Adalet ve Kalkınma Partisi
(Türkiye)


Adalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) 14 Ağustos 2001’de Recep
Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde kuruldu. Parti kurulduktan bir yıl sonra Türkiye
genel seçimini oy çoğunluğu ile kazanarak tek başına iktidar oldu. “Muhafazakâr
demokrat” bir anlayışı benimseyen parti, mavi ve turuncu renklerle birlikte
amblemine ampulü yerleştirdi. Partinin amblemindeki ampul ışığı, aydınlığı ve
şeffaf yönetimi temsil etmektedir.


Ak Parti, Necmettin Erbakan’ın liderliğini yaptığı Milli Selamet
Partisi, (MSP) milli görüşçü Refah Partisi (RP) ve Fazilet Partisi’nin (FP)
çizgisine gelenekselci ve yenilikçi yapısını yerleştirerek yol almıştır. Ayrıca
partiye dinamizm kazandıran, içinde milli görüşün yenilikçi olanlarının yanı
sıra merkez sağ ve Anavatan Partisi (ANAP) çıkışlı kişileri de barındırmasıdır
(Adalet ve Kalkınma Partisi, 2016). Bu bağlamda parti ilk başarısını 2002 genel
seçimlerinde yüzde 34,29 oyla tek başına iktidar olarak göstermiştir (Kasım
2002 parlamento seçim sonuçları).


Ak Parti iktidarı ilk olarak 2001 ekonomik krizinin yarattığı
aksaklıkları ortadan kaldırmaya çalışmıştır. İşsizlik ve enflasyon oranında
zamanla yaşanan düşüş halkın ilerlemeye olan inancını artırmış olacak ki, AK
Parti 2004 yerel seçimlerinde de başarısını devam ettirmiştir. Ancak parti 2007
genel seçimlerine hazırlanırken önüne çeşitli zorluklar çıkarılmıştır.
Bunlardan biri de Abdullah Gül’ün Cumhurbaşkanı seçilmesini engelleyebilmek
adına 27 Nisan’da yapılan müdahaledir. Bu nedenle Ak Parti hareketi, askeri
vesayet rejiminin, alışılagelmiş demokratik alana müdahale girişimlerini aşmak
adına büyük çaba göstermiştir. Neticede halkın genel iradesi sandığa
yansımıştır. 2002 seçimlerine göre Ak Parti yüzde 46,5 oy oranıyla büyük bir
başarı göstermiştir.


Diğer bir gelişme dünyada yaşanan 2008 küresel mali krizinin
yansımaları üzerinedir. Türkiye’yi teğet geçen kriz aşılarak yeni bir döneme
girilmiştir. Ak Parti 2009 yerel seçimlerinde oyların yüzde 39’unu almıştır.


Artık tarihler 2013 yılını gösterdiğinde gerçekleştirilen Gezi
Parkı eylemlerinin ve Ak Parti hareketine yönelik komplo ve darbe
girişimlerinin, halkın desteğini yanına alan hükümetin demokrasiyi daha
etkin kılmasıyla önüne geçildiği görülmüştür. Ertesinde, Ak Parti 2014 yerel
seçimlerinde yüzde 45 oyla birinci parti olmuştur.


2014 yılı Ak Parti için önemli bir dönemin başlangıcı oldu. Çünkü
partinin güçlü lideri, Genel Başkan ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 51,8 oyla
Türkiye’nin halk tarafından seçilen ilk Cumhurbaşkanı olarak tarihe geçti.
Akabinde alınan olağanüstü kongre kararının ardından Genel Başkan ve Başbakan
adayı olarak Ahmet Davutoğlu seçildi. Davutoğlu olağanüstü kongreye tek aday
olarak girdikten sonra Ak Parti’nin ikinci Genel Başkanı oldu.


2015 seçimlerine kurucu lideri Erdoğan olmadan giren Ak Parti
yüzde 41 oy aldı. Yüksek bir oy oranı yakalanmış olsa da Hükümet kurmak için
bir koalisyon oluşturulması gerekiyordu. Ancak muhalefet partileri koalisyona
yanaşmayınca, Cumhurbaşkanı Erdoğan doğrudan seçimlere gitme yetkisini
kullandı. Sonuç yine değişmedi. 1 Kasım seçimleri yüzde 49’luk bir oyla Ak
Parti’nin zaferini ilan etmiştir.


Davutoğlu, bir ‘Restorasyon dönemi’ söyleminde bulundu ve
hedeflerini toplayarak yeni Türkiye’nin gelişimine katkı sağladı. Bunlar kısaca
“özgüven”, “çözüm süreci”, “özgürlükler”, “paralel yapıyla mücadele”, “yargı ve
adalet” gibi ilkelerdi. Yeni Türkiye’nin Başbakanı Ahmet Davutoğlu,
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan devraldığı başbakanlık görevini yaklaşık
21 ay yürüttü.


Bunun bir bayrak yarışı ve kutlu bir yürüyüş olduğunu ifade eden
Davutoğlu’nun, görevi terk etmesinin ardından Genel Başkanlığa Binali Yıldırım
getirildi. Yeni Genel Başkanın üzerinde durduğu temel iki konu bulunuyordu:
‘başkanlık sistemi’ ve ‘yeni anayasa’


Adalet ve Kalkınma Partisi (Fas)


Fas’taki Adalet ve Kalkınma Partisi’nin temelleri 1960 ve
1970’lerdeki İslamcı hareketlerin olduğu dönemde vuku bulmuştur. Bu dönemde
gerçekten Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da İslamcı hareketlere bir hayli sempati
doğmuştur (Hamzawy, 2008). İlk aşamada Fas’taki Adalet ve Kalkınma Partisi Dr.
Abdelkerim Al Kâtip tarafından MPDC adıyla 1967’de kurulmuştur. Partiye önemli
bir hareket kazandıracak gelişme ise MUR partisinin kurucu öğeleri olan Chabiba
Islamia adındaki gizli dernek üyelerinin partiye katılmaları ile sağlanacaktır.
1998 yılından itibaren ismi Fas PJD partisi olarak anılacak hareket, İslamcı ve
İslami demokratik bir siyaseti tercih etmiştir. Partinin amblemindeki mum
sembolünün bu aşamadaki bir duyguyu ve yeniliği temsil ettiği söylenilebilir.


Adalet ve Kalkınma Partisi bölgenin en istikrarlı ülkelerinden
biri olarak görülen Fas’ta oy potansiyelini giderek arttırmıştır. 1997 yılında
sadece sekiz sandalye kazandıktan sonra, 2002 seçimlerinde 42 koltuk
kazanmıştır. Bu artış 2007 seçimlerine olumlu yansıyarak koltuk sayısı 47’ye
yükselmiştir.


Parti ilk olarak sosyal konular üzerine yönelmiştir. Örneğin,
yazın düzenlenen müzik festivalleri ve alkol satışı karşısında hamleleri
olacaktır. Ancak artan işsizlik sorunları karşısında geniş seçmen kitlesinin talepleri
üzerine mücadelesini farklı alanlara kaydırmıştır. Bu bağlamda yoksullukla
mücadele ve asgari ücretin yükseltilmesi hususunda halka vaatlerde
bulunulmuştur.


2008 yılına gelindiğinde Abdulilah Benkiran, görevi Saadettin
Othmani’den (Osman) devralarak PJD lideri seçildi. Değişim Kasım 2011’de
yapılan seçimlere olumlu yansıdı ve 107 sandalye ile seçim kazanıldı. Parti,
önceki hükümetler gibi bir parçanın içinde kendine yer edindi ve üç partili
koalisyon kuruldu. Benkiran, 29 Kasım 2011’de Fas’ın Başbakanı olarak tarihe
geçti.


Adalet
ve Kalkınma Partisi (Türkiye/Fas) ve İkili İlişkiler


a)Semboller
ve isim benzerliği


Siyasi partiler için sembol ve amblemler oldukça önemli bir yer
tutar. Logo ve amblem gibi unsurlar sahneye çıkmadan önce bir ön hazırlık
mahiyetindedir. Dahası birçok parti bu konuda iletişim bilimcilerden ve
reklamcılardan faydalanabilir.


Türkiye’deki Ak Parti’nin ambleminde yer alan ampul sembolünün
devinim ve hareketi temsil ettiği ifade edilebilir. Burada yer alan yedi ışık
ise, Türkiye coğrafyasındaki yedi bölge ve bu partiye bir Türkiye partisi olma
özelliği kazandırmaktadır. Fas’taki Ak Parti’nin amblemi ise, yine aydınlık ve
şeffaflığı temsil eden mum sembolüdür.


Burada ayrıca bir isim benzerliğine de dikkat çekmek gerekebilir.
Fas’taki Ak Parti yetkilileri, Türkiye’deki Adalet ve Kalkınma Partisi’nden
etkilendiklerini ve esinlendiklerini gizlemiyor. Çünkü buradaki kişiler ve yapı
da İslami geleneğin izlerini taşımaktadır. Sırf bu yüzden siyasetten dışlanmış
ve meşruiyet sorunu yaşamışlardır. Bu bağlamda her iki partinin de bir çıkış
noktası yakalamak adına gelenek ve yenilik senkronizasyonu yarattığı
söylenebilir.


b)Vizyon
ve Demokrasi


Türkiye’deki Adalet ve Kalkınma Partisi öncelikle gelişimini kadim
bir anlayışa dayandırmıştır. Kadim anlayışın temelinde ortak kader bilinci
yatmaktadır. Şeyh Edebali’nin “insanı yaşat ki devlet yaşasın” düsturu görüşe
etki etmektedir. Bu açıdan bakıldığında insan onuru temel bir dayanak noktası
haline getirilmiş, ortak yaşam vurgusu ile birlikte ekonomik, siyasi ve
kültürel gelişmişliğin artarak süreceğine dikkat çekilmiştir. Ak Parti’nin
programında yer alan temel haklar ve özgürlükler bildirgesinde etnisitenin,
dini değerler ve laikliğin siyaset malzemesi haline getirilmesinin önüne
geçilmesi bunu kanıtlar niteliktedir (Adalet ve Kalkınma Partisi, 2016).


AK Parti’nin kadim bir kökten geldiği vurgulanmıştır. Burada
çizilen medeniyet tasviri Selçuklu, Osmanlı ve günümüz Türkiye’sini içine alan
“Yeni Türkiye” portresidir. Ayrıca hareketin insanlık tarihi içinde doğru bir
çerçeveye oturtulduğu müddetçe kalıcı olacağı ifade edilmiştir. Nitekim parti
hak, hukuk ve adaletin temsil edildiği bir gelenekten gelmektedir.


Türkiye’deki Ak Parti bir milli demokrasi hareketi olarak
değerlendirilir. Bu toprakların bir ürünü olarak milli ve yerli değerlere
sahiptir. Yeni Türkiye’de devletin önceliği ise katılımcı, çoğulcu, özgürlükçü,
demokratik ve sivil bir anayasayı hayata geçirmektir.


Son olarak, Ak parti hareketinin mazlum milletlerin siyasi
hareketi ve umut ışığı olduğudur. Filistin meselesindeki arabulucu rolü, Gazze
ablukasına karşı duruşu, diğer Arap coğrafyası ve Afrika ülkeleri ile
ilişkilerinde gösterdiği tutum, partiyi evrensel değerlere dayalı ve insan onurunu
koruyan kutlu bir harekete dönüştürmüştür. Bununla beraber güçlü bir vizyon ve
bakış açısına sahiptir. İktidarda kaldığı 12 yıllık süreçte devlet kendini
eğitim, ulaştırma, sağlık, güvenlik, savunma sanayi, spor ve daha birçok alanda
geliştirmiştir. 2023, 2071 gibi çeşitli periyotlara güçlü hedefler koyulması
bunun bir göstergesidir.


Diğer taraftan Fas’taki Adalet ve Kalkınma Partisi bir İslam
geleneğine sahip olmasına rağmen bünyesinde birçok faktörü taşımaktadır.
Böylece ülkesindeki diğer İslamcı partilerden ayrılmaktadır. Ayrıca kendisini
Mısır ve Lübnan’da olduğu gibi mevcut rejimin bir alternatifi olarak
konumlandırmaz. Fas Ak Partisi’nin mevcut monarşik yönetimle bir sorununun
olduğu görülmez. Bu bağlamda amaçları, ülkelerinin demokratik kalkınmalarına
katkı sağlamak, özgürlük alanlarını genişleterek ayrımcılığa son vermek olduğu
söylenilebilir.


PJD, sosyal hizmetleri hayata geçirmek adına İslami referansların
temel alınabileceği inancını taşımaktadır. Başbakan Abdulilah Benkiran özellikle
ülkesindeki dul kadınlar, engelli kişiler ve öğrenciler için yeni olanaklar
sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır.


Fas’taki Ak Parti toplum üzerinde oldukça aktif bir role sahiptir.
Bu, sadece genel seçimlerde değil aynı zamanda yerel bölgelerde de kendini
göstermektedir. Kendi kadroları etkin olmakla beraber sivil toplum faaliyetleri
de gelişmiştir. Parti, sosyal hizmetlerin yanı sıra ülkedeki yoksulluk ile
mücadele etmiş ve adaleti temin etmek adına çaba göstermiştir.


Arap Baharı sonrası ülkede yaşanan gelişmeler demokrasi ve
anayasal düzlemde kendini göstermiştir. Daha önce anayasayı uzmanların yaptığı
ve başbakanı kralın belirlediği yapı ilk kez değişime uğramış, yargıda ve
adalet sisteminde ciddi değişimler yaşanmıştır. Yeni Fas’ta yeni anayasada
başbakanı kazanan parti belirleyecektir.


Parti gelecek hedeflerini belirlerken ekonomik ve teknolojik
gelişmenin önemine dikkati çekmiş ve ülkede şehirleşmenin ve iletişimin
yaygınlaştırılmasını istemiştir. Ayrıca Faslılar, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne
üyelik sürecini merakla takip etmektedirler. Fas AK Partisi’nin AB ile iyi
ilişkiler kurma bağlamında ülkesindeki diğer partilerden ayrıldığını ifade
etmek yerinde olacaktır.


c)İkili
ilişkiler


Aslında bakılırsa iki parti arasındaki ilişkilerin gelişimini
etkileyen olay her ikisinin de aynı gelenekten geliyor olmaları ve benzer
deneyimler yaşamalarıdır. Ak Parti’nin Fas’ta işbaşına gelmesine karşı çıkan
bir muhalif cephe söz konusuydu. Bu dönemde sol partiler, AK Parti ile hiç bir
şekilde işbirliği yapmayacaklarını ve koalisyonlara da katılmayacaklarını
bildirmişlerdi. Dayanak noktaları güçlenen ve ülkeye yeni bir ivme kazandıracak
olan partiye yönelik şeriatçı suçlamasıydı (Çalışlar, 2014). Nitekim buna
benzer suçlamalarla hatta daha fazlasıyla Türkiye’deki Ak Parti iktidarı da
karşılaşmıştı. Fakat Ak Parti döneminde görülen reformlar, demokraside
ilerleme, AB ile ilişkiler muhalefetin tavırlarının bir kuruntudan ibaret
olduğunu göstermişti.


Zaten halk her iki partiye de olan güvenini seçimlerde ispat
etmişti. Fas’ta 2007 ve 2011 seçimleri Türkiye’dekine benzer bir biçimde AK
Parti’nin yükselişini, sol partilerin ise


gerilemesini beraberinde getirdi. Burada Türkiye’deki Adalet ve
Kalkınma Partisi’nin, Fas AK Partisi’ne bir ilham kaynağı haline geldiğini
belirtmekte fayda var. Çünkü Türkiye’nin hem ülke çapında izlediği politika ve
reform süreci hem de dış dünya ile olan bağlantısı onlar için örnek teşkil
etmektedir (Çalışlar, 2014).


Türkiye’deki AK Parti özellikle Orta Doğu ülkeleriyle ilişkilerini
arttırdı. Bu bağlamda Kuzey Afrika ve Ortadoğu’yu etkisi altına alan Arap
Baharı ve sonuçlarını büyük bir titizlikle takip etti. Ayrıca Birleşmiş
Milletler (BM) gibi uluslararası örgütlerin çalışmalarıyla bağlantılı olarak raporlar
hazırladı (Adalet ve Kalkınma Partisi, 2016). Fas’ın Arap Baharı ile geçirdiği
siyasal değişim süreci böylece iki ülke arasındaki ikili ilişkilere yansıdı.


Fas’taki Adalet ve Kalkınma Partisi’nin Rabat’ta gerçekleşen 4.
Olağan Kongresi’ne Türkiye’den AK Parti Genel Merkez Gençlik Kolları’nı
temsilen Siyasi ve Hukuki İşler Başkanı İsmail Karaosmanoğlu ve MKYK Üyesi Enes
Şişman’ın iştirak etmesi ile ilişkilerin güçlendiği söylenebilir. Ayrıca
Kongrede Genel Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarının iletilmesi ve İsmail
Karaosmanoğlu’nun yaptığı Arapça konuşma büyük ilgi görmüştür.


2013 yılında Ak Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Ekonomi İşleri
Başkanı Prof. Dr. Numan Kurtulmuş, Fas’ın başkenti Rabat’taki Fas Adalet ve
Kalkınma Partisi Genel Merkezi’ne ziyaret gerçekleştirmiştir. Fas Adalet ve
Kalkınma Partisi Genel Merkezi’nde gerçekleşen görüşmede Başbakan ve Parti
Genel Başkanı Abdulilah Benkiran adına Devlet Bakanı ve partinin önde gelen
yöneticilerinden Abdullah Baha yer almışlardır. Buradaki toplantıda iki ülke
arasındaki ekonomik, toplumsal ve kültürel ilişkilerle beraber, Türkiye, Fas ve
Ortadoğu’daki değişim sürecinin ele alınmış olması stratejik açıdan iki tarafın
da yakın konularda seyrettiklerini göstermektedir (Fas Adalet ve Kalkınma
Partisi’ne ziyaret, 2013).


Diğer taraftan iki yıl sonra, çeşitli programlar için Konya’da
bulunan Fas İstiklal Partisi Genel Sekreteri ve Fas Belediye Başkanı Hamid
Shabat ve beraberindeki iş adamları, Adalet ve Kalkınma Partisi Konya İl
Teşkilatı’nı ziyaret ettiler. Konuklar AK Parti İl Başkan Yardımcısı ve Dış
İlişkiler Birim Başkanı Zerrin Özel tarafından karşılandı. Yaşanan
gelişmelerin iki ülke ilişkilerine pozitif yönde yansıyacağı ortadadır.


SONUÇ


Neticede iki partinin yaşadığı benzer tecrübeler yakınlaşmalarını
sağlamış, Türkiye-Fas ilişkilerinin gelişimine ortam hazırlamıştır. Ekonomik
konularda her iki partinin ortak noktası serbest piyasayı savunmaları, yabancı
sermayeyi ülkelerine çekmek istemeleri ve turizmin teşvik edilmesidir. Bununla
birlikte iki partinin yurtiçi deneyimleri ve siyaseti dış politikalarına
sirayet etmiştir. Ak Parti iktidarı döneminde Türkiye’nin demokratikleşme ve
sivil toplum konusunda kaydettiği gelişmeler Avrupa Birliği ile ilişkilerine
pozitif yönde yansımıştır. Öte yandan, Fas’ta 2011 Anayasası ile birlikte
demokratik atılımlar sağlanmıştır. Parlamentonun sivil haklar, seçimler ve
uyrukluğun denetimi üzerinde daha fazla söz sahibi olması ve kadınların
erkekler ile sivil ve sosyal açıdan eşit duruma gelmesi bunlardan bazılarıdır.
Ancak Batı Sahra konusunda Fas’ın BM’nin kararını tanıyacağı ve bir referanduma
gideceği düşüncesi sonuç vermemiştir. Fas, Batı Sahra’nın kendi toprağı olduğu
iddiasını sürdürmekte ve soruna yeni aktörler eklenmektedir. Bu bağlamda Fas
Hükümetinin Avrupa Birliği ilişkilerinde kopmalar yaşandığı sonucu
çıkarılabilir.


Polat GÜNGÖR


1.     Adalet ve Kalkınma Partisi (2016)
(http://www.aljazeera.com.tr/dosya/adalet-ve-kalkinma-partisi,
11.06.2016 tarihinde erişildi).


2.     Ciddi, S. (2008) “The Republican
People’s Party and the 2007 General Elections: Politics of Perpetual Decline?”,
Turkish Studies, Vol. 9, No. 3, 437–455


3.     Çalışlar, O. (2014) Fas’taki AK
Parti iktidarı, http://www.radikal.com.tr/yazarlar/oral-calislar/fastaki-ak-parti-iktidari-1225794/,
10.06.2016 tarihinde erişildi).


4.     Düzgören, K. (2007) Askeri vesayet
sadece Ankara’da değil (http://www.yenisafak.com/yazarlar/korayduzgoren/askeri-vesayet-sadece-ankarada-degil-6439,
11.06.2016 tarihinde erişildi).


5.     Fas Adalet ve Kalkınma Partisi’ne
ziyaret (2013) https://www.akparti.org.tr/site/haberler/fas-adalet-ve-kalkinma-partisine-ziyaret/37522#1,
12.06.2016 tarihinde erişildi).


6.     Hamzawy, A. (2008) Party for
Justice and Development in Morocco: Participation and Its Discontents, http://carnegieendowment.org/files/cp93_hamzawy_pjd_final.pdf,
11.06.2016 tarihinde erişildi).


7.     İpek, V. (2016) Arap Baharı’ndan
Sonra Batı Sahra’nın Değişen Jeopolitiği ve Fas, Ortadoğu Analiz, Cilt: 8 Sayı:
72, s: 28-29


8.     Justice and Development Party:
Morocco (2016) http://internationalrelations.org/justice-and-development-party-morocco/


9.     Kasım 2002 parlamento seçim
sonuçları http://www.akparti.org.tr/site/secimler/2002-genel-secim


10.Morocco, http://www.europeanforum.net/country/morocco,
12.06.2016 tarihinde erişildi).


11.Pamuk, A. (2014) Yeni Türkiye’nin
Yeni/Davutoğlu Dönemi, http://www.iktibasdergisi.com/yeni-yurkiyenin-yenidavutoglu-donemi/,
10.06.2016 tarihinde erişildi).


12.Temelat, N. (2013) Fas: Arap
Baharının İstisnası mı? Yasama Dergisi, Sayı:23, s: 80-100


13.Yeni Türkiye, Yeni Davutoğlu
dönemi (2016)http://www.trthaber.com/haber/gundem/davutoglunun-basbakanliktaki-21-ayi-nasil-gecti-252108.html,
30.05.2016 tarihinde erişildi)


14.http://www.akparti.org.tr/upload/documents/2023-sozlesmesi-secim-2015.pdf,
01.06.2016 tarihinde erişildi.


15.http://www.akparti.org.tr/site/haberler/fastaki-adalet-ve-kalknma-partisi-kongresi/47924#1,
14.06.2016 tarihinde erişildi.


16.http://www.akpartikonya.com/haberler/3450_fastan-ak-parti-konyaya-ziyaret,
11.06.2016 tarihinde erişildi.


17.http://www.egemeclisi.com/haber/20481/siyasi-partilerin-amblem-ve-logolari-ne-ifade-ediyor.html,
13.06.2016 tarihinde erişildi.


18.http://www.haber3.com/ve-ak-partinin-yeni-baskani-binali-yildirim-3969689h.htm,
22.05.2016 tarihinde erişildi.


19.http://www.haberturk.com/gundem/haber/1222597-basbakan-ahmet-davutoglundan-aciklamalar,
10.06.2016 tarihinde erişildi.


20.http://www.milliyet.com.tr/Siyaset/HaberDetay.aspx?aType=HaberDetayArsiv&KategoriID=4&ArticleID=80328&PAGE=1,
13.06.2016 tarihinde erişildi.


21.http://blog.milliyet.com.tr/-magrib-kralligi–ve-bu-ulkedeki–adalet-ve-kalkinma-partisi–4-bolum-/Blog/?BlogNo=252582,
13.06.2016 tarihinde erişildi.


22.http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/morocco/8917595/Islamists-in-Morocco-election-claim-historic-vote-breakthrough.html,
09.06.2016 tarihinde erişildi.


23.http://www.turkcebilgi.com/adalet_ve_kalk%C4%B1nma_partisi_(fas),
12.06.2016 tarihinde erişildi.


24.http://www.akpartikonya.com/haberler/3450_fastan-ak-parti-konyaya-ziyaret


25.Justice and Development Party:
Morocco http://internationalrelations.org/justice-and-development-party-morocco



Türkiye
ve Fas’ta Adalet ve Kalkınma Partisi
yazısı ilk önce TUİÇ Akademi üzerinde ortaya çıktı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet