SON DAKİKA

Yurtsever ve Açık Bilgi Platformu | Özel Büro İstihbarat Grubu Özel Buro

SU & DOĞALGAZ & ENERJİ

SU & ENERJİ & DOĞALGAZ DOSYASI /// Velid Haduri : Koronavirüsün petrol fiyatları üzerindeki etkisi

SU & DOĞALGAZ & ENERJİ
Bu haber 25 Mart 2020 - 0:00 'de eklendi.
Whatsapp Paylaş Telegram Paylaş


Velid Haduri : Koronavirüsün petrol fiyatları üzerindeki
etkisi


Koronavirüs yayılmaya ve dünyaya korku salmaya devam
ediyor. Avrupa’da ve Kuzey Amerika’da yayılmaya başladı. Latin Amerika, Afrika
ve Hindistan’da da daha fazla yayılması bekleniyor. Çin’e gelince; salgını
kuşatmayı ve sınırlamayı başardı. Enfeksiyonun yayılma alanının genişlemesine
ilişkin bu göstergeler düşük petrol talebi oranlarının gözden geçirilmesine,
ardından da petrol ve finans kurumlarının fiyat düşüş oranlarını incelemesine
yol açtı. İki hafta önce Brent petrolün varil fiyatının yaklaşık 25 dolara
gerileyeceği tahmin ediliyordu. Gerçekten de fiyatlar şu an bu düşük seviyeye
ulaştı. Hatta daha da gerileyerek 22 doları bile gördü. Şimdi ise tahminler
fiyatların yaklaşık 17 dolara kadar, hatta belki de yakın gelecekte, 2020’nin
ikinci çeyreğinde 10 doların altına bile düşme olasılığı bulunduğuna işaret
ediyor. Bu olumsuz beklentilerin nedeni, hava ve kara araçlarının yakıt
talebindeki azalma ve küresel ekonominin büyümesinin yavaşlamasıdır. Talepteki
bu düşüşler, küresel talebin günlük 20 milyon varil, diğer bir deyişle korona
krizi öncesinde günlük 100 milyon varil olan toplam talebin yaklaşık yüzde 20
oranında azalmasına neden oluyor. Bu, petrol üretim tarihinde benzeri
görülmemiş bir durumdur.


Korona salgınından önce piyasaların aşırı arz ve aşırı
petrol stoku konusunda endişeli olduğunu belirtmeliyiz. Söz konusu dönemde
piyasalara hakim olan soru şuydu: Piyasalarda istikrarı sağlamak için üretimini
kısan ilk ülke büyük üreticilerden Suudi Arabistan mı, Rusya mı yoksa ABD mi
olacak? Bilindiği gibi bu dönemde Suudi Arabistan zaten günlük 12 milyon varil
olan üretim kapasitesine karşılık günde 7 ila 10 milyon varil üretiyordu. Diğer
yandan gerek Rusya gerekse ABD piyasalardaki arz fazlalığına rağmen neredeyse
tam kapasiteleri (her biri günde yaklaşık 13 milyon varil) üretim yapıyorlardı.
Bu yüksek üretim seviyesi, küresel petrol rezervine haftada yaklaşık 100 milyon
varil eklenmesine, diğer bir deyişle 3 ay içerisinde petrol rezervinin günlük
yaklaşık 1 milyon varil artmasına neden oldu. Bu, son OPEC+ toplantısında üç
yıldır yürürlükte olan üretim kısıntısı anlaşmasında herhangi bir değişikliği
veya uzatmayı kabul etmeyen Rusya ile güvenilir bir üretim kısıntısı
anlaşmasına varılmaması durumunda fiyatların korona krizi olmasa da kaçınılmaz
olarak büyük bir düşüş yaşayacağı anlamına geliyor.


Korona salgınından önce sorun aşırı arz ve aşırı
küresel petrol stoku ile nasıl başa çıkılacağıydı. Şimdi, koronadan sonra ise
talebin benzeri görülmemiş seviyelere düşmesi sorununa dönüştü. Talep ve
korona, iki acil ve geçici sorundur. Şimdi asıl zorluk azalan talep
doğrultusunda petrol satın almak için pazarlar bulmaktır. Diğer yandan negatif
petrol göstergeleri ışığında rafineriler mümkün olan en az miktarda petrol
satın almak zorunda kalacak. Yine de fiyat düşüşünü depolama tesislerini
doldurmak için bunu bir fırsat olarak görebilecek olan sanayileşmiş ülkelerin
stratejik depolama tesislerinden gelecek taleplerle bu oranı artırmak mümkün
olabilir. Bu göstergeler elbette İran, Venezuela, Libya, Irak ve Nijerya gibi
zayıf ya da ambargoya maruz kalan ekonomilere sahip bazı üretici ülkeler
üzerindeki finansal baskının artacağına da işaret ediyor. Bu ülkeler iç
ekonomik durumlarını düzenlemede zorluklar yaşayacaklar çünkü çoğu, yıllık
bütçelerini varil başına 50-60 dolar arasında değişen bir fiyat esasına göre
düzenlemiş durumda.


Keza uluslararası petrol şirketleri de yeni petrol
alanlarının araştırılması ve geliştirilmesi, yüksek maliyete sahip denizin
derinliklerinde sondaja ayırmış oldukları bütçelerinde kısıntıya gitmek gibi
keskin ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalacaklar. Daha önce yaşanan fiyat düşüşleri
krizleri gibi şirketler işçi ve teknisyenlerinin sayısını azaltmaya yönelecek.
Bu da operasyonlarını olumsuz etkileyecek. Yukarıda bahsettiğimiz göstergelerin
ışığında OPEC ülkeleri ile OPEC dışı ülkelerden (OPEC+) müttefiklerin bu yılın
sonunda bir toplantı daha düzenlemeleri bekleniyor. Belirli bir tarihten
bahsetmek için henüz erken ancak petrol endüstrisinin acil ve kötüleşen durumu
ışığında toplantının tarihi yaz sonu veya sonbaharın başı olabilir. Toplantının
gündeminin ilk sıralarında iki temel soruna çözüm bulmak yer alacaktır. Bunlar
üretim kısıntısı ile piyasalara yeniden istikrar ve güvenirlik kazandırmak için
ikinci kez anlaşmaktır. Arzu edilen fiyat oranı varil başına 40-60 dolar
aralığıdır. Bu fiyat oranı, üretim oranında günlük yaklaşık 1 milyon varil
kısıntıya gidilmesi ile birlikte ABD kaya petrolü üretim maliyeti için de
uygundur. Söz konusu oran, üretici ülkelerin 2020 bütçelerinde benimsemiş
oldukları fiyattan daha düşük olsa da en azından yakındır. Ayrıca koronanın
neden olduğu düşüşten sonra fiyatları bir kez daha ortalama düzeylere
yükseltmek de kolay olmayacaktır. Önümüzdeki dönemde sorun, korona öncesinde
olduğu gibi talepte günlük 1,2 milyon artış beklemek yerine yaklaşık 2-3 milyon
varil oranında bir düşüşle başa çıkmaktır. Bazı OPEC dışı üretici ülkeler (22
ülke) petrol fiyatlarının düşüşü ile kaya petrolü fiyatlarının da düşeceğini
sandılar. Ancak bu taraflar, ABD kaya petrolü üretimi göstergelerinin güçlü
olduğunu ve kendisi ile mücadelenin zor olduğunu gözden kaçırdılar. Hidrolik
kaya kırma teknolojisi, Kuzey Amerika’da başarısını kanıtladı. ABD’de dev
boyutlara ulaşan rezervler bulunuyor. Buna ek olarak bahsi geçen endüstri
halihazırda kaya petrolü endüstrisini kuran küçük yatırım şirketlerini satın
alan dev petrol şirketlerine büyük kazanç sağlıyor. Teknolojinin başarılı
olması, dev rezervlerin varlığı, büyük petrol şirketlerinin dev sermayesi,
bütün bu faktörler, bilhassa ekipmanların maliyetinin gün geçtikçe düşmesiyle
sınırlanması ve küçültülmesi zor yeni bir endüstrinin kuruluşuna yol açmıştır.
Mevcut bilgiler, bazı dev petrol sahaları ile birlikte ABD’de kaya petrolü
üretim maliyetinin varil başına 40-50 dolar arasında olduğunu gösteriyor.


Velid Haduri

Enerji konusunda uzman, Iraklı yazar

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

TÜM KATEGORİLER
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER