Cialis 20 Mg Cialis Viagra Satış Cialis 5 mg Viagra sipariş elektronik sigara

SİBER İSTİHBARAT VE
FACEBOOK SKANDALI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME


KAYNAK
:
http://politikaakademisi.org/2018/03/27/siber-istihbarat-ve-facebook-skandali-uzerine-bir-degerlendirme/


Giriş


Dünya kamuoyu, son birkaç gündür en yaygın
kişisel internet mecrası olarak bilinen Facebook’un kullanıcı bilgilerini
üçüncü taraflarla paylaşması skandalı ile çalkalanıyor. Eski Facebook çalışanı
Christopher Wylie’nin açıklamalarıyla ortaya çıkan skandal, Facebook’un 2016
yılındaki ABD Başkanlık seçimleri için Donald Trump’ın kampanyasını yürüten
Cambridge Analytica adlı veri analiz şirketine yaklaşık 50 milyon kayıtlı
üyenin bilgilerini bu üyelerin izni olmadan verildiğini gösteriyor. Facebook
tarafından sağlanan üyelere ait verilerin Cambridge Analytica tarafından seçmen
eğilimlerini tespit etmek ve bu eğilimlere göre kampanyanın gidiş yönünü tayin
etmek için kullanıldığı öne sürülüyor. Cambridge Analytica, adını Brexit
referandumu ile duyurmuştu.[1] İddiaların odağındaki Cambridge
Analytica’nın resmi sitesini incelediğimizde, şirketin Londra, Washington ve
New York’ta şubeleri olduğu, ABD Başkanlık seçimlerinde Donald Trump’ın yanı
sıra Cumhuriyetçi Başkan aday adayı Ted Cruz’un da seçim kampanyasını
yürüttüğünü görüyoruz.[2]


Cambridge Analytica’nın kullanıcı
bilgilerine ulaşması ise şu şekilde gerçekleşmiş; İngiliz The Observer gazetesinin
iddiasına göre, İngiliz akademisyen Aleksandre Kogan ve Kogan’a ait şirket olan
Global Science Research, 2014 yılında 50 milyon Facebook kullanıcısının
bilgilerine ulaştı.[3] Kogan ve şirketinin, bu bilgilere,
Cambridge Üniversitesi kaynaklı bir kişilik değerlendirme uygulaması olan ‘‘thisisyourdigitallife’’
adlı bir test vasıtasıyla ulaştığı belirtiliyor. Söz konusu kişilik
değerlendirme testine katılanlar para almaktaydı ve edinilen bilgilerin
akademik amaçlar için kullanılacağı söylenmişti. Fakat internet üzerinden uygulama
aracılığıyla teste katılan kişilerin Facebook arkadaşlarının da bilgileri
toplandı. Buraya kadar teknolojinin imkanlarını istismar etmek isteyen birkaç
kişinin işi gibi görünen olay, asıl bundan sonra dünya çapında bir skandal
haline geldi. İddialara göre, Facebook, Kogan ve ekibine bu bilgilere erişim
izni verdi. Cambridge Analytica’nın da bilgilere Kogan ve Global Science
Research aracılığıyla ulaştığı iddia ediliyor.[4] Konu ile ilgili olarak İngiltere’de bir
soruşturma başlatıldı. Fakat iş bununla sınırlı kalacak gibi görünmüyor. Zira
bu skandal vesilesiyle sosyal medyanın ne kadar güvenli olduğuna ve sosyal
paylaşım mecralarının yöneticilerinin kullanıcı mahremiyetine ne kadar önem
verdiğine dair tartışmalar da alevlenmiş durumda. Eski NSA (National Security
Agency) görevlisi Edward Snowden’in de Facebook’un bir sosyal medya mecrası
değil, bir istihbarat servisine benzediğini ifade etmesiyle[5], mesele tamamen bir istihbarat içeriği
haline dönüştü.


İnternet
Devrimi


İnternetin günlük hayatta
yaygınlaşmasıyla, hemen hemen herkesin günlük yaşamı köklü bir şekilde değişime
uğradı. Teknolojik gelişmelerde yaşanan baş döndürücü ilerleme ile insan hayatının
hemen her yerinde inanılmaz dönüşümler yaşandı. Bu dönüşümlerin güvenlik ve
istihbarat alanına yansımaması elbette kaçınılmazdı ve öyle de oldu. Güvenlik
konusunda 30 yıl öncesi ile bile kıyas kabul etmeyecek devrimler yaşandı.
Dünyada olduğu kadar Türkiye’de de büyük ilgiyle izlenen, Kolombiyalı
uyuşturucu kartelleri ve özelde de Pablo Escobar’ın yaşamından hareketle
başlayan “Narcos” dizisi, birinci sezonun açılış sahnesinde Ajan Murphy’nin şu
sözleriyle başlıyor: ‘‘Bu
günlerde ABD hükümeti söylediğiniz her şeyi dinleyebilir. Nerede olduğunuzu
biliyorlar, kiminle konuştuğunuzu biliyorlar. Emin olun kiminle yattığınızı
bile biliyorlar. Bir telefon ya da bilgisayar kullanırsanız ellerine düştünüz
demektir. Fakat 1989 Kolombiya’sında durum bu kadar basit değildi…
’’.
Gerçek olaylardan oldukça esinlenen bu kurgu dizinin başlangıç sözleri,
meselenin bir kısmına ışık tutuyor.


Teknolojik imkanların gelişimiyle
istihbarat toplama yöntemleri de sürekli güncellenmektedir. Günümüz dünyasında
en yaygın istihbarat türlerinden biri olan teknik istihbarat, çeşitli
teknolojik aletlerin kullanılarak bilgi toplama sürecine verilen isimdir.
Teknik istihbaratın başlangıcı, 1870’li yıllarda kullanılmaya başlayan ve
telefon dinlemesi olarak bilinen sinyal istihbaratının kullanılması olarak
kabul edilir. Basit telefon dinlemeleri ile başlayan süreç, 1960’lı yıllarda
casus uyduların kullanılmasıyla yeni bir boyuta taşınmıştır. İstihbarat toplama
amaçlı ilk uydu olan KH-11, 1976 yılında yörüngeye oturtularak çalışmaya
başlamıştır. Bunun açtığı yolda gelinen noktaya iyi bir örnek, ABD’nin 2001
yılında Afganistan’ı işgali sırasında sergilenmiştir. ABD Afganistan’ı işgale
giderken, Amerikan Ordusu’na geliştirilmiş U-2 casus uçakları, RC-135 Rivent
Joint sinyal istihbaratı uçakları, Joint Stars radar gözlem uçakları, Deniz
Kuvvetleri’nin envanterinde bulunan EP-3E sinyal istihbartı uçakları eşlik
ediyordu.[6]


İnternet ise, yine teknolojinin
nimetlerinden biri olarak insanların hizmetine sunulmuştur. Fakat internet
üzerinden bilgi elde etme faaliyetine siber istihbarat adı verilmektedir.
İnternet üzerinden bilgi edinmenin yanı sıra propaganda ve enformasyon savaşı
da verilebilmektedir.[7] İnternet ve sosyal ağların etkisini Orta
Doğu’da 2010’dan beri yaşanan iç kargaşa sürecinde de görmekteyiz. Buna ilişkin
çarpıcı örneklerden birisi Tunus’ta yaşanmıştır. Muhammed Bouazizi adlı Tunuslu
genç, yerel polisin işporta manav tezgahına el koyması sonucu kendini ateşe
verdi. Bu olaya  tepki olarak bloglar üzerinden örgütlenen gençler sokaklara
çıktı. Hükümetin blog sitelerine yasak getirmesi üzerine, haber akışını
Facebook üzerinden sağlayan gençler ülkedeki uzun yıllardır süren Bin Ali
yönetiminin düşmesine yol açan süreci başlattılar.[8] Benzer örnekler diğer Orta Doğu
ülkelerinde de yaşandı. Dünyanın birçok ülkesinde Twitter, Facebook gibi sosyal
mecralardan eylem ve toplanma duyurusu yapılabilmektedir. Telefon kameralarının
ve akıllı telefonlardan canlı yayın yapma imkanlarının gelişmesiyle medyanın
formunda da dönüşüm başlamıştır. Bugün internet üzerinden yayın yapan birçok
haber mecrası bulunmaktadır. Dahası her elde bir kamera bulunması dünyanın
herhangi bir yerinde yaşanan bir olayın görüntüsüne dakikalar içinde ulaşma
imkanı tanımaktadır.


Facebook ve diğer sosyal ağların
istihbarat açısında sağladığı bir faydayı CIA’nın kurucularından ve “Stratejik
İstihbarat”ın babası sayılan Sherman Kent’ten bir alıntı yaparak izah etmek
yerinde olacaktır. Herşeyden önce, sosyal ağlar kullanan kişilerin eğilim ve
düşüncelerini yansıttığı kişisel alanlardır. Kişilerin beğeni, paylaşım ve
yorumları bunları öğrenmek isteyen kişiler için, sosyal ağlar, eşsiz birer
maden durumundadır. Sherman Kent, yazdığı Stratejik
İstihbarat
kitabının üçüncü bölümünde, kitabi bilgilerin durağan
ögeler olduğunu ve insan hayatına dair çok az şeyi verdiğini söylemektedir.
İnsan hayatında hiçbir şeyin sabit olmadığını ve sürekli değişimlerin yaşandığını
vurgulayan Kent, stratejik istek ve amaçların karşılanması için daima değişim
ögesinin takip edilmesi gerektiğini ifade eder. Buradan hareketle, istihbaratın
cari rapor unsurunun görevinin değişimi takip etmek olduğunu ileri sürer. Kent,
istihbaratın biyografik yönüne de değinmektedir. Burada bahsedilen, bir ülke
için önemli makamlara geçmeye aday kişilerin takibidir. Kent, bu konuyu şu
şekilde açmaktadır: ‘‘…
Bundan daha önemlisi, ileride çıkacak olan liderlerin kim olacağını keşfetmek
için geçmişteki liderlerin incelenmesidir. 1960 yılında İngiltere’nin
Başbakanının ve Fransız Komünist Partisi’nin liderinin kim olacağını, Sovyetler
Birliği’nin 1955’deki liderinin kim olacağını, Yugoslavya Hava Kuvvetleri’nin
kim tarafından yönetileceğini, dağılmış Filistin’in liderlerinin kim olacağını,
Lever Kardeşler’in veya United Chemical’ın kim tarafından yönetileceğinin,
Pavlov Enstitüsü’nün direktörünün ve Güney Amerika İşçi Konfederasyonu’nun
başkanının kim olacağını nasıl bilebiliriz? Bir gün bu işleri yapacak olan
kişiler şu an neredeler? Ne yapıyorlar? Onlar ne tür insanlar? Gelecek bu tür
kişilerin rastgele seçileceği kadar özgür değildir. Gelecek, bu tür seçimleri
oldukça kısıtlı bir aday listesinden yapacaktır. Bu adaylar, iş dünyasında,
askeriyede, işçi hareketlerinde, politikada, sanatta, eğitimde veya yeraltı
örgütlerinde yeni işe başlıyorlar. İşin temeli, devrimler hazırlanırken,
katliamlar ve ölümler yaşanırken atılmış veye ölmüş olanların yerine
geçeceklerin bilinmesi açısından, bu doğacak olan liderlerin yükselişlerini
gözlemektir.
’’[9]


İşte benim asıl üzerinde durmak istediğim
nokta, Kent’in ifade ettiği istihbarata yönelik biyografik cari raporlama
işlemi ile sosyal ağlar arasındaki bağlantıdır. İstihbarat servislerinin
eskiden binbir zahmetle tespit ettiği bilgiler, Facebook gibi sosyal ağlar
sayesinde bizzat bireylerin kendileri tarafından sunuluyor. Henüz kamuoyunun
radarına girmemiş başarılı bir yerel siyasetçinin potansiyel lider adayı olup
olmayacağına ilişkin bilgilere, söz konusu kişinin kullandığı sosyal ağlar
sayesinde erişilebiliyor. Bu basit örnek, CIA’in yıllar önce hedefe koyduğu
potansiyel liderler konusunda sosyal medyanın yerini ifade ediyor. Belki
ülkenin kaderine etki edecek konumda bulunmayan kişiler için bunlar hayati önem
taşımaz. Fakat potansiyel olarak kritik konumlara gelme ihtimali bulunan
kişilerin dosyaları, sosyal ağlar üzerinden rahatlıkla zenginleştirilebilir.


Sonuç


Sosyal medya olarak tanımlanan mecralar,
kitle psikolojisine nüfuz etmekten kitleleri belli yönde kanalize etmeye ve
potansiyel lider adaylarının tespit edilmesinden suçlu takibine kadar birçok
alanda kullanılmaktadır. Teknolojik aletler, artık her yerde ve bu teknolojik
aletler sayesinde internet çok yakınımızda. WikiLeaks belgelerinde de akıllı
telefon ve televizyonların dahi ortam dinlemesi için kullanılabileceği ortaya
çıkarılmıştır.[10] Bu sürecin geriye döndürülemez olduğu
söylenebilir. Bir diğer konu, bilgiye erişimin kolaylaşmasıyla bilgi
patlamasının yaşanması ve fazla bilginin olduğu yerde onu gereksizlerden ayırma
sorunu ortaya çıkar. Bilgi patlamasının ulaştığı noktada, işe yarayan
bilgilerin işe yaramayanlardan ayrılması ve bunların analiz edilmesi gibi
problemler doğmaktadır.[11] Bilgiye erişimin kolaylaşması bir gerçek
olmakla beraber, son tahlilde bu bilginin analizi yine sosyal bilimlerden
geçmektedir. Özetle, sosyal bilimler olmadan elde edilecek ham bilgi stratejik
bir istihbarata dönüşmeyecektir.


Bu yazıda daha çok internet ve sosyal
medya mecralarının istihbari amaçlarla kullanılması üzerinde durulmuştur.
Devletlerin ve bankaların siber ağlarına yapılan çeşitli siber saldırılar ve
bunlara karşı koyulması hususunda yapılması gerekenler ise, ayrı ve teknik
uzmanlık gerektiren konulardır. Fakat bu olgu da doğrudan istihbaratın alanına
girmektedir ve bu alanda yetişmiş bilişim uzmanlarına ihtiyaç duyulmaktadır.


Onur BİGAÇ


[1] https://tr.sputniknews.com/abd/201803201032715225-facebook-zaman-tuneli-en/,
(Erişim Tarihi: 26.03.2018).


[2] https://cambridgeanalytica.org/, (Erişim Tarihi:
26.03.2018).


[3] http://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-43469094,
(Erişim Tarihi: 26.03.2018).


[4] https://tr.sputniknews.com/abd/201803201032715225-facebook-zaman-tuneli-en/,
(Erişim Tarihi: 26.03.2018).


[5] http://www.newsweek.com/edward-snowden-facebook-surveillance-company-851428,
(Erişim Tarihi: 26.03.2018).


[6] Ümit Özdağ, İstihbarat
Teorisi
, 11. bs.,  Ankara, Nisan 2016, ss. 121-128.


[7] Özdağ, s. 109.


[8] Paul R. Viotti & Mark V. Kauppi, Uluslararası İlişkiler ve Dünya
Siyaseti
, 5.bs., (çev. Ayşe Özbay Erozan), Ankara, 2014, s. 2.


[9] Sherman Kent, Stratejik
İstihbarat
, (çev. B. Yasemin Özbek, Nazlım Şüküroğlu Arıca), 1.
bs., Ankara, 2003, ss. 24-26.


[10] http://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-39197514,
(Erişim Tarihi: 26.03.2018).


[11] http://www.21yyte.org/assets/uploads/files/21yy_%C4%B0stihbarat_Eyl%C3%BCl2017.pdf,
(Erişim Tarihi: 26.03.2018).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

deneme bonusu veren siteler | hd film izle | film izle | film izle | 4k film izle | bets10 giriş

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet novagra satın al viagra satış