Cialis 20 Mg Cialis Viagra Satış Cialis 5 mg Viagra sipariş elektronik sigara


GÖZARDI EDİLEN TEHLİKE :
METSAMOR NÜKLEER GÜÇ SANTRALİ


Analiz No : 2018 / 34


Yazar : Tutku DİLAVER


Metsamor nükleer güç santrali (Metsamor NGS) 1977
yılında Sovyetler Birliği tarafından Ermenistan’da inşa edilen oldukça
tartışmalı bir nükleer santraldir. Türkiye-Ermenistan sınırında, Erivan kentine
36 ve Iğdır’a ise yalnızca 16 km uzaklıkta bulunmaktadır.[1]
Bu nedenle Metsamor NGS’nin güvenliği, Ermenistan kadar, Türkiye, diğer bölge
ülkeleri ve hatta Avrupa için de hayati bir önem taşımaktadır.


Yakın tarihte yaşanan Çernobil ve Fukuşima nükleer
kazalarındaki ortak özelliğe bakıldığında iki santralin de 70’li yıllarda
yapıldığı görülmektedir. Fukuşima nükleer santrali 1971’de, Çernobil ise
1977’de, Metsamor NGS ile aynı yılda, hizmete açılmıştır. Bu santraller birinci
nesil nükleer santral olarak adlandırılmaktadırlar.[2] Fukuşima santrali yaklaşık 40 yıl kadar
faaliyet gösterdikten sonra Japonya’daki depremin ve tsunaminin etkisiyle
reaktörlerin soğutma sisteminde meydana gelen bir arızadan dolayı 2011 yılında
radyasyon sızdırmıştır. Santralin ömrünü uzatmak adına güvenlik önlemlerinin
artırılmasına rağmen meydana gelen bu kaza sonrasında Metsamor NGS’nin taşıdığı
tehdit tekrar gündeme gelmiştir.


Metsamor nükleer santrali, Ağrı dağı fay hattı
üzerinde bulunmaktadır. 1988 yılında Gümrü yakınlarında meydana gelen ve
geçtiğimiz günlerde yıldönümü anılan Spitak depreminin ardından 1989 yılında,
Metsamor NGS, güvenlik endişeleri ile kapatılmıştır. [3] Ancak kapalı kaldığı süre içerisinde
Ermenistan’da ciddi enerji sıkıntısı yaşanması nedeniyle santralin tekrar
açılması kararı alınmıştır. Buna bağlı olarak, barındırdığı tüm tehlikelere
rağmen, santral 1993 yılında, ufak birkaç iyileştirmeyle tekrar hizmete
açılmıştır. 2011 yılında Türkiye’de de Van depremi meydana gelmiştir. Uzmanlar
Van depreminden sonra bölgede bir takım tektonik değişiklikler meydana
geldiğini dile getirmektedirler.[4] Bu değişimlerin Metsamor’un üzerinde
bulunduğu Ağrı dağı fay hattına etkileri ise henüz bilinmemektedir. 


Türkiye’nin yakın geçmişinde 1977’de inşa edilen
Çernobil NGS’nin neden olduğu nükleer bir felaket yaşanmıştır. Çernobil NGS,
inşa edilmesinden 9 yıl sonra, Türkiye de dâhil olmak üzere pek çok ülkeyi son
derece olumsuz bir şekilde etkileyen bir nükleer felakete dönüşmüştür.
Çernobil’den sonra 4 reaktör olarak çalışması planlanan Metsamor’un 3. ve 4.
reaktörlerinin çalıştırılması yasaklanmıştır.[5] Dolayısı ile Türkiye’ye bu derece yakınlıkta
bulunan bir nükleer santralde yaşanabilecek herhangi bir kaza, ölümcül etkilere
neden olabilme tehlikesini barındırmaktadır.


Nükleer santrallerin teknik ömürlerinin, yapılan ciddi
iyileştirmeler ve alınan yüksek güvenlik önlemleri sayesinde, artırılmasının
mümkün olduğu ve ömürlerinin 40 yıldan 60 ve hatta 80 yıla kadar
uzatılabileceği belirtilmektedir.[6] Ancak alınan tüm güvenlik önlemlerine
karşın Fukuşima’da yaşanan felaketin, Metsamor santralinin hâlihazırdaki
olumsuz şartları nedeniyle her an yaşanabileceği gerçeği, söz konusu nükleer
santral hakkında hem ulusal hem de uluslararası kaygılara yol açmaktadır.
Nitekim birinci nesil nükleer santrallerin güvenli olup olmadıkları ABD ve
Avrupa’da uzun tartışmalara neden olan bir konudur.


2011 yılında Ermenistan uluslararası standartlara göre
önlemler alacak şekilde tesisi yenileceği şeklindeki taahhüdü doğrultusunda
santralin ruhsatının 2021 yılına kadar uzatılmasını istediğine dair başvurusunu
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumuna (UAEK) yapmıştır. UAEK’in kurallarına uygun
olarak, 2016 yılından itibaren, yıllık güvenlik göstergelerini sunmak
zorunluluğu getirilerek, söz konusu ruhsat uzatılmıştır. 2016 yılında UAEK’in
yayınladığı rapor ise Medsamor NGS’nin uzun süreli çalışma için düzenli olarak
yenilenmeye ihtiyaç duyduğunu ortaya koymuştur.[7] 


Avrupa Birliği (AB) 2011 yılında yaşanan Fukuşima
kazasından sonra yakın bölgesinde bulunan NGS’ler için inceleme işlemi
başlatmıştır. Bu kapsamda, Avrupa Komisyonu aracılığıyla kurulan Avrupa Nükleer
Güvenlik Düzenlemeleri Grubunun, 2016 yılında Metsamor hakkında yayınladığı
rapor, yüksek deprem riski taşıyan bir bölgede yer alan bu santralin acil durum
yönetim planlarının yetersiz olduğunu ortaya koymuştur. Buna ek olarak herhangi
bir hidro-kaynağın kenarında bulunmaması gibi bir dezavantaja sahip olan
Metsamor’un soğutma sistemlerinde iyileştirme yapılmadığı takdirde kaza
olasılığının yüksek olduğu belirtilmiştir. Dayanıklılık testlerinin bir an önce
yaptırılması tavsiye edilmiştir.[8]


Avrupa Birliği ile 2017 Eylül ayında imzalanan
Kapsamlı ve Geliştirilmiş Ortaklık Anlaşmasının (CEPA) 42. Maddesinde nükleer
güvenliğin sağlanması açısından AB’nin Metsamor NGS’nin kapatılması ve
sökülmesi için Ermenistan’la gerekli işbirliğini yapacağı ve bunun için en
erken şekilde planlama yapılacağı belirtilmiştir.[9] Anlaşmadan anlaşılacağı üzere Metsamor
NGS, nükleer güvenlik açısından AB’yi rahatsız etmektedir.  Ancak, CEPA
Metsamor NGS için herhangi bir kapanış tarihi belirlememiştir. Ermenistan ile
Euratom arasında yapılması planlanan eylem planı da henüz yapılabilmiş
değildir. Ermenistan Nükleer Düzenlemeler Kurumu Metsamor’un ruhsat süresinin
2026 uzatılması için UAEK’e ikinci bir başvuruda bulunmuştur.[10] UAEK’in 2013 ve 2016 yıllarındaki
raporlarını temel alarak yaptığı incelemeler sonucunda hazırlanan raporda,
Metsamor NGS’nin uzun dönemli ruhsat için bir takım iyileştirmeleri yaptığı
belirtildi. 2020’de gerçekleşecek kontroller sonrasında ise ruhsatın tekrar
uzatılıp uzatılmayacağının belirleneceği bildirilmiştir.


AB ve uluslararası örgütlerin yaptığı tüm uyarılara
rağmen, Ermenistan yönetimi söz konusu tesisi açık tutmak konusunda ısrarcıdır.
Bu ısrarın temelinde yatan enerji kıtlığı endişesi anlaşılabilir olsa da,
Metsamor’un mevcut şartlarda çalışmaya devam etmesi Ermenistan dâhil tüm
bölgeyi tehdit etmektedir. Metsamor nükleer santrali yaşam süresini doldurmuş
bir tesistir. UAEK’in, tüm tehlikelere rağmen, tesisin ruhsatında uzatma
yapılmasına müsaade etmesi ise olası bir felakete davetiye çıkartmaktadır.


Ermenistan yönetimi CEPA çerçevesinde herhangi bir
tarih belirlenmemesini Metsamor’un çalışmasına izin vermek yönünde algılamayı
tercih etmektedir. Metsamor santrali yerine güvenli enerji kaynaklarının
kullanılmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Nitekim AB ile imzalanan CEPA
çerçevesinde Metsamor’un yerine yeni enerji tesislerinin destekleneceğini
belirtmektedir. Enerji ihtiyacını daha güvenli bir şekilde sağlayabilme imkânı bulunan
Ermenistan’ın bu yöndeki girişimleri, bölgedeki en büyük nükleer tehdidi de
ortadan kalkdırmış olacaktır.


*Fotoğraf radikal.com adresinden alınmıştır.


[1] :Esme Özdaşlı, “Kafkasya’nın Çernobil’i Metsamor
Nükleer Santrali,” Karadeniz
Araştırmaları Dergisi
, 2016, http://www.karam.org.tr/Makaleler/1284530378_03.Esme%20ÖZDAŞLI.pdf.


[2]Natalia Liubchenkova, “Çernobil ve Fukushima: Aynı
felaket, farklı sorunlar,” EuroNews,
20 Nisan 2016, https://tr.euronews.com/2016/04/20/cernobil-ve-fukushima-ayni-felaket-farkli-sorunlar.


[3] Özdaşlı, Ibid.


[4] Ömer Emre, T.Y. Duman, S. Özalp, H.Elmacı “23 Ekim
2011 Van Depremi Saha Gözlemleri Ve Kaynak Faya İlişkin Ön Değerlendirmeler,”
31 ekim 2011, http://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/bilgi-merkezi/deprem/pdf/2011_Van-Depremi_On-Degerlendirmeler.pdf


[5] Sabir Şahtahtı, “Metsamor Nükleer Santrali: Bölgesel
Güvenliğe Bir Tehdit,” Bilgesam,
02 Kasım 2017, http://www.bilgesam.org/incele/5708/-metsamor-nukleer-santrali–bolgesel-guvenlige-bir-tehdit/#.XA9yPYLVLIX.


[6] “Nükleer Güvenlik,” Nükleer Enerji Dünyası, http://www.nukleer.web.tr/nukleer_guvenlik/guvenlik01.html.


[7] “IAEA Concludes Safety Review at Armenian Nuclear
Power Plant,” International
Atomic Energy Agency
, 7 Aralık 2016, https://www.iaea.org/newscenter/pressreleases/iaea-concludes-safety-review-at-armenian-nuclear-power-plant-0


[8] “EU Peer Review Report of the Armenia Stress Tests,” European Nuclear Safety Regulators
Group
, Haziran 2016, http://www.ensreg.eu/sites/default/files/attachments/2016-07-20_4259241_armenia_stress_tests_report-_ensreg_template_final.pdf.


[9] Council of European Union, “ANNEX 1 To The Joint
Proposal For A Council Decision On The Conclusion, On Behalf Of The European
Union, Of The Comprehensive And Enhanced Partnership Agreement Between The
European Union And The European Atomic Energy Community And Their Member
States, Of The One Part And The Republic Of Armenia, Of The Other Part,” Council of European Union Official
Website
,  25 Eylül 2017,  http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-12525-2017-ADD-1/en/pdf.


[10] “IAEA Concludes Long-Term Operational Safety Review
at Armenia’s Nuclear Power Plant,” International
Atomic Energy Agency
, 10 Aralık 2018, https://www.iaea.org/newscenter/pressreleases/iaea-concludes-long-term-operational-safety-review-at-armenias-nuclear-power-plant.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

deneme bonusu veren siteler | hd film izle | film izle | film izle | 4k film izle | bets10 giriş

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet novagra satın al viagra satış