Cialis 20 Mg Cialis Viagra Satış Cialis 5 mg Viagra sipariş elektronik sigara


Doç. Dr. Murteza HASANOĞLU /// Nükleer İran Krizî : Orta Doğu Siyaseti,
Trump’ın İran kararı, Küresel ve Bölgesel Etkileri


KAYNAK : http://turpav.org/milli-politikalar-enstitusu/dis-politika/nukleer-iran-kriz-orta-dogu-siyaseti-trump-in-iran-karari-kuresel-ve-bolgesel-etkileri.html


Daha önce Türkiye’nin aracı
olduğu nükleer takas anlaşmasının gelişmiş ülkeler tarafından yeterli
görülmemesi ve BM’nin İran’a karşı yaptırım uygulanma kararı alması kafaları
karıştırmış durumda. İşin aslı zamanla mı ortaya çıkacak yoksa önemli ipuçları
zaten ortada mı?


2006’da başlayan yaptırımlar, ülkenin yüzde 8’e varan
büyüme oranını bazı yıllar azaltmış, bazı yıllar ise ekonomide yüzde 6’yı aşan
küçülmeye yol açmıştı.  BM Güvenlik Konseyi’ndeki  İran’a karşı yeni
yaptırımlar öngören karar tasarısı, BM Güvenlik Konseyi’nde gerçekleşmekte olan
toplantıda oylandı. Oylamada  İran’a yaptırım kararı çıktı.


12 üye yaptırımlara ‘evet’ derken, Türkiye ve Brezilya
‘hayır’ dedi. 15 üyeli konseyde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi
üyeleri ABD, İngiltere, Fransa, Rusya ve Çin’in üzerinde uzlaştığı tasarı,
İran’a yönelik mali kısıtlamaların daha da sıkılaştırılmasını, seyahat
yasaklarının ve denetimlerin artırılmasını öngörüyor. Karara göre İran’a
hâlihazırda uygulanan BM silah ambargosu oldukça genişletiliyor, İran’ın
nükleer programıyla ilgili olan İran bankalarına yönelik sıkı denetim ve
yaptırım getiriliyor.


Kararda, uluslararası alanda tüm İran bankalarıyla
olan alım-satım işlemlerinin sıkı denetimi ve İran’a giden ve İran’dan gelen
gemilerin yasaklanan kargo taşıma işlemlerine ciddi şüphe duyulması durumunda
açık sularda sıkı kontrolü de öngörülüyor.    BM Güvenlik
Konseyi, İran’ın olası nükleer silah programına destek olabileceği gerekçesiyle
bir şahsı ve 40 şirketi kara listeye almıştı. Yaptırım paketinin ana hatlarını
şöyle sıralayabiliriz:


— İran’a tank, zırhlı araç, büyük
kalibreli top sistemi, savaş uçağı, saldırı helikopteri, savaş gemisi, füze
sistemi satılması yasaklanıyor.


— İran’a nükleer başlık taşıyabilecek
balistik füze aktivitelerini yasaklıyor.


— Diğer ülkelere İran’a balistik füze ve
teknolojisi temin etme yasağı geliyor.


— İran’ın yurtdışında uranyum
madenciliği, uranyum zenginleştirme ve balistik füzeyle ilgili aktivitelerde
yer alması men ediliyor.


— Ülkelere İran ile ilgili bu tür
yatırımların yasaklanması zorunluluğu geliyor.


— İran’a yasaklı ürün taşıdığı sanılan
gemilere baskın düzenleme yetkisi getiriliyor.


— Ülkelere, nükleer silahlarla ilgili
mali para aktarımını engelleme çağrısı yapılıyor.


— Diğer ülkelere,  İran Devrim
Muhafızları ile iş yapan vatandaşlarına İran’ın silahlanma eylemlerine hizmet
etmeme konusunda uyarma zorunluluğu geliyor.


— Silahlanmayla ilgili potansiyel
bulunması durumunda ülkelerin, İran bankalarına lisans vermesi yasaklanıyor.


— BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri ve
Almanya, İran ile diyalogu desteklediğini bildiriyor.


— Diğer ülkelere silahlanmayla ilgili
bağlantı potansiyeli bulunan bankaların ülkelerinde şube açmasını yasaklama
çağrısı yapılıyor.


Yaptırımlar listesinde yer alan ve uluslararası alanda
mal varlıkları dondurularak, seyahat yasağı getirilecek kişi ve kuruluşlar
şöyle:


-Nükleer ya da Balistik programa katılanlar ve dâhil
olan kuruluşlar:


İran Atom Enerjisi Kurumuna bağlı İsfahan Nükleer
Teknoloji Merkezi Başkanı Cevad Rahiki.


—Nükleer araştırmalarda ve üretim
ünitelerinde kullanılabilecek termostat temin eden Âmin Sanayi Kompleksi.


—Hafif silah üreten Armament Industries
Group (AIG).


—İran Savunma ve Lojistik Silahlı
Kuvvetler Bakanlığına bağlı Defense Technology and Science Research Center
(DTSRC).


—Balistik program temin eden Doostan
International Company.


—İran Savunma Bakanlığına bağlı
Farasakht Industries.


—Nükleer program çerçevesinde
transaksiyonlarla ilgili adı geçen Bank Mellat’a bağlı First East Export Bank.


-Zaten yaptırımlara maruz bulunan ve Savunma Sanayi
Örgütü’ne (DIO) bağlı Kaveh Cutting Tools Company.


-Aerospace Industries Organisation’ın (AIO) şubesi
Babaie Industries.


-DTSRC’ye bağlı Malek Ashtar University.


—İran Savunma Bakanlığının lojistik
ihracat bölümü (Modlex). 1747 sayılı kararı ihlal ederek silah satmakla
suçlanıyor.


— Yaptırım uygulanan Şahid Hemmat Sanayi
Grubu’nun (SHIG) şubesi olan Mizan Machinery Manufacturing.


—Arak’taki reaktörün inşaatından sorumlu
Modern Industries Technique Company (Mitec).


—Zirai ve Tıbbi Nükleer Araştırma
Merkezi.


– Yaptırım uygulanan Şahid Bagheri Grubuna (SBIG)
bağlı Pejman Industrial Services Corporation.


-SHIG’in vitrin şirketi olan Sabalan Company.


-SHIG’in bir başka vitrin şirketi Sahand Aluminum
Parts Industrial Company (Sapico).


-SHIG’e bağlı Şahid Karrazi Industries.


-Şahid Satarri Industries.


-DIO kontrolündeki Şahid Sayyade Şirazi Industries.


-DIO’ya bağlı Special Industries Group.


-SHIG’in bir başka vitrin şirketi Tiz Pars.


-DIO’ya bağlı Yazd Metallurgy Industries.


-DEVRİM MUHAFIZLARINA BAĞLI KURULUŞLAR:


-Hatem El Anbiya’nın (KAA) şubesi Fater Institute.


KAA kontrolündeki Haragahe Sazandegi Ghaem.


-Ghorb Karbala.


-Ghorb Nooh.


-Ghorb Nooh kontrolündeki Hara Company.


-KAA kontrolündeki İmensazan Consultant Engineers
Institute.


-Hatem el-Anbiya Construction Headquarters (KAA).


-KAA şubesi Makin.


-Ghorb Nooh kontrolündeki Omran Sahel.


-KAA şubesi Oriental Oil Kish.


-Rah Sahel.


-Rahab Engineering Institute.


-Ghorb Nooh kontrolündeki Sahel Consultant Engineers.


-KAA’ya bağlı Sepanir.


-Sepasad Engineering Company.


İSLAM CUMHURİYETİ DENİZ HATLARINA BAĞLI KURULUŞLAR:


-Irano Hind Shipping Company.


-IRISL Benelux NV.


-South Shipping Line Iran (SSL)


2015’te imzalanan anlaşmanın ardından IMF verilerine
göre 2016’da İran ekonomisi yüzde 12,5 büyüdü. Bu hızlı büyümenin ardından
petrol ticaretine yönelik kısıtlamaların kaldırılması yatıyordu.


ABD Başkanı Donald Trump, 6 ülkenin İran ile
imzaladığı nükleer anlaşmadan çekildiklerini ve İran’a yönelik yaptırımların
yürürlüğe sokulacağını açıkladı.


İran’ın nükleer sevdasını sorgulamak konuyu incelemek
için iyi bir başlangıç noktası olabilir. Petrol ve doğalgaz açısından ciddi
kaynaklara sahip olan İran’ın bu enerji alanlarında yatırım  
yapmak   yerine   nükleer   enerjiye  
yönelmesi     cevaplanması   gereken
öncelikli   konu . Ortadoğu’da petrol kaynaklarına sahip diğer
ülkelerin neden nükleer enerjiye bir ilgisi yok.


İran’ın nükleer politikası içsel bir enerji
ihtiyacından çok siyasi hedeflere ulaşmak üzere kullanılmaya çalışılan bir araç
gibi duruyor. Türkiye’nin Avrupa Birliğine girme sevdasına benziyor ve ısrarcı
olmanın ülkeye ne kazandırıp ne kaybettirdiği baktığınız açıya ve zamana göre
değişiyor.


Diğer   yandan  
İran’ın   nükleer   güce   sahip  
olma   girişiminin,   bölgesel   olarak
değerlendirildiğinde   İsrail’e   karşı  
bir   denge   oluşturma   amacı  
güttüğü   söylenebilir.   Zira kendisi için görünen ciddi
bir tehdit yok, doğusundaki kısıtlı nükleer güce sahip komşularını saymazsak.
Şu an olmasa bile, başıboş bırakılırsa İran’ın yakın bir zamanda nükleer silah
yapabilme   yeteneğine   sahip  
olabileceği   endişeleri   dile  
getiriliyor.   İlk   atom   bombasının
geliştirilip patlatılmasından bu yana yetmiş dört sene geçmiş bulunuyor. Atom
bombası çok eski bir  teknolojiyi temsil ediyor.


Dünyada nükleer güce dayalı bir denge kurulu iken, bu
silahlar uzaya çıkmak dâhil bir sürü değişik yollarla atılabilir iken, zayıf
bir teknoloji ile böyle tehlikeli bir silaha sahip olmak üstünlük mü yoksa
zaafiyet midir, düşünmeye değer.Ayrıca   nükleer  
güce   dayalı   dengenin  
aktörlerinin   sahaya   çıkmaya  
çalışabilecek   yeni oyuncuların   kendi  
kontrolleri   altında   hareket  
etmelerini   sağlayacak   mekanizmaları çalıştıracakları
beklenir.


İran’ın politikasının ülkeyi daha da güçlü 
olmaya  mı  yoksa ekonomik  tecrit sebebiyle daha  da
yoksullaşmaya mı götürdüğü tartışmaya   açıktır.  
Bunun   farkında   olmasına   rağmen  
acaba   İran   bölgesindeki   oyunda kalabilmek
için çok riskli bir kumar mı oynuyor?


İran’ı böyle riskli bir politikaya zorlayan ne olabilir.
Bölgede değişen nedir? Komşusu Irak’ın değişimi ve başına gelenler mi? Aslında
gelinen durum itibari ile yeni Irak’ta İran’ın daha etkin olduğu söylenebilir.
Yoksa küresel dengenin yeniden kurulmasında safların belli olmaya başlaması mı?


İran’ın Avrupa ile ilişkileri zayıflayıp, Rusya ile
ilişkisi güçleniyor mu? Rusya   yaptırım  
kararına   onay   vermesini   askeri  
müdahale   ihtimalini   minimize   etmesine dayandırdığını 
söylüyor. Yani İran’dan uzaklaşmıyor.  Ya  da Türkiye’nin 
bölgede taraflar arasında arabuluculukla yetinmeyip, taraf olma gayretleri ve
seçtiği taraftaki liderlik emareleri mi?


Türkiye nükleer takas anlaşmasının içinde yer alarak
ve yaptırımlara karşı çıkarak İran’ın da dâhil olduğu tüm bölge ülkelerinin
gözünde prestijini artırmış durumda.  Saddam’dan sonra bugüne kadar
Ortadoğu’daki gerilim tahterevallisinin bir ucunda İsrail,  
bir   ucunda   İran   vardı.  
Bugün   Türkiye’nin   bir   tarafta yer
alması  dengeyi   bozar   ve muhtemelen oyuncuların
ikisini de memnun etmez.


Mavi Marmara olayı Türkiye’nin İsrail karşısında taraf
olmaya başladığının sinyallerini veriyor. Ancak klasik oyuna dâhil olmak
sorunları çözmekten ziyade yeni sorunlara yol açabilir. Oyuncuların memnun
kalacağı başka bir oyuna geçilmesi gerekebilir. Yani iki tarafın değil çok
tarafın, belki tarafın olmadığı bir oyun olabilir mesela.


Oyunun   seçiminde  
bölgeye   ilgisi   artan   ve  
yeni   bir   oyuncu   gibi  
görünen   Türkiye’nin belirleyici olması beklenebilir. Bu durumda
İran’ın da, İsrail’in de uçlarda giden politikaları
durgunlaşabilir.   İran’ın   Rusya  
himayesinde   yürüttüğü   nükleer  
politikalarının   geleceğini İsrail’in atacağı geri adımlar
belirleyebilir. Daha doğrusu bu geri adımın atılıp atılmayacağını
veya   bu   ilk   adımın  
önce   kimden   geleceğini  
Türkiye’nin   etkinliğine   ve  
küresel   güçlerin  hesaplaşmalarının sonucuna göre yakın bir
zamanda hep birlikte göreceğiz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

deneme bonusu veren siteler | hd film izle | film izle | film izle | 4k film izle | bets10 giriş

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet novagra satın al viagra satış