SAĞLIK & PSİKOLOJİ & SOSYOLOJİ

AŞI HAKKINDA BİLİNEN 13
YANLIŞ BİLGİ

Gülin Çavuş

Aşı birtakım hastalıklara karşı bağışıklık sağlamak için
vücuda verilen o hastalığın mikrobuyla hazırlanmış eriyik olarak tanımlanmakta.

Dünya Sağlık Örgütü önlenebilir hastalıklara dikkat çekmek
ve aşılanma hakkında farkındalığı artırmak için 24-30 Nisan haftasını Avrupa
Aşı Haftası (Europe Immunization Week) olarak ilan etmiştir. Dünya Sağlık
Örgütü’nün aşı hakkında bilinen 13 yanlış bilgi üzerine hazırladığı listeye
aşağıdan göz atabilirsiniz.

1) Daha iyi hijyen ve steril ortam sağlamak hastalıkların
ortadan kalkmasını sağlıyor aşılar gerekli değil.

Aşının kullanılabileceği hastalıklarda aşı kullanımı
bırakılırsa hastalık geri dönebilir. Daha iyi bir hijyen el yıkama ve temiz su
insanları bulaşıcı hastalıklardan korusa da pek çok bulaşıcı hastalık ne kadar
temiz olursanız olun yayılmaya devam eder. Eğer insanlar aşı yaptırmazsa daha
az bilinir hale gelmiş hastalıklar (örneğin çocuk felci ve kızamık) kısa bir
sürede tekrar ortaya çıkarlar.

2) Aşılar henüz bilinmeyen bazı hasar verici ve uzun
süreli yan etkiye sahip etkilere neden oluyor. Aşılar ölümcül bile olabilir.

Aşılar oldukça güvenlidir. Pek çok aşının etkisi
genellikle önemsiz ve geçicidir örneğin kol ağrısı ya da hafif ateş gibi. Ciddi
sağlık sıkıntıları olağan dışı ve nadir rastlanan durumlardır ve dikkatlice
takip edilerek araştırılır. Aşı yüzünden değil aşıyla tedavi edilebilecek
hastalıklar yüzünden ciddi biçimde zarar görebilirsiniz. Örneğin çocuk felcinde
hastalığın kendisi felç eder kızamık körlüğe ve beyin iltihabına neden olur ve
aşının önlediği bazı hastalıklar ölümle dahi sonuçlanabilir.

3) Difteri tetanoz ve boğmaca aşılarıyla çocuk felci
aşıları birlikte yapıldığında ani bebek ölümü sendromuna neden oluyor.

Aşıların verilme şekliyle ani bebek ölümleri arasında bir
bağ bulunmamakta. Aksine bu aşılar bebekler ani bebek ölümü sendromuyla karşı
karşıya kaldıklarında veriliyor. Bir diğer deyişle ani bebek ölümü sendromu
yüzünden yaşanan ölümler aşılarla aynı anda meydana geliyor ve eğer aşı
yapılmamışsa ortaya çıkıyor. Unutulmaması gereken şey bu dört hastalık hayati
tehlikeye sebep olanlardandır ve bebekler bu hastalıklara karşı aşı olmadığı
takdirde sakat kalma ve ölüm riskiyle ciddi biçimde karşı karşıyadırlar.

4) Aşıyla önlenebilir hastalıklara ülkemde artık
rastlanmıyor bu yüzden aşı yapılmasına gerek yok.

Aşıyla önlenebilir hastalıklar pek çok ülkede artık
rastlanır olmasa da enfekte ajanlar (enfeksiyon oluşturma yeteneğine sahip
organizmalar) dünyanın bir kısmında bu hastalığın sirkülasyonuna devam etmesine
neden oluyor. Dünyayla bağlantısı çok olan yerlerde bu ajanlar coğrafi sınırları
aşabilir ve korunmayan birine hastalığı bulaştırabilir. Batı Avrupa’da örneğin
kızamık aşılanmamış coğrafyalarda Avusturya Belçika Danimarka Fransa Almanya
İtalya İspanya İsviçre ve Birleşik Krallık’ta 2005 yılında patlama yaşadı. Bu
yüzden aşı yaptırmanın iki ana nedeni öncelikle kendimizi korumak ve
çevremizdekileri korumak. Başarılı aşı programları başarılı toplumlar gibidir
her bireyin herkesin iyiliği için birlikte hareket etmesine bağlıdır.
Hastalıkların yayılmasının önüne geçme işini çevremizdekilere yükleyemeyiz
bizler de elimizden geleni yapmalıyız.

5) Aşıyla önlenebilir çocukluk hastalıkları hayatın
talihsiz bir gerçeği.

Aşıyla önlenebilir hastalıklar kaçınılmaz hastalıklar
değildir. Kızamık kabakulak boğmaca gibi hastalıklar ciddi hastalıklardır ve
hem çocuklarda hem de yetişkinlerde beyin iltihabı körlük ishal kulak
enfeksiyonu doğuştan rubella gibi ciddi hastalıklara neden olabilir ve hatta
ölümle sonuçlanabilir. Bütün bu hastalıklar ve sıkıntılar aşılarla önlenebilir.
Bu aşıları yaptırmamak gereksiz yere çocukların bağışıklığının düşmesine neden
olur.

6) Bir çocuğa tek seferde birden fazla aşı yapmak yan etki
riskini artırıyor ayrıca çocuğun bağışıklık sistemine fazla yüklenme yapıyor.

Bilimsel araştırmalar gösteriyor ki aynı anda birkaç aşı
yapılmasının çocukların bağışıklık sistemini etkilediği yönünde hiçbir gösterge
yok. Çocuklar bağışıklık sistemini tetikleyecek yüzlerce yabancı maddeye maruz
kalıyorlar. Yemek yemek gibi en basit aktivite bile vücuda yeni antijenler
sokuyor ve birçok bakteri ağızda ve burunda yaşıyor. Çocuklar sıradan bir soğuk
algınlığında ve boğaz ağrısında bile aşıdan çok daha fazla antijene maruz
kalıyor. Birkaç aşıyı birlikte olmanın en büyük avantajı daha az hastane
ziyareti demek bu da hem para hem zaman kazanmanızı sağlar. Ayrıca çocukların
tavsiye edilen aşıları tamamlaması için bir program oluşturmanıza yardımcı
olur. Kızamık kabakulak ve kızamıkçık gibi bazı aşıların birlikte verilmesi de
daha az sayıda iğne yapılması demek.

7) Gribal enfeksiyon sadece bir rahatsızlık ve aşı o kadar
da etkili değil.

Gribal enfeksiyon basit bir rahatsızlıktan daha fazlası.
Her yıl dünyada 300 bin – 500 bin kişiyi öldüren ciddi bir hastalık. Hamile
kadınlar küçük çocuklar sağlık koşulları kötü olan yaşlılar astım ve kalp
rahatsızlığı gibi kronik rahatsızlığı olan herkes yüksek enfeksiyon riski ve
ölüm tehdidi altında. Aşı yaptırmış hamile kadınlar aynı zamanda yeni doğacak
çocuklarını da korumaya almış oluyorlar çünkü altı aydan önce çocuklar için
yapılabilecek bir aşı bulunmuyor. Aşı ağır bir grip geçirmenizi ve başkalarına
bulaştırmanızı engellemek adına en iyi yol. Gripten korunmak demek fazladan
tedavi almamak demek.

8) Hastalıkla bağışıklık kazanmak aşıyla bağışıklık kazanmaktan
iyidir.

Aşılar doğal enfeksiyon tarafından üretilenlere benzer bir
bağışıklık tepkisi üretmek için bağışıklık sistemi ile etkileşime girer ancak
hastalığa neden olmazlar veya aşılanmış kişiyi potansiyel komplikasyon riskine
sokmazlar. Buna karşın doğal enfeksiyon yoluyla bağışıklık kazanmak için ödenen
bedel Haemophilus influenzae tip b (Hib) nedeniyle zeka geriliği kızamıkçık
kaynaklı doğum kusurları hepatit B virüsünden kaynaklanan karaciğer kanseri
veya kızamığa bağlı ölüme neden olabilir.

9) Aşılar cıva içerir ve bu yüzden zararlıdır.

Tiyomersal koruyucu olarak bazı aşılara eklenen organik
cıva içeren bir bileşiktir. Çok dozlu flakon aşılarda en yaygın kullanılan
koruyucudur. Aşılarda kullanılan tiyomersal miktarının bir sağlık riski
oluşturduğunu gösteren hiçbir kanıt bulunmamaktadır.

10) Aşılar otizme neden oluyor.

Bu sorunu ortaya çıkaran şey 1998 yılında yapılan bir
çalışmayla kızamık kabakulak ve kızamıkçık (KKK) aşısının otizmle bağlantısı
olduğunun ortaya koyulması. Bu çalışmanın ilerleyen dönemlerde çok sorunlu
olduğu ortaya çıktı ve bu makale yayınlandığı dergi tarafından geri çekildi. Ne
yazık ki bunun yayınlanması panik yarattı ve aşı yapılma oranları düştü bu da
hastalıkların tekrar ortaya çıkmasına neden oldu. Sonuç olarak aşıyla otizm
arasında herhangi bir bağlantı olduğuna dair delil bulunmuyor.

11- Geçmişte aşı vurulmamış pek çok insan uzun ve sağlıklı
yaşamlar yaşadı. Bu yüzden aşı gerekli değildir.

Kızamık aşısı bulunmadan önce 10 yaşına erişmemiş
insanların yüzde 90’ından fazlası kızamık hastalığına yakalandı. Her 1000
vakadan 1’i ölümle sonuçlandı. Kızamık hastalığından kurtulanların pek çoğu
hastalık sebebiyle yaşamları boyunca etkilendikleri ciddi sorunlarla
karşılaştılar. Aşı ile önlenebilen hastalıklar bazı durumlarda hafif bir
seyirde devam etmesine rağmen bir hastalığın sizi ne derecede
etkileyebileceğini asla bilemeyeceğiniz için korunmanız daha iyi olacaktır.

12- Aşılar küresel çapta kanser vakalarının artmasından
kısmen sorumludur.

Aşılar kansere sebep olmazlar. HPV’ye karşı üretilen aşı
bugüne kadar servikal anal penis ve orofarinks kanseri gibi pek çok kanser
türünü önlemek için kullanılmıştır. Kanserin son 50 yılda küresel çapta artış
göstermesinin sebebi değişen yaşam tarzları uzun yaşam beklentisi ve daha iyi
tanı koyma teknikleri gibi faktörlerdir.

13- Aşılar güvenli değildir.

Bir aşıyı lisanslamak ve aşının güvenli ve etkili olduğunu
ispatlamak oldukça teferruatlı değerlendirme ve test aşamalarından sonra
gerçekleşir. Ayrıca aşıların bulunduğu kutular her seferinde ayrı ayrı kontrol
edilirler. Dünya Sağlık Örgütü bir aşının ön yeterlik ve lisans belgesi
almasından sonra aşıyı izlemeye devam eder ve bildirilen yan etkileri
derinlemesine araştırır.

Yalansavar ekibinin aşı karşıtı iddialara yönelik
yayınladığı yazılara buradan ulaşabilirsiniz.

• Dizanteri olarak yanlış çevirilen diphtheria difteri
olarak düzeltildi.

• Dünya Sağlık Örgütü tarafından güncellenen listeye 3
madde daha eklendi.



































































LİNK : https://teyit.org/asi-hakkinda-bilinen-13-yanlis-bilgi/ 
  

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir