SU & DOĞALGAZ & ENERJİ

Dr. Aslan
Yaman
:
Türkiye’nin Karadeniz’deki Doğalgaz Keşfini Romanya Nasıl
Değerlendirmektedir ? Rakip mi ? Ortak mı ?


02
Eylül 2020


Romanya Petrol
ve Gaz İşverenleri Federasyonu Dışİlişkiler Direktörü Daniel Apostol Agerpres’e
verdiği demeçte, Türkiye’nin Karadeniz’deki doğalgaz üretim projelerinde
Romanya’nın ortağ ıolabileceğini söyledi. (FPPG).


Cuma günü
Türkiye, Karadeniz’de, Romen karasularındaki Neptun Deep’in çevresi yakınında
320 milyar metreküp olarak tahmin edilen doğalgaz rezervi bulunduğunu
duyurmasını değerlendiren Romanya Petrol ve Gaz İşverenleri Federasyonu Dış
İlişkiler Direktörü Apostol; “Türkiye’nin keşfi, Rusya Federasyonu dışında
Karadeniz’e komşu devletlerin (ve burada Türkiye, Romanya, Bulgaristan, Ukrayna
ve Gürcistan’ı kastediyorum) – Rusya’nın enerji baskısından kurtulma
çabalarının bir parçası. Net ithalatçı olan Türkiye, bu keşiflerle önemli
bir doğalgaz üreticisi ve ihracatçısı olabilecektir. Ancak,uzmanlara göre
bu, gelecek en az beşyıl içinde olamayacak.


Romanya’nın
Karadeniz’de kendi kontrolü içinde tuttuğu yerlerde yapmak istediği gibi,
Türkiye bu yeni rezervin çıkarılması için küresel çaptaki büyük oyuncuları
buraya çekebilir “dedi. Ona göre, “eğer Türkiye bir şekilde üretimde milli
bir yol seçmez ve kendi üretim imkanlarıyla gaz üretmeye kalkışmazsa, dünyanın
büyük üreticilerinin Boğaz’dan Karadeniz’e girişine tanık olabiliriz”.


“Fakat
şuandaki sorun; açıklanan rezervin ne kadarının gerçekten üretime
dönüşebileceğini tepit etmektir. Çünkü, uluslararası enerji piyasaları,
küresel enerji döngüsünde hangi yılın üretim miktarının hangi fiyatlarla
piyasaya girebileceğini bilmek isteyecektir. Ancak salgın nedeniyle,
küresel petrol ve gaz piyasası son 100 yılın en büyük krizini yaşıyor, talep
hacmi ve fiyatlarındaki tarihsel düşüşler yaşanırken yeni üretim alanlarına
yatırım yapmaya daha az ilgi var” dedi. Apostol, Deloitte’un Romanya
Petrol ve Gaz İşverenleri Federasyonu’na sunduğu bir araştırmaya atıf yaparak,
Romanya’nın önümüzdeki on yıl içinde Karadeniz’den 20 milyar Doların üzerinde
doğalgaz çıkararak enerji bağımsızlığı sağlayabileceğini hatırlattı.
“Ancak, ne yazık ki, Romanya Parlamentosundaki popülist tutumlar,
Karadeniz’deki stratejik yatırımcıların varlığını teşvik etmeyen bir yasal
çerçeve oluşmasına yol açtı. Özellikle, Covid Salgını’nın petrol ve gaz
sektöründeki krizi daha da derinleştirdiği ve yüksek belirsizlik nedeniyle
birçok alanda yatırımcıları yatırım yapmaktan caydırdığı için, ‘treni kaçırma’
ve deniz tabanında keşfedilen yatakları kullanmak için doğru zamanı bulamama
riski de gidere kartmaktadır.”


Apostol,
“Türkler tarafından keşfedilen yataklar, Bulgaristan ve Romanya’nın deniz
sınırlarının birleştiği bir bölgeye çok yakın ve Karadeniz’in sekiz yıl önce
Petrom ve Exxon tarafından keşfedilen en büyük gaz sahası olan Romanya’nın
Neptün Sahası’na çok uzak değil. “diye tamamladı. “Bu nedenle, komşu bir
bölgede doğalgaz üretiminde rekabetin bir fırsat olabileceği düşünüldüğünde,
Türklerin keşfi ekonomik bir tehdit olabileceği gibi, aynı zamanda derin deniz
üretiminin geliştirilmesi ve çıkarılan hacimlere karşılık gelen bir ulaşım
altyapısının geliştirilmesi için bir fırsat da olabilir”.


Öte yandan, uzmanlar; Türkiye’nin Romen yataklarının
yakınında aktif bir şekilde var olmasının, Karadeniz sınırındaki bu ülkeyi,
Romanya projelerinin gerçekleştirilmesinde olası bir ortak haline
getirebileceğini,  aynızamanda açık deniz platformlarına giriş ve
çıkışların anahtarını elinde tutan stratejik bir ortak yapabileceğini söyledi.


Apostol’a göre,
Türkiye’nin Karadeniz’deki keşfinden sonra nasıl ilerleyeceğinin tam olarak
bilinmediği bir anda, Türk keşfinin Neptün projesini gerçekleştirme şansını
azaltıp azaltmadığını söylemek için erken. Apostol “Dahaönce de ifade
ettiğim gibi, bu bi tehdit olabileceği gibi aynı zamanda bir fırsat da
olabilir. Şimdilik, Neptun Deep projesini gerçekleştirme şansı, popülizmin
payına ve Bükreş’teki kararların bilgeliğinin nüansına bağlı”dedi.
“Türkiye için bu, bölgede ihracatçı olmak, Rusya’ya bağımlılıktan kurtulmak için
büyük bir şans”.


“Türkiye’nin
enerji üreticileri ve ihracatçıları arasına katılması ekonomik kalkınması için
büyük bir fırsat olabilir. Öncelikle, Türkiye, gaz ithalat hacmini önemli
ölçüde azaltabilecek,  böylece tasarruf edeceği kaynakları ekonomik kalkınma
için ihtiyaç duyduğu alanlara tahsis edebilecektir. Elbette keşiften
üretime gidecek uzun bir yol var ama bu doğalgaz rezervleri ticari döngüye
girerse Türkiye Rusya, İran, Irak, Azerbaycan, Katar ve hatta ABD’den enerji
ithalatına bağımlılıktan kurtulabilir. Uzmanlar bunun Türkiye’yi yılda
yaklaşık 40 milyar dolar harcamadan kurtaracağına, cari açığı önemli ölçüde
azaltacağına ve ulusal para birimi olan Türk lirasını güçlendireceğine
inanıyor. Türkiye’nin enerji ithalatı, kronik cari açığının en önemli
bileşenidir.” “Türkiye, böylece Karadeniz havzasındaki net enerji tüketicisi
olmaktan enerji üreticisi ve ihracatçısına dönüşecek ve böylece Karadeniz’in
girişinde en azından coğrafi olarak sahip olduğu stratejik konumunu
güçlendirecektir”. “Öte yandan Karadeniz’de keşfedilen doğalgaz yataklarına
jeostratejik açıdan bakıldığında, 10  yılı aşkın bir süre önce Türk
Tuğamiral Cem Gürdeniz tarafından teori olarak yazılan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan
tarafından yeniden dile getirilen, Ankara’yı Karadeniz, Ege ve Akdeniz’de
462.000 km2 bir alanda egemenliğini dayatmaya teşvik eden “mavivatan”
doktrinini daha da güçlendirecektir”.


Bu manzarada,
Rusya Federasyonu Türkiye’de sahip olduğu ayrıcalığını kaybedecek ve Türkiye,
Karadeniz’de artık Rusya ithalatına başvurmayacak önemli bir doğalgaz üreticisi
olan bir “rakip” haline
gelecektir. Yeni oyuncu tarafından yeri küçültülecek olan bölgedeki diğer uluslararası doğalgaz tedarikçileri Rusya ile birlikte kaybedenler olacak.”Ancak,
Küresel talepteki büyük düşüşe bağlı olarak bir iken önemli doğalgaz stokları
ve düşük fiyatlar Türkiye’nin Karadeniz’de doğalgaz üretimine başlamasını
geciktirebilir ve aynı bölgede gelecekteki yatırımlara ilgi düzeyinin azalması
anlamına da gelebilir. Romanya, Karadeniz’in derin sularında gaz
üretiminin başlamasını ne kadar geciktirirse, o kadar çok kaybetmek zorundadır,
enerji bağımsızlığı ve bölgesel etki Karadeniz’de üretime başlayan herkes için
büyük bir kazançtır “dedi.


Reuters,
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Cuma günü yaptığı açıklamada,
ülkenin 320 milyar metreküp doğalgaz içerecek bir Karadeniz sahası olan
tarihinin en büyük doğalgaz yataklarını keşfettiğini belirterek, aynı bölgede
başka kaynaklar bulunma olasılığının yüksek olduğunu da sözlerine eklediğini
geçti. Bu keşfin yer aldığı Tuna-1 Kuyusu, Türkiye kıyılarının yaklaşık 150
kilometre açıklarında, Bulgaristan ve Romanya deniz sınırlarının Türkiye
karasuları ile kesişme noktasında ve Karadeniz’de on yıllardır yapılan en büyük
gaz keşfi olan Romanya’daki Neptün sahasının yakınında yer almaktadır. Neptün
sahasında, Exxon Mobil ve OMV Petrom 42-84 milyar metreküp miktarında gaz
keşfetmiş, ancak bu şirketler henüz nihai yatırım kararı vermemiştir.


www.financialintelligence.ro
adlı siteden alınmıştır.