ile Meksika ve Amerika
kıtasındaki Türk izlerini öğrenme merakı da yeniden başlamıştır. Ancak
günümüzde benzeri konulardaki çalışmalar, maalesef magazin haberi değeriyle
okuyucuya sunulmakta, işin bilimsel yönü dikkatlerden uzak tutulmaktadır.




Hepsi : http://yayinlar.yesevi.edu.tr/static/kitaplar/mayalar_e_book/kitap/mayalar_ve_turkluk.pdf



Mu Çocukları (TDK
Kaynaklı) :
https://www.academia.edu/11358198/Mu_Çocukları






Mu
Kıtasının Kutsal Sembolleri (TDK Kaynaklı) :
https://www.academia.edu/11358220/Mu_Kıtasının_Kutsal_Sembolleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet