• SUÇ DOSYASI /// Casus Yazılımlardan Virüs Maillere : Suçun Sanal Hali
  • Kategori : SİBER TERÖR & GÜVENLİK & İSTİHBARAT & SAVAŞ & SUÇ

Enver Burkan Yıldırım

İnsanoğlu, çağlardan beri her alanda ilerlemekte ve gelişmektedir.Özellikle bulunduğumuz çağ, artık teknoloji çağı hatta uzay çağı olarak bileadlandırılmaktadır. Teknolojinin her geçen gün gelişmesi, artık insanların daişlerini, iletişimleri, ödemelerini ve daha birçok aktiviteyi bilişim araçlarıüzerinden yapmasına olanak sağlamaktadır. Teknoloji ve bu bilişim araçlarıhayatımızı kolaylaştırırken, mesafe kavramını ortadan kaldırırken ve bilgiyeulaşmayı anlık bir hıza kadar indirgerken ne yazık ki, beraberinde birçok sorunve tehlike de getirmektedir.

Bazı insanların, teknolojinin sağladığı bu kolaylığı ve hızıkötüye kullanmasıyla oluşan yeni bir suç kavramı daha var artık. Bu yeni kavrambilişim suçları diye adlandırılmaktadır. Bilişim suçları sadece basit suçlardanibaret değildir. Bilişim suçlarının kapsadığı alan fazlasıyla geniş ve zaman zamandevletlerin güvenliğini dahi tehdit edecek düzeye gelebilmektedir. İnsanlarinternet üzerinden dolandırılabilmektedir. Dolayısıyla bilişim araçları veinternet üzerinden birçok insan mağdur olmaktadır. Özellikle günümüzde sosyalmedya kullanımlarının artması ve insanların birbirlerine açtıkları hakaretdavaları herkesin gündemini meşgul etmektedir.

Bu makalede bilişim suçları, bilişim suçlarının sınıflandırılması,Türkiye’de ve dünyada alınan önlemler ve sosyal medya üzerinden işlenen suçlaranlatılacaktır.

A) Bilişim Hukuku Nedir?

‘‘Bilgisayar devrimi dünyatarihinde yaşanan en sesli devrimdir, komik olan onun etkilerini halaküçümsememiz.’’ Herman Kahl.[1]

Günümüzde her alanda kullandığımız, evlerimize, iş yerlerimizekadar giren teknolojinin etkisini hala çok fazla dikkate almadığımızsöylenebilir. Artık birçok alanda bilgisayar, telefon, internet yani kısacasıbilişim araçları olmadan bir şey yapamıyoruz. Bilişim ve her gün gelişenteknoloji hayatımıza bu kadar girmişken, bu yeni bir hukuk dalı ve suç alanı daoluşturmaktadır. İnsanın olduğu her yerde hukuk olduğuna göre, bugün bütüninsanlığı aklınıza gelebilecek her konuda ortak bir alanda buluşturanbilişiminde bir hukuk konusu ve suç alanı olması kaçınılmaz bir sondur.

Bilişim suçları ülkelere göre kavramsal olarak farklı isimlerleadlandırılır. Örneğin, Amerikan hukukunda ‘‘Computer Crime’’ ya da İtalyanhukukunda  ‘‘La Criminalita İnformatica’’ olarak adlandırılır. Türkhukukunda ise farklı birkaç isim kullanılır. Bunlardan bazıları ‘‘Siber Suç’’,‘‘Bilişim Suçu’’ ya da  ‘‘Sanal suç’’ tur.[2]

Bilişim suçları üzerine herkesin ortak paydada buluştuğu bir tanımyoktur. Ancak Avrupa Ekonomik Topluluğu Uzmanlar Komisyonu’nun Mayıs 1983tarihinde Paris Toplantısı’nda yaptığı tanım genel olarak kabul görmüştür. Bunagöre; ‘‘ Bilgileri otomatik işleme tabi tutan veya verilerin nakline yarayanbir sistemde gayri kanuni, gayri ahlaki veya yetki dışı gerçekleştirilen hertürlü davranıştır.’’[3] Ancak bilişimhukukunu kısaca anlatmamız gerekirse, bilişim hukuku, teknolojik gelişmelerçerçevesinde insanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlarda kullandığıbilginin, elektronik ve benzeri makineler aracılığıyla toplanması, işlenmesi,saklanması ve korunması ile bunlardan doğan ihtilafların çözümü ile ilgilenenhukuk dalıdır.

Bilişim hukuku terimini tam olarak anlayabilmek için bilişimteriminin tanımlanmasında fayda vardır. İngilizce karşılığı ‘‘informatics’’olan bilişim terimi kelime anlamı olarak, insanoğlunun teknik, ekonomik vetoplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilgininözellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve akla uygun bir biçimdeişlenmesi, enformatik bilimini ifade etmektedir.

B) Bilişim Suçları Nelerdir?

Avrupa Birliği Uyum Yasaları çerçevesinde hazırlanan suçlara vecezalara yeni düzenlemeler getiren 5237 sayılı yeni TCK (Türk Ceza Kanunu), 1Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Eski TCK 79 yıl yürürlükte kalmışve ‘‘Bilişim Suçları’’ kavramı ilk olarak 6 Haziran 1991 yılında metinegirmiştir. Yeni TCK ile birlikte bilişim suçları olgusuna dair düzenlemelerolabildiğince genişletilmeye çalışılmış ve en son ‘‘Bilişim Alanında Suçlar’’başlığı altında Yeni TCK, onuncu bölümde yer almıştır. Eski TCK’ ya göre birçokyeni düzenlemeler yapılmış ve Eski TCK’da yer almayan, banka ve kredikartlarına yönelik suçlar ve tüzel kişilerin bilişim suçu işlemesine yönelikmaddeler eklenmiştir. Ayrıca Yeni TCK’da bilişim araçlarıyla veya sistemleriyleişlenebilecek ancak sadece bilişim suçu sınıfına giremeyecek suçlar hakkında dadüzenleme yapılmıştır.

Yeni TCK bilişim suçlarını sınıflandırmış ve ayrı ayrıincelemiştir. Bu kapsamda bilişim suçları çok geniş olduğu için başlıklaraltında toplayarak inceleyebiriz.

  • Bilişim Sistemine Yönelik Suçlar

Bilişim sistemine yönelik suçlar TCK madde 244’ün birincifıkrasında belirttiği ‘‘Bilişim sistemini engelleme veya bozma suçudur’’ Bu suçtafail verilerle ilgilenmez ve direk bilişim sistemine yönelik bir saldırıgerçekleştirir. Burada iki farklı eylem türü söz konusu olabilir.

·        Bilişim Sistemine Hukuka AykırıGirme:

TCK madde 243’te yer verilmiş olan bilim sistemine hukuka aykırıgirme suçu, bilişim sistemine girme izni ya da yetkisi bulunmayan bir kişinin,buna rağmen sisteme girmesidir. Ancak bunun suç olması için şifreyi kırmasıveya çeşitli yollarla güvenlik duvarını aşması değildir. Şifreyi bilse dahieğer izinsiz giriş yapıldıysa bu, bilişim sistemine hukuka aykırı girme suçuolarak kabul edilmektedir.

·        Bilişim Sistemini Engelleme veyaBozma:

TCK madde 244’te düzenlenen suçtur. Suçu işleyen kişi, bilişimsisteminin çalışmasını ve işlevselliğini çeşitli yollarla engeller veya bozar.Devre dışı bırakılan bilişim sistemi işlevselliğini kaybeder. Bu suç ayrıcamala zarar verme suçunun özel bir tipi olarak kabul edilmektedir.

·        BilişimVerilerine Yönelik Suçlar

Bilişim verilerine yönelik suçlar TCK madde 244’te belirtildiğigibi, bilişim sistemindeki verileri yok etme veya değiştirme suçudur. Ancak busuçta birden fazla eylem tanımlanabilir. Bu sebepten bu kapsama giren suçlarniteliklerine göre ayrılıp ayrı ayrı incelenebilmektedir. Bunlardan bazılarıise şunlardır;

·        Bilişim Sistemindeki VerileriBozma:

Bu suç tipinde, veriler tamamen yok edilmez ve ortadankaldırılmamaktadır. Ancak veriler kullanılamaz ve fonksiyonunu yerine getiremezhale getirilmektedir. Dolayısıyla bu verilerin kullanılma imkânı ortadankaldırılmaktadır.

·        Bilişim Sistemindeki Verileri YokEtme:

Bu suç tipinde ise veriler kısmen veya tamamen yok edilmektedir.Verilerin mevcut sistemde durup, kullanılamaz hale getirilmesi söz konusudeğildir. Suçun oluşumu açısından bakacak olursak, verilerin sonradankurtarılabilmesi ya da kurtarılamaması önemli değildir.

Bu suç tiplerinin dışında, verilerin değiştirilmesi, izinsiz veriekleme, verileri erişilmez kılma ve verilerin başka yere gönderilmesi gibi suçtipleri de bulunmaktadır. Bilişim sistemlerinin ve gelişen teknolojininsağladığı imkânlardan dolayı bilişim suçları birçok alanda yer almaktadır.Bunlardan en önemlilerinden biri de kredi ve banka kartlarına yöneliksuçlardır. Banka ve kredi kartlarına yönelik suçlar TCK’da ‘’bilişim suçları’’başlığı altında düzenlenmiştir. Bundan dolayı bu suç tipi, doğrudan bilişimsuçu niteliğindedir. Bu suç tipi de bazı başlıklar altında incelenebilir.Örneğin; başkasına ait bir banka ve kredi kartının kullanılması bunlardanbiridir. Bu suçun işlenmesi, kartın sadece fiziki olarak elde bulunması veyaçalınmasıyla işlenmemektedir. Kart bilgilerine bilişim sistemleri üzerindenulaşılarak da işlenebilecek bir suçtur. Yine başka bir örnek verecek olursak;sahte bir banka veya kredi kartı üretme, satma, kabul etme ve devretme suçudur.Bu suç tipinde ise üretilen veya kullanılan kartın bir banka hesabıylailişkilendirilmesi suçun oluşumu bakımından zorunlu olmaktadır. Hiçbir banka vehesaba bağlı olmayan sahte kart, zaten kullanılma imkânı bulunmadığı için suçunoluşumu için gerekli şartları karşılamamaktadır. Bunların dışında sahte birkart kullanmaktan ibaret bir suç tipi de mevcuttur. Sahte kartın üretilmesi,kabul edilmesi gibi eylemler söz konusu değildir. Bu suç tipinin konusu kartıkullanmaktan ibarettir.

TCK’da bilişim suçları başlığı altında düzenlenmeyen ancak bilişimsistemlerinin suçun işlenmesinde araç olarak kullanıldığı bazı suçlarmevcuttur. Bu suçlar başlıca hakaret suçu, tehdit ve şantaj suçu, özel hayatıngizliliğini ihlal suçu, haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu, müstehcenlik gibisuçlardır. Bu suçlar genel olarak internet yoluyla ve sosyal medya yoluylaişlenmektedir. Bu noktada ülkemizde gayet aktif ve çok sayıda kullanıcısıbulunan sosyal medya üzerinden işlenen suçlara değineceğiz.

1.     Sosyal Medyada İşlenen veİşlenebilecek Suçlar

Günümüzde insan ilişkilerinde çok etkili olan sosyal medya, pekçok amaçla kullanılmaktadır. Kimi zaman haber ve gündem takibi, kimi zamaneğlence, kimi zaman fikirlerini ve görüşlerini belirtme amaçlı kullanılansosyal medya, aslında aynı zamanda da bir suç alanı. Sosyal medyanın gücü degündem belirleme veya toplumsal olaylarda da görüldüğü üzere gayet yüksektir.İnsanlar farkında olarak veya olmayarak bu mecrada pek çok suçişleyebilmektedir. İnsan ilişkilerinde ve toplumsal hayatta bu kadar etkiliolan sosyal medyada da güvenliğin sağlanabilmesi için TCK’ da sosyal medyasuçları üzerine başlıklar ve kanunlar düzenlenmiştir. Şimdi bu düzenlemelerekanundaki sırayla göz atalım;

  • Hakaret suçu

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun Kişilere Karşı Suçlar kısmı,Şerefe Karşı Suçlar bölümünde 125 ila 131. maddeleri arasında düzenlenmektedir.Hakaret suçu için şikâyet şartı aranmaktadır. Ancak söz konusu hakaret kamu görevlisineedilmişse şikâyet aranmaz ve savcılık kendiliğinden soruşturma başlatır. Sosyalmedyada hakarette ise kanunda belirtilen aleniyet koşulu gerçekleşmiş sayılırve suçun cezası altıda bir oranında ağırlaştırılmaktadır.

Hakaret suçu kabul edilen bazı durumlar ise kişinin saygınlığına,onuruna ve haysiyetine hakaret, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret,dini, siyasi, felsefi düşüncelerini açıklamasından, değiştirmesinden veyavazgeçmesinden dolayı, mensup olduğu dinin emirlerini uygulamasından veyadinini yaymaya çalışmasından dolayı, kişinin mensup olduğu dine göre kutsalsaydığı değerlere hakaret edilmesinden dolayı gibi suç başlıklarıdır. Busuçlarda ise ceza alt sınırı bir yıldan az olmamaktadır. Örneğin; ülkemizde bukonuda en çok görülen olay cumhurbaşkanına hakaret suçundan dolayı açılandavalardır. Bu davalara bakıldığında bu suçların en çok sosyal medya üzerindenişlendiği görülmektedir. Eylül 2016’da gerçekleşen bir olayda, M.K(60) isimlişahıs cumhurbaşkanına hakaretten Bursa Emniyet Müdürlüğünce gözaltına alınmış,daha sonra nöbetçi mahkeme tarafından tutuklanmıştır.[4]

  • Cinsel Taciz Suçu

Kanun koyucu cinsel taciz konusunda fiziksel temas şartı aramamışve buna göre düzenleme yapmıştır. Mağdurun cinsel amaçlı taciz edilmesi, suçunoluşması için yeterli görülmüştür. Dolayısıyla cinsel amaçlı taciz sosyal medyaüzerinden de yapılabileceğinden aynı kapsama girmektedir. TCK’ ya göre suçun;kamu hizmetinin, görevinin veya aile içi yakınlıktan faydalanarak, posta veelektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanarak, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanarak, vasi, eğitici, bakıcıveya koruyucu aile statüsünden faydalanarak teşhir suretiyle yapılması halindecezanın yarı oranında arttırılacağı belirtilmiştir. Ayrıca mağdur, bu fiilnedeniyle işinden, okulundan, ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise ceza altsınırının bir yıldan az olamayacağı da belirtilmiştir. Örneğin; son günlerde degündeme gelen bazı olaylara bakacak olursak, sosyal medya hesapları üzerindenözellikle küçük çocuklara yönelik cinsel taciz içeren mesajlar atıldığı yönündedavalar görülecektir. Bu olaylardan biri Şanlıurfa’da yaşanmış ve şahıstutuklanarak cezaevine gönderilmiştir. H.D isimli şahıs, 10 yaşındaki kızasosyal medya üzerinden cinsel içerikli mesajlar atmıştır. Ayrıca kıza süreklimesajları annesine göstermemesi konusunda telkinde bulunmuştur. Daha sonraannesinin fark etmesiyle şikayet edilmiş ve emniyet tarafından yakalanmıştır.[5]

  • Tehdit ve Şantaj Suçu

Tehdit suçu, hürriyete karşı suçlar bölümünde madde 106’da konuedilmektedir. Tehdit suçunda şikâyet aranmamaktadır. Ayrıca suçun sahte birhesap bir açılarak işlenmesi halinde 2.fıkranın (b) bendine girmekte ve suçuncezası ağırlaştırılmaktadır. Ayrıca tehdit, silahla, kişinin kendisinitanınmayacak hale getirmesi, isimsiz mektupla veya özel işaretlerle yapılırsa,birden fazla kişi ile birlikte yapılırsa, var olan suç örgütlerinin korkutucugücünden faydalanarak işlenmesi halinde fail iki yıldan beş yıla kadarcezalandırılabilmektedir. Ayrıca tehdit suçu sosyal medyada sıkça rastlanan birsuç tipidir. Şantaj suçu da sosyal medya ve internet üzerinde işlenen suçlarbakımında çokça rastladığımız bir suç tipidir. İnsanların özel fotoğraf veyavideolarını ya da bazı bilgileri yayınlamakla işlenen bir suçtur. Örneğin; 2009yılında bir davadan örnek verecek olursak, sanık, mağdurun uygunsuzfotoğraflarını habersiz olarak çekmiş ve bu fotoğrafları ailesine göndermekleve internette yayınlamakla tehdit etmiştir. Bu yolla mağdurdan para talep etmişancak mağdurun şikâyetinden sonra tutuklanarak cezaevine gönderilmiştir.

  • Haberleşmenin Gizliliğini İhlal

Sosyal medya insanlara yazılı, sesli, resimli ve hatta videoluhaberleşme imkânı sağlayan bir alandır. Kişiler arasındaki her türlü iletişimgizlidir ve izin olmaksızın ele geçirilemez, okunamaz veya paylaşılamaz.Kişiler arasındaki bu iletişimin izinsiz yayınlanması TCK madde 132 uyarıncasuç teşkil etmektedir. Ayrıca yapılan gizlilik ihlali kayıt etmek suretiyleyapılırsa ceza bir kat oranında arttırılır. Örneğin; ülke gündemimizi uzuncabir süre meşgul eden Ergenekon ve Balyoz davalarında birçok usulsüz dinlemetespit edilmiş ve birçok insan bu davalarda mağdur edilmiştir.

  • Özel Hayatın Gizliliğini İhlal

Kişilerin özel hayatı kanunlarca korunmaktadır ve ihlallere karşıTCK ‘da belirlenmiş cezalar mevcuttur. Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu dasosyal medya eliyle işlenebilecek suçlardan biridir. Kişinin özel hayatıylailgili içeriklerin hukuka aykırı bir biçimde ele geçirilmesi ve sosyal medyaveya başka yerlerden ifşa edilmesi TCK madde 135 uyarınca suç teşkiletmektedir. Örnek vermek gerekirse; bu konuda yine ülkemizde Ergenekon veBalyoz davalarında suçsuz olmalarına rağmen özel hayatlarıyla ilgili usulsüzele geçirilen bilgiler çarpıtılarak birçok kişi mağdur edilmiştir.

  • Kişisel Verilerin Kaydedilmesi ve Yayılması

Kişisel verilerin izinsiz olarak kaydedilmesi ve yayılması suçu dasosyal medya da işlenen ve işlenebilecek suçlar kapsamına girmektedir. Kişiselverilerin kaydedilmesi TCK madde 135 gereğince, yayınlanması ise TCK madde 136gereğince suç teşkil etmektedir. Örneğin; bir kişinin fotoğraf veya videosununizinsiz olarak kaydedilmesi durumunda madde 135, yayılması durumunda da madde136 gereğince ayrı ayrı işlem yapılabilmektedir. Kişisel verilerin kaydedilmesidurumunda, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilebilmekteyken, buverilerin yayılması durumunda ise iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıverilmektedir. Mesela, Anonymus isimli hacker grubunun farklı ülkelerdenyöneticilerin ve siyasi kişiliklerin konuşmalarını ele geçirip yayınlaması bunabir örnek olarak verilebilir.

  • Müstehcenlik ve Çocuk Pornografisi

TCK madde 226’da düzenlenen bu suç tipinde müstehcen görüntü veyazıların çocukların ulaşabilmesine olanak sağlandığı durumlarda verilecekcezalar belirtilmiştir. Maddenin ikinci fıkrası bu suçun sosyal medyadaişlenmesi gibi bir durumda yapılacak yaptırımı göstermektedir. Maddenin ikincifıkrasında ‘’ (2) Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yolu ileyayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden kişi altı aydan üç yıla kadarhapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.’’ denilmektedir.Dolayısıyla söz konusu müstehcen görüntü, yazı veya bir ürünü sosyal medyadabeğenmek, retweet etmek veya paylaşmak durumunda bu fıkranın hükmü uyarınca suçteşkil edebilmektedir. Yine bu suça örnek olarak ülkemizde gündemi işgal edenküçük çocuklara cinsel içerikli mesajlar atılması konusunda ki davalargösterilebilir. Bu davalardan biri, İstanbul’da yaşayan R.E isimli şahsın 12yaşındaki bir kız çocuğuna cinsel içerikli mesajlar atması ve İstanbul’a davetetmesi şeklinde gerçekleşmiştir. Şikayetler ve kızın annesinin yine sosyalmedya aracılığı ile yardım istemesi sonucu R.E bulunmuş ve emniyet ekiplerincegözaltına alınmıştır.[6]

  •  Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrik Suçu

Bu suç tipi normal basın yayın yolu veya bir konuşma yoluylaişlenebileceği gibi sosyal medya üzerinden de işlenebilecek bir suçtur. TCKmadde 216’da düzenlenen bu suçta halkın bir siyasi görüşe, bir bölgeye, birinanca veya felsefeye yönelik tahrik edilmesinden bahsedilmektedir. Bu tahriğinkamu düzenini ve güvenliğini tehdit etmesinden bahsedilmektedir. Sosyal medyadaçıkan asparagas haberler, halkı galeyana getirmeye yönelik veya belli birgrubu, kişiyi veya görüşü hedef göstermeye yönelik açıklamalar, paylaşımlar bukapsamda değerlendirilebilir. Örneğin; sosyal medyada, Türkiye’de yaşayan vebaşka bir mezhep mensubu vatandaşlarımızı hedef göstermek, insanları ovatandaşlarımıza karşı galeyana getirmeye çalışmak yönünde paylaşımlar bu suçunkapsamına girmektedir. Şubat 2015’de Tunceli’de yaşanan olayda, acil tıpteknisyeni olarak çalışan A.Ö, sosyal medya hesabından Alevi vatandaşlarımızahakaret etmiş, bunun üzerine Tunceli Valiliği idari soruşturma başlatmıştır.Ayrıca Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı da adli soruşturma başlatmış ve A.Ö meslektenatılmıştır.[7]

  • Suçu ve Suçluyu Övme Suçu

TCK madde 125’te düzenlenmiş bu suç yine sosyal medyada daişlenebilecek bir suç tipidir. Söz konusu maddede; “İşlenmiş olan bir suçu veyaişlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişiyi alenen öven kimse, bu nedenle kamudüzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde, iki yılakadar hapis cezası ile cezalandırılır.” denilmektedir. Dolayısıyla sosyal medyaüzerinden yapılacak bir açıklama veya paylaşım eğer işlenmiş bir suçu veyasuçluyu övüyorsa bu kapsamda değerlendirilir. Örneğin; sosyal medya üzerindenterör örgütünü veya terör örgütünün gerçekleştirdiği bir saldırıyı öven HDPliyöneticiler hakkında açılan davalar bu kapsamda değerlendirilmektedir. Ayrıca verdiğimizörnekte şahıslar, aynı zamanda terör örgütü propagandası yapmaktan dasuçlanmaktadırlar. HDPli milletvekili Ferhat Encü suçu ve suçluyu övme suçundandolayı fezleke düzenlenmiş ve ifadeye çağrılmıştır.[8]

C) Sosyal Medya ve Siber SuçlaraÖrnekler ve Alınabilecek Önlemler

Türkiye’de yoğun bir şekilde kullanılan sosyal medya,bahsettiğimiz üzere kimi zaman çok yararlı bir şekilde kullanılırken kimi zamanda kötü amaçlar doğrultusunda kullanılmaktadır. Buna vereceğimiz en yakın örnek15 Temmuz 2016 darbe girişimidir. 15 Temmuz günü özellikle Facebook veTwitter’ın kullanımının normal günlere göre 3 katına çıktığı tespit edilmiştir.İnsanlar sosyal medya üzerinden olaylar hakkında bilgi sahibi olmuş veörgütlenip sokağa çıkmıştır. Bu ve bunun gibi toplumsal olaylarda gücünügördüğümüz sosyal medya toplumu galeyana getirmek, kamu düzenini bozmak gibidurumlarda da ne yazık ki çok kullanışlı olabilmektedir. Ayrıca günümüzde sibersaldırılar çok yaygınlaşmaktadır. Devlet kurumlarına yönelik birçok sibersaldırı yapılmakta ve ele geçirilen bilgiler sosyal medya aracılığı ilepaylaşılmaktadır.

Günümüzde birçok devlet buna karşı önlem almakta, sibersaldırılara karşı güvenlik önlemleri geliştirmekte ve bu konunun üzerine ciddiolarak eğilmektedir. Öyle ki, gündemimizi de meşgul eden bazı siber suçlardevletlerin güvenliğini dahi tehdit edecek bir hal almaktadır. Örneğin; EdwardSnowden isimli, Amerikan Ulusal Güvenlik Dairesi (NSA) ve Amerikan MerkeziHaberalma Teşkilatı (CIA) mensubu olan bu şahıs ABD’nin kullandığı kitle takipsistemini kamuoyuna açıklamıştır. Bunun üzerine kendisinin Çin ve Rusya ajanıolduğu iddia edilmiş, ancak kendisi bu iddiaları reddetmiştir. Snowden’ınaçıkladığı programlar sayesinde ABD bütün dünyada yazışmaları, telefonkonuşmalarını terörizm kuşkusuyla takip ettiği anlaşılmaktadır. Bu olayınüzerine ABD ve bazı devletler arasında ciddi diplomatik krizler çıkmıştır.Edward Snowden, uzun bir süredir Moskova Havalimanı’nda ikamet etmektedir.[9] Yine başka bir olaya bakacak olursak Avustralyalı Julian Assange isimli şahısWikileaks adlı bir internet sitesi kurmuş ve ABD’nin konsolosluklarının,Dışişleri Bakanlığı’nın ve ABD’nin diğer devletlerle ilgili belgelerini, yazışmalarınıbu sitede yayınlamıştır. Bu olayda da ortaya çıkan belgeler sonucu ABD birçokülke ile diplomatik krize girmiştir. ABD’nin casuslukla suçladığı JulianAssange, 19 Haziran 2012 tarihinden beri siyasi sığınma talep ettiği EkvadorBüyükelçiliği’nde ikamet etmektedir.[10] Görüldüğü üzere bilişim suçlarıdevletlerin arasında diplomatik kriz çıkaracak kadar ciddi bir konudur. Bukadar büyük krizlere yol açmasa da Türkiye’de de bu tarz olaylar yaşanmıştır. Örneğin;Redhack adlı  hacker grubu, Ankara Emniyet Müdürlüğü’nü hacklemiş vebirçok dosyaya ulaşmıştır. Daha sonra Redhack, bu bilgileri ve dosyaları sosyalmedya üzerinden yayınlamıştır. Bu durum emniyetin bile aslında bu işe gerektiğikadar önem vermediğini ortaya koymaktadır. Bu ve bunun gibi durumlarınyaşanmaması için, özellikle devlet kurumlarının bu konuda gerekli önlemlerialması gerekmektedir. Dünyada büyük devletler ‘’Siber Ordu Komutanlığı’’ dahikurarken ve aslında devletler bile birbiri ile siber saldırılar üzerindensavaşmaktayken bu konuyu hafife almak, ulusal güvenliği tehditlere açıkbırakmaktadır. Yine yakın zamanda milyonlarca vatandaşımızın kimlikbilgilerinin ele geçirilmesi ve yayınlanması olayı, bunun en açık örneklerindenbiri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Devlet kurumlarının alabileceği önlemler dışında vatandaşlarımızında alabileceği önlemler mevcuttur ve dikkate alınmalıdır. Örneğin; lisanssızyazılımlar, içeriği değiştirilmiş ve güvenliği kırılmış yazılımlar kullanmamakönem teşkil etmektedir. Onun dışında bilgisayarlarda anti virüs programlarıkullanmak, bu programları güncellemek, kişisel bilgileri başkasıylapaylaşmamak, kredi kartı bilgilerini paylaşmamak, güvenmediğiniz siteleregirmemek ve kendi hesabınızı güvenli bir şifreyle korumak bu önlemlerdenbazılarıdır.

D) Türkiye’de ve Dünyada SiberSuçlara Karşı Yapılan Çalışmalar

Türkiye ve diğer ülkeler, siber suçlara karşı bir takım çalışmalaryapmaktadır. Ülkelerin emniyet ve istihbarat teşkilatları bünyesinde bu konuylailgilenen birimler kurulmaktadır. Ayrıca bu konuyla ilgili uluslararasızirveler düzenlenmekte ve bir takım anlaşmalar yapılmaktadır.

1.     Uluslararası Alanda YapılanÇalışmalar

Bilişim suçları ulusal hukuk alanında genel olarak sınırları aşanniteliği nedeniyle hemen hemen bütün ülkeler tarafından hukuksal düzenlemekonusu olmuştur. Bu düzenlemeler incelendiğinde; bilişim sistemi aracılığıyladolandırıcılık, verilere zarar verme, sabotaj, verilerde sahtekarlık, sistemeyetkisiz girme, verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi gibi eylemlerinsuç olarak düzenlendiği görülmektedir.

Bilişim suçları ile mücadelede, temel uluslararası belge, 23 Kasım2001'de Budapeşte de imzalanan Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesidir.28.01.2003 tarihinde Strasbourg'da, Siber Suç Sözleşmesine Ek, BilişimSistemleri Aracılığıyla İşlenen Irkçı ve Yabancı Düşmanlığı NitelikliEylemlerin Suç Haline Getirilmesine Dair Protokol, 26 üye ülke tarafındanimzalanmıştır. Türkiye henüz bu sözleşme ve onun eki niteliğindeki protokolüimzalamamıştır. Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi 23.04.2005 tarihiitibariyle, 38'i üye ve 4'ü üye olmayan (ABD, Japonya, Kanada ve Güney Afrika)toplam 42 ülke tarafından imzalanmış bulunmaktadır. Bu sözleşme, çoğu zamansınıraşan nitelik taşıyan bilişim suçları ile mücadelede ortak bir cezapolitikasının oluşturulması için hazırlanmıştır.[11]

1.     Türkiye’de Yapılan Çalışmalar

1997 yılında Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığıbünyesinde İletişim ve Veri Güvenliği Bürosu kurulmuştur. Daha sonra İnternetSuçları ile Mücadele Amirliği faaliyetlerine başlamıştır. 1999 yılında Bilgiİşlem Daire Başkanlığı bünyesinde Bilişim Suçları Çalışma Grubu oluşturulmuş vehalen Bilişim Suçları Araştırma Büro Amirliği olarak görevine devam etmektedir.2000 yılında TADOC (Türkiye Uluslar Arası Uyuşturucu ve Organize SuçlarlaMücadele Akademisi) kurulmuş, yine aynı akademi bünyesinde Bilişim SuçlarıAraştırma Merkezi faaliyete geçirilmiştir.

Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde, internet kullanımının Türkiye’desağlıklı gelişmesi ve toplumsal yarar sağlanması ve temel önerileroluşturulması için İnternet Kurulu kurulmuştur. Kamu kurum ve kuruluşları dakendi ilgi alanlarına giren konularda internet güvenliği ile ilgili çalışmalaryapmaktadırlar.

Bilişim suçlarıyla mücadele konusunda eğitim verilmesi ve personelyetiştirilmesi konusunda çeşitli üniversitelerce kurulmuş enstitü, kurul veçalışma grupları teşkil edilmiştir. Bu alanda toplumu bilgilendirme ve eğitimkonularında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları da bulunmaktadır.

Jandarma Genel Komutanlığında 2001 yılında İnternet İstihbaratKısmı ve 2003 yılında “Bilişim Suçları Kısmı” kurulmuştur. Bu birimler İlJandarma Komutanlıkları ile koordineli olarak çalışmaktadır.

E) Değerlendirme

Teknoloji ilerledikçe ve geliştikçe her alanda bilişimsistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bir insanın basit bir işleminden, birdevletin istihbarat faaliyetlerine kadar çok geniş bir alanda bilişimsistemlerinden faydalanılmaktadır. Toplumsal olaylarda veya gündem olanolaylarda bile sosyal medyanın gücünden yararlanılmaktadır.

Sosyal medyadan gelen tepkiler, bazen hükümetlere bile bir konudageri adım attırabilmektedir. Bilişim sistemlerinin bu kadar aktif olarakkullanıldığı dünyada, suçlar kaçınılmaz oluyor ve birçok insan mağdurolabilmektedir. Kimi zaman terör örgütleri ya da onların destekçileri devletkurumlarına, veri tabanlarına hatta güvenlik kurumlarına siber saldırılardüzenleyebilmektedir. Artık devletler bile birbirleriyle sahada savaşmaktan çoksiber saldırılar üzerinden savaşmaktadırlar. Örneklerde de görüldüğü üzeresiber saldırılar bazen büyük ulusal güvenlik tehditleri haline gelebilmektedir.Özellikle büyük devletler siber konusunu artık çok ciddiye almaktadır. Gerekvatandaşlarını korumak gerekse de ulusal güvenliklerini sağlamak amacıyla sibergüvenlik ve bilişim suçları üzerine birçok çalışma yapmaktadırlar. Önceliklebilişim suçlarının her türlüsüne karşı toplumun bilinçlendirilmesigerekmektedir. İnsanlar bu teknolojiden faydalanırken mağdur durumadüşmektedir. Toplumsal bilincin oluşması ve insanların artık bu konuda dikkatlihareket etmesi gerekmektedir.

Günümüzde insanlar sadece mağdur olmakla kalmamaktadır.Bilinçsizlikten dolayı özellikle sosyal medya üzerinden farkında olmadan suçişleyen birçok kişi görülmektedir. Ayrıca insanlar bu tarz bir suça maruzkaldığında, hukuki olarak haklarını, izleyeceği yolu kısacası nasıl adımatacağını bilmemektedir. Bu konuda toplumun özelliklede gençlerinbilinçlendirilmesi gerekmektedir. İnsanların bu konuda mevcut olan hukukihaklarını bilmeleri ve kendilerine ona göre yol çizmeleri gerekmektedir. Ancakbu konuda toplumdan önce bilinçlenmesi ve bu konu üzerine çalışmalar yapmasıgereken devlettir. Ulusal güvenliği dahi tehdit edebilecek bir suç tipine karşıdevlet her türlü önlemi almalıdır. Siber saldırılara karşı koyabilecek, sibergüvenlik ağları oluşturulmalı ve gelişen teknolojiye göre geliştirilmelidir.Ayrıca kanunlar ve cezalar suçlulara karşı caydırıcı olmalıdır. Dolayısıylatoplumun henüz yeteri kadar bilgi sahibi olmadığı bu suç alanı artıkönemsenmesi gereken ve tedbirler alınması gereken bir alan olmalıdır. Artıksavaşlar dahi kısmen de olsa bu alanda yapıldığına göre, savaş alanına silahsızçıkmak kabul edilemez bir hata olacaktır.

[1] Herman Kahn, ABD’li fütürist,askeri stratejist ve sistem kuramcısıdır.

[2]  Av. Kürşat Ergün, ‘’BilişimSuçları’’,  Bilişim Suçları Konferansı,  Antalya, 2012, (2 Eylül2016).

[3] Cevat Özel, "BilişimSuçlarının Türk Ceza Kanunu ve Tasarıdaki Hükümler Yönünden  MukayeseliDeğerlendirilmesi-Öneriler", 2004,  http://www.turkhukuksitesi.com/makale_135.htm, (2 Eylül 2016).

[4] Haberler.com, ‘‘CumhurbaşkanınaHakaret İddiasından Tutuklandı’’, http://www.haberler.com/sosyal-medya-uzerinden-cumhurbaskanina-hakaret-8814174-haberi/,(18 Ekim 2016)

[5] Habertürk,  , ‘‘ 10yaşındaki kız çocuğunu taciz eden kişi tutuklandı’’, http://www.haberturk.com/saglik/haber/1259262-10-yasindaki-kiz-cocuguna-whatsapp-yoluyla-taciz,(18 Ekim 2016)

[6] Haberin yeri net, ‘‘ 12 yaşındakikıza taciz mesajları atan R.E yakalandı.’’, http://www.haberinyeri.net/12-yasindaki-kiza-taciz-mesajlari-atan-recep-eken-yakalandi-33g.htm,(18 Ekim 2016)

[7] Haberler.com, “Sosyal MedyadaAlevilere Hakarete Soruşturma’’, http://www.haberler.com/sosyal-medyada-alevilere-hakarete-sorusturma-6979561-haberi/,(18 Ekim 2016)

[8] Habertürk, “HDP’li Ferhat Encüİfadeye Çağrıldı.’’, http://www.haberturk.com/gundem/haber/1265697-hdpli-ferhat-encu-ifadeye-cagrildi,(18 Ekim 2016)

[9]  Uluslararası PolitikaAkademisi, ‘’Edward Snowden Olayı’’, http://politikaakademisi.org/2013/06/28/edward-snowden-olayi/,( 04 Ekim 2016).

[10]  Uluslararası HukukÇalışmaları, ‘’Assange Olayı ve Diplomatik Sığınma’’, https://uluslararasihukukadairmulahazalar.wordpress.com/2015/06/20/assange-olayi-ve-diplomatik-siginma/,(04 Ekim 2016).

[11]  Jandarma Genel Komutanlığı,‘’ Hırsızlık Ve Dolandırıcılık Olaylarında Alınması Gereken Bireysel Önlemlerve Tavsiyeler’’, http://www.jandarma.gov.tr/asayis/suc_ks/Tedbirler.htm,(04 Ekim 2016).

[12]  Jandarma GenelKomutanlığı, ‘’ Hırsızlık ve Dolandırıcılık Olaylarında Alınması GerekenBireysel Önlemler ve Tavsiyeler’’, http://www.jandarma.gov.tr/asayis/suc_ks/Tedbirler.htm,(04 Ekim 2016).