Doç. Dr. Hasanoğlu : 21.
yüzyılda doğal gazın önemi, TANAP ve İpek Yolu


21.
Yüzyılda dünyada yaşanan büyük dönüşümler ülkelermizi birçok açıdan
etkileyecektir


Yaşadığımız dünyada, enerjisiz hayatı
sürdürmek imkânsızdır. Tüm hareketlerin itici gücünün enerji olduğunu
biliyoruz. Yaşadığımız dünyada, enerjisiz hayatı sürdürmek imkânsızdır.
Dünyanın yaşamsal olgusu olan enerji uygarlığın temelidir. Ülkelerin kalkınma
ve gelişmesindeki en önemli etkendir. Enerji jeopolitik ve siyasi unsurları
içerdiğinden, geçmişte olduğu gibi günümüzde de uluslararası politika ve
uluslararası ilişkilerde yeri, önemi ve belirleyiciliği gittikçe artmaktadır.
Devletlerin enerji güvenlikleri ile ulusal güvenlikleri arasında sıkı bir
ilişki vardır. Bu nedenle devletler enerji kaynaklarından pay alabilmek için
büyük mücadele içindedirler. Çünkü enerji tedariğini sağlayamayan ülkeler
ekonomik ve siyasi istikrarı yakalayamazlar.


Yeni dünya düzeninde Azerbaycan, özellikle
üç sebepten dolayı dikkatleri üzerine çekmiştir. Bunlar: jeostratejik yönden
Orta Asya ve Kuzey Kafkasya`ya giriş kapısı olması, Orta Asya devletleri için
Avrupa`ya geçiş güzergâhı üzerinde bulunması ve büyük miktarda petrol ve gaz
rezervlerine, buna bağlı olarak da ciddi ekonomik potansiyele sahip olmasıdır.
Azerbaycan`ın tarihi coğrafi konumu ve jeopolitik önemi, aynı zamanda Güney
Kafkasya`ya küresel çapta ilginin artmasının da başlıca sebebidir. Petrol ve
doğal gaz kaynakları günümüz dünyasında doğa ile toplum arasında dengenin
oluşmasında hayati öneme sahiptir. Bu kaynakların verimli kullanılması kadar,
geleneksel arazilerde tükenmesi faktörü de son derece rahatsız edicidir. Buna
göre de, günümüzde ekonominin enerji miktarı ve enerjinin verimli kullanımı, devletin
gelişim düzeyinin mühim belirleyicilerindendir. Ülkelerin daha gelişmiş bir
enerji kaynağına sahip olması, diğerlerinin önüne geçtiği tarihsel bir
gerçektir. Doğalgazı şöyle tanımlayabiliriz; havadan hafif, renksiz ve kokusuz
bir gazdır. Yer altında, petrolün yakınında bulunur. Yeryüzüne çıkarılışı
petrolle aynıdır, daha sonra büyük boru hatları ile taşınır.


Dünyada doğal gaz rezervlerinin 73 trilyon
metreküpü (%41) Orta Doğu ülkelerinde,59 trilyon metreküpü (%33) Rusya ve BDT
ülkelerinde, 28 trilyon metreküpü (%16) Afrika/Asya Pasifik ülkelerinde
bulunmaktadır. TANAP kardeş Türkiye Cumhuriyeti ile siyasi, ekonomik, ticari,
askeri, kültür ve eğitim alanındaki tüm ilişkileri çok daha ileri seviyelere
taşıyacaktır. Türkiye ve Azerbaycan’ın işbirliğiyle ortaya çıkan bu dev proje
ile Avrupa’nın ve Türkiye’nin doğalgaz ihtiyacını karşılamayı bunun yanı sıra
bölgede gaz çeşitliliğinin sağlanmasını hedefleniyor. Dünya enerji
piyasalarında ses getirecek dev bir proje: Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı
Projesi (TANAP).Türkiye ve Azerbaycan, bugüne kadar başarı ile yürüttükleri
çalışmalara bir yenisini daha ekleyerek dünya enerji piyasalarında ses
getirecek Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattını (TANAP) başarıyla
gerçekleştirdiler. Projenin hukuki altyapısı 26 Haziran 2012’de İstanbul’da
Türkiye ve Azerbaycan arasında imzalanan hükümetler arası anlaşma ve “Ev Sahibi
Hükümet Anlaşması” ile oluşturuldu. Ev Sahibi Hükümet Anlaşması, 10 Eylül
2014’te TBMM tarafından onaylandı. Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı – TANAP Projesi,
Türkiye ve Azerbaycan’ın bugüne kadar başarı ile yürüttükleri projelerin enerji
alanındaki en önemli temsilcilerinden biridir. Tarihten gelen kardeşlik
bağlarını bugünün koşullarında “İki Devlet Tek Millet” ülküsüyle perçinleyerek
sürdüren iki ülke için de büyük öneme sahip olan TANAP Projesi, dünya enerji
piyasalarında da ses getirecek dev bir projedir. Dev yatırımlara imza atan iki
kardeş ülkenin, enerji alanında Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı ve
Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı Projeleri ile ivme kazanan stratejik
birçok iş birlikleri vardır. Avrupa’nın ve Türkiye’nin doğalgaz ihtiyacını
karşılamak amaçlı bunun yanı sıra bölgede gaz çeşitliliğinin sağlanmasını
hedefleyen TANAP Projesi ile daha da kapsamlı hâle gelecektir. TANAP’ta ilk
adım, Türkiye-Azerbaycan arasında 24 Aralık 2011’de imzalanan mutabakat
zaptıyla atıldı. Bu kapsamda Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi
(SOCAR) tarafından TANAP Doğalgaz İletim AŞ kuruldu. Şirket, TANAP’ın tasarımı,
inşaatı ve işletilmesini tamamlamak üzere proje sahibi olarak
yetkilendirildi.Güney Gaz Koridoru’nun en önemli bölümlerinden birini oluşturan
TANAP projesi, Nabucco Projesi’nin gündemden düşmesi sonucunda ortaya
çıkmıştır. Azerbaycan gazının Türkiye ve Avrupa’ya taşınmasını amaçlamaktadır.


Türkiye ve Azerbaycan’ın enerji iş birliği
kapsamında, iki ülkenin kendi kaynaklarlarıyla gerçekleştirilmiştir. Toplam
kapasitesi 16 milyar metreküp olan boru hattından Türkiye’ye gelen gaz
miktarının yakın zamanda 6 milyar metreküpe çıkarılması hedefleniyor. Kalan 10
milyar metreküp doğal gaz ise TAP ile Avrupa’ya gönderilecek. TANAP’ta, SOCAR
ve Güney Gaz Koridoru AŞ’nin yüzde 51, Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ’nin
yüzde 30, BP’nin yüzde 12 ve SOCAR Türkiye Enerji AŞ’nin de yüzde 7 hissesi bulunuyor.
Toplam kapasitesi 16 milyar metreküp olan boru hattından Türkiye’ye gelen gaz
miktarının yakın zamanda 6 milyar metreküpe çıkarılması hedefleniyor. Kalan 10
milyar metreküp doğal gaz ise TAP ile Avrupa’ya gönderilecek. TANAP’ın
Türkiye-Gürcistan sınırında Ardahan’ın Posof ilçesi Türkgözü köyünde başlayan
yolculuğu, Kars, Erzurum, Erzincan, Bayburt, Gümüşhane, Giresun, Sivas, Yozgat,
Kırşehir, Kırıkkale, Ankara, Eskişehir, Bilecik, Kütahya, Bursa, Balıkesir,
Çanakkale, Tekirdağ ve Edirne olmak üzere 20 il ve 67 ilçeden geçerek
Türkiye-Yunanistan sınırında sona eriyor. TANAP’ta, SOCAR ve Güney Gaz Koridoru
AŞ’nin yüzde 51, Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ’nin yüzde 30, BP’nin yüzde
12 ve SOCAR Türkiye Enerji AŞ’nin de yüzde 7 hissesi bulunuyor. TANAP gerek
Türkiye ve gerekse bölgesel enerji dengeleri açısından çok önemli bir proje.
TANAP, boru hattının geçtiği illerde halka istihdam olanağı sağlayacaktır
Azerbaycan’ın ve Türkiye ekonomilerinin birbirine entegrasyonu had safhaya
çıkacaktır. Projenin sağlayacağı en önemli fayda ise hiç kuşkusuz Azerbaycan ve
Türkiye’nin Avrupa enerji güvenliğinde ortak oyuncu olarak artık birlikte
değerlendirilecek olmasıdır.


Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Erdoğan,
“Bu proje bölgesel barışın sembolüdür. Biz üstümüze düşeni yaparak Avrupa’ya
ilk gazı veriyoruz. Artık sorumluluk sınırın öbür tarafında” ve TANAP
ülkelerimiz arasındaki köklü dostluğun ve barışın sembolüdür” dedi.


Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev
açıklamalarda bulundu. “Beni bu tarihi törene davet ettiği için teşekkür
ederim. Kardeş Türkiye topraklarında olmaktan memnunum. Birlikte başladığımız
TANAP Avrupa’ya ulaştı. TANAP’ın ömrü uzun olacak. Fayda sağlayacağına
inanıyorum. Tarihi İstanbul Anlaşması neticisinde TANAP için yeşil ışık
yakıldı. Biz hayata geçirelim dedik ve böyle de oldu. Maliye yükünü esas
Türkiye ve Azerbaycan yapmıştır. Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı ile 450
milyon tondan çok petrol nakledilmiştir. TANAP’taki tüm insanlara derin
teşekkürlerimi bildirmek isterim. Dev projenin vaktinde yapılmasında büyük rol
oynamışlardır. TANAP, güney gaz koridorunun bir parçasıdır. 4. proje olan TAP
vaktinde eminim bitecektir. Böylelikle güney gaz koridoru vaktinde
yapılacaktır. Bugün güney gaz koridoru 7 ülkeyi birleştiriyor ve uluslararası
işbirliği projesidir. Daha büyük anlaşmalara ulaşılacak. Projenin hayata
geçmesi Türkiye-Azerbaycan siyasi iradesi sonucudur. Bu proje uzun müddetli
anlaşmalar getirir. Sadece enerji projeleri olarak bakmamak gerekir. Eğer
enerji projeleri ve karşılıklı destek olmasa hayata geçmezdi. Bugün dünya
çapında böyle başka ülke tanımıyorum, bizim gibi yakın olsun” dedi.


Bu proje Türkiye Cumhuriyeti Devletine
önemli ölçüde bir hareketlilik getirecektir. TANAP hem geçtiği iller hem
istihdam oluşturması açısından 2020 yılındaki Türkiye’nin büyümesini
karşılayacak doğalgaz tedariki açısından son derece önemli bir proje. Bu proje,
kademeli olarak artırılacak olan, öncelikle 31 milyar metreküplere çıkacak olan
bir kapasiteyi oluşturuyor.Yeni dünya düzeninde Azerbaycan, Şahdeniz 2 sahasında
çıkarılacak doğalgazı Türkiye ve Avrupa’ya taşımak üzere geliştirilen Trans
Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP) ve Trans-Adriyatik Boru Hattı (TAP)
ile ilgili nihai yatırım anlaşmaları Azerbaycan’da imzalandı. Azerbaycan`da
Haydar Aliyev Merkezi`nde düzenlenen törende, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham
Aliyev`in yanı sıra birçok ülkeden devlet ve hükümet başkanları hazır bulundu.
Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi, TANAP, projesinin amacı,
Azerbaycan’ın Hazar Denizi’ndeki Şah Deniz 2 Gaz Sahası ve Hazar Denizi’nin
güneyindeki diğer sahalarda üretilen doğal gazın öncelikle Türkiye’ye, ardından
Avrupa’ya taşınmasıdır. TANAP, Güney Kafkasya Boru Hattı (SCP) ve
Trans-Adriyatik Boru Hattı (TAP) ile birleşerek Güney Doğal Gaz Koridorunu
oluşturmaktadır.


Dünyanın en büyük enerji projelerinden
biri olan Şahdeniz Projesi’nin bölgenin enerji haritasını değiştirecektir.


Türkiye’nin enerji ihtiyacı için bu proje
çok önemlidir. Dünyada yaşanan mali krize rağmen, son yıllarda Azerbaycan
ekonomisi çok önemli bir oranda büyümüştür. Küresel mali krizin tetiklediği
ekonomik durgunluk ortamında, bu durum, olağanüstü bir gelişmedir. Bugün
Azerbaycan`ın imajı dünya kamuoyu nezdinde yükselmiştir. Avrasya için önemli
bir faktördür. TANAP Türkiye Azerbaycan’ın zaferidir. Bugün Azerbaycan ve
Türkiye 21. Yüzyılın enerji tarihini birlikte yazıyorlar. Bu tarih iş birliği
tarihidir. Enerji projeleri bölgeye istikrar getiriyor. Bugün tarihi bir
gündür. Türkiye Azerbaycan kardeşliği olmasaydı bu proje kağıt üzerinde kalabilirdi.TANAP
aynı zamanda enerji güvenliği projesidir.


Türkiye’nin enerji ihtiyacı için bu proje
çok önemlidir. Dünyada yaşanan mali krize rağmen, son yıllarda Azerbaycan
ekonomisi çok önemli bir oranda büyümüştür. Küresel mali krizin tetiklediği
ekonomik durgunluk ortamında, bu durum, olağanüstü bir gelişmedir. Bugün
Azerbaycan`ın imajı dünya kamuoyu nezdinde yükselmiştir.

Azerbaycan pratik katkılarıyla, dünya birliğine layık bir itibarlı aktör
olduğunu kanıtlamış ve hak ettiği yeri almıştır. Azerbaycan pratik
katkılarıyla, dünya birliğine layık bir itibarlı aktör olduğunu kanıtlamış ve
hak ettiği yeri almıştır.


Doç.
Dr. Murteza HASANOĞLU


ASAS medya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet