Savaşın Adabını
Açıklayan Adil Savaş Teorisi


Latince olarak ‘jus in bello’ olarak da ifade edilen
bu kavram, savaş sırasında uyulması gereken kuralları ifade ediyor.


geneve conventions” ve
“additional protocols” olarak iki adet ana kaynağı vardır. ilkini tüm
devletlerin kabul etmesine karşılık ikincisi o kadar kabul görmemektedir.


2 farklı çatışma ortamı vardır


international
conflict (uluslararası çatışma) ve non-international conflict (uluslararası
olmayan çatışma) jus in bello ise sadece
uluslararası olan çatışmalarda geçerlidir.


international
conflict:


– devlet vs.
devlet


– devlet vs.
bağımsızlık/özgürlük için savaşan herhangi bir grup.


not: o kadar
gariptir ki, uluslararası hukuk bağımsızlık için güç yani silah kullanımını
yasaklamıştır ama bu bağlamda bu isim altında savaşan kişilere devlet statüsü
verilmiştir.


non-international
conflict


– devlet
içinde olan herhangi bir çatışma


şimdi
“jus in bello”nun nerde kullanılabileceğini anlattığıma göre
detaylara geçebiliriz.


sivil unsurlar


– savaşta yer
almayan herkes “sivil” olarak adlandırılır.


– sivillere
zarar vermek savaş suçudur.


– özel
şirketler bazen “sivil” bazen de “savaşan” olarak
adlandırılabilmektedir. kesin bir inanış yoktur.


– ülkeyi terk
etmelerine izin vermelisiniz.


– eğer savaşa
katılırlarsa “savaşan unsurlarla” aynı şekilde muamele görürler.


– dolaylı
yoldan sivillere zarar verilebilir. eğer bir bölgede 50 düşman unsuru ve 10
sivil varsa ve siz ikisi arasındaki kesin oranı biliyorsanız, uluslararası
hukuk 50 düşman unsurunu yok etmeniz için 10 sivil kaybına göz yummaktadır. dediğim
gibi oran önemlidir ve sivillere (eğer mümkünse) saldırı öncesi haber
verilmelidir. bu türlü durumları genelde “insan kalkanı” ya da “human shield” adı altında
sıkça görebiliriz.


savaşan unsurlar


– normal bir
ordunun kara, hava ve deniz kuvvetlerinin herhangi bir personeli bu kategoriye
girmektedir.


– bunun
dışında devlet için savaşan, üstünde belirli bir şekilde amblem veya silah
taşıyan herkes bu kategoriye girmektedir. devlet tarafından silahlandırılmış
herhangi biri de bu tanım içidedir.


– askeri tıbbi
yardım ve din personeli bu kategoriye girmekle beraber kendileri
“sivil” unsurlarla aynı tanımı paylaşmaktadır.


silahlar


– insan
üzerinde gereksiz acıya sebep olan ve sivil-asker ayrımı yapmadan zarar veren
tüm silahlar yasaklanmıştır. bunlar:


– zehirli
silahlar


– kimyasal
silahlar


– mayınlar


– vücuda
girince extradan bir hasar veren özel mermiler


– x-ray
cihazında gözükmeyen mermiler


– alev
tüfekleri gibi silah unsurlarının savaş esnasında kullanımı yasaklanmıştır.


– bunlarında
dışında yeni bir konu olan dronelar ise insan üzerinde
gereksiz bir acı yaratmadığı sürece kullanımına izin verilmiştir.


– işin en
ilginç tarafı tüm bu silahlardan daha da ölümcül olan nükleer silahlar yasaklanmamıştır. (bkz: nuclear deterence theory)


yaralı ve hastalar


– bu durumdaki
hiçbir insana saldırılamaz.


– düşman ya da
kendi askeri personeliniz fark etmeksizin bu durumdaki kişilere yardım etmek
zorundasınız.


– eğer sizin
komutanız altında bir grup düşman askeri savaş mahkumu olmuşsa kendi tıbbi
personelinin onlara yardım etmesine izin vermek zorundasınız.


savaş mahkumları


– sırf karşı
tarafta savaşa katıldıklarından dolayı onları yargılayamaz ve idam edemezsiniz.


– savaş
esirlerine iyi bir şekilde davranılmalıdır ki sizin askerleriniz de karşı
tarafta iyi muamele görsün.


– işkence
yapılamaz ve keyfi bir şekilde öldürülemez. (size karşı bir ayaklanma ya da
size zarar verecek bir davranışlarda bulunurlarsa tabii öldürme hakkınız
vardır.)


– insan
kalkanı olarak savaş meydanlarında kullanılamaz.


– savaş
bittikten sonra karşı taraf geri verilmelidirler.


– tekrar
savaşa katılımları tarafınızca önlenebilir.


– savaş
mahkumlarını insani bir şekilde barındırmalısınız.


uygulama


– eğer karşı
taraf sizin bir askerinizi savaş mahkumuyken öldürürse, sizin de onun askerini
öldürme hakkınız yok.


– kızılay, kızılhaç gibi kuruluşların savaşın en karanlık
yerlerine bile girme yetkileri vardır, bu kuruluşlar engellenemez.


– savaş
sonunda bir devlet savaş suçlusu ilan edilebilir. (bkz: almanya)


– eğer savaş
sırasında “savaş suçu” işleyen birileri varsa hiyerarşi göz önüne
alınmalıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet