TAVSİYELER (KİTAP – DERGİ – FİLM – KAYNAK – MEDYA – BELGESEL – DİZİ – SİTE – PROGRAM – OYUN – ŞARKI – EĞİTİM – SAĞLIK)

“Milliyetçilik Din ve
Petrol Üçgeninde Körfez Ülkeleri” E-Kitabı Çıktı



Dünya İslam Forumu Genel Sekreteri ve
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası
İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Muharrem Hilmi ÖZEV’in kaleme aldığı
“Milliyetçilik Din ve Petrol Üçgeninde Körfez Ülkeleri” isimli kitap TASAM
Yayınları tarafından e-kitap olarak yayımlandı….


Dünya kanıtlanmış petrol
rezervlerinin neredeyse yarısının sahibi olan Körfez ülkeleri (Dünya petrol rezervlerinin yaklaşık % 44’ü Irak
ile birlikte 6 Körfez ülkesindedir
) hâlen üretimin beşte birini
gerçekleştirmektedir. Bu durum Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar,
Kuveyt, Umman ve Suudi Arabistan’dan oluşan Körfez ülkelerini (İran ve Irak’la
birlikte), dünya enerji ekonomi politiğinin merkezinde konumlandırmaktadır.
Dolayısıyla Körfez ülkeleri dikkate alınmadan veya akademik düzeyde
incelenmeden küresel ekonomi politiğe dair çıkarımların ve buna paralel
üretilecek politikaların neredeyse tamamının sağlam zemin problemi taşıyacağını
söylemek yanlış olmayacaktır.

 

Hâlen İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası
İlişkiler Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapan Doç. Dr. Muharrem Hilmi
ÖZEV’in doktora tezi olarak hazırladığı “Milliyetçilik Din ve Petrol Üçgeninde
Körfez Ülkeleri” isimli kapsamlı çalışması, devletlerin dış politikalarını iki
kutuplu dünyanın şartlarına göre belirlediği dönemin sona ermesiyle akademik ve
diplomatik anlamda ortaya çıkan boşluğun doldurulmasına katkı sağlayacak
nitelikler taşıyor.

 

456 sayfalık hacmi ile alanında nitelikli bir yer edinen kitabın girişinde şu
ifadelere yer verilmiş; Petrolden elde ettikleri gelirler ile dünya
ekonomisinin seyrini etkileyebilecek bir satın alma gücüne ve diğer ülkelerde
hatırı sayılır dış yatırım yapma imkânına sahip olan Körfez ülkeleri dünya
ekonomi politiğinde son derece önemli bir konum elde etmişlerdir. Nüfus
oranlarının elde ettikleri gelirlere ve coğrafi büyüklüklerine göre oldukça
düşük olması Körfez ülkelerinin petrol üretiminde son derece esnek
davranabilmelerine, diğer bir deyişle petrolün sadece ekonomik bir meta
olmaktan çıkıp genelde Ortadoğu bölgesinin, özelde Körfez bölgesinin
uluslararası ilişkilerini derinden etkileyen bir araca dönüşmesine neden
olmuştur.
Petrol sermayesi ile
uluslararası ilişkileri etkileme potansiyeline sahip olduğunu düşündüğümüz
petrol ile ilgili varlıkları kastetmekteyiz. Petrol varlığını sermaye olarak
adlandırmamızın nedeni ise 1973 yılından itibaren petrol fiyatlarının aşırı
artması nedeniyle bu varlıktan elde edilen artı değerin uluslararası ilişkileri
önceki dönemlere oranla çok daha yoğun ve hızlı bir biçimde etkileyebilecek
boyutlara erişmesi yanında, parasal birikim ve yatırım aracı haline gelmesidir.
Bu zenginlik kişisel gelirler ve devlet gelirleri olarak iki ayrı kategoride
ele alınabilir. Kişisel gelirler uluslararası ilişkileri ilgilendirdiği ve
Körfez ülkelerinin uluslararası ilişkilerini etkilediği kadarıyla tezimize konu
olacaktır. Devlet gelirleri ise Körfez ülkelerinin kendi iç bütçeleri için
ayırdığı bölüm, üçüncü dünya ülkelerine dış yardım ve kredi olarak ayırdıkları
bölüm ve batılı ülkelerin finans kurumlarına yatırım olarak giden bölüm olmak
üzere üç ana başlık altında değerlendirilebilir. Körfez ülkelerinin dış
politikalarını ve uluslararası ilişkilerini ilgilendirdiği ve etkilediği
kadarıyla tüm bu kategoriler tezimizin ana konusunu teşkil etmektedir. Sözcüğün
bu anlamıyla petrol sermayesi uluslararası ilişkilerde maddi bir unsur olarak,
düşünsel temelde yükselen uluslararası kültürü etkileyen bağımsız değişken
olarak ele alınacaktır…“


 

Bu tez Körfez ülkelerinin uluslararası
ilişkileri bakımından ortak özellikleri üzerinde yoğunlaşmakta olup bu
ülkelerin siyasi tarihlerini ve uluslararası ilişkilerini tek tek ele alan bir
çalışma değildir. Tezin asıl vurgusu Körfez ülkelerinin siyasi kimlikleri,
çıkarları, dinamikleri, dış politikaları, uluslararası ilişkileri ve yüzleşmek
zorunda kaldıkları güçlükler karşısında tavır almaları bakımından ortak
noktaları üzerinde olacaktır. Tarihleri, nüfus yapıları ve siyasi gündemleri
bakımından bu ülkeler arasında bir takım farklılıklar bulunmaktadır. Tez
boyunca bu farklılıkların sadece uluslararası ilişkiler açısından ciddi bir
biçimde hissedildiği noktalar vurgulanacaktır”.


 

Not: TASAM Yayınları’nın kitapları http://yayinlar.tasam.org/
sitesinden çevrimiçi ve indirimli olarak alınabilir.



KİTABIN KÜNYESİ



E-Kitap
Adı        
: Milliyetçilik Din ve Petrol Üçgeninde Körfez Ülkeleri

Yazar                   
: Doç. Dr. Muharrem Hilmi ÖZEV

Format                
: PDF Merchant©

Sayfa Sayısı       
: 456 s.

Yayınevi             
: TASAM Yayınları

Dizisi     
             : Uluslararası İlişkiler Dizisi

ISBN       
            : 978-605-4881-25-3

Yayın Tarihi   
     : 2018

Fiyatı                   
: 25,00 TL

 

İÇİNDEKİLER

 

BİRİNCİ BÖLÜM



KURAMSAL VE KAVRAMSAL ÇERÇEVE

KONSTRÜKTİVİZM

KÖRFEZ ÜLKELERİNİN ULUSLARARASI İLİŞKİLERİ VE KONSTRÜKTİVİZM



İKİNCİ BÖLÜM



ULUSLARARASI POLİTİKADA MADDİ BİR ÖĞE OLARAK PETROL VE PETROL GELİRLERİ

TARİHİ, EKONOMİK VE JEOSTRATEJİK KONUM

II. PETROL ETKİNLİKLERİNİN TEMEL AKTÖRLERİ

A. Petrol Şirketleri

B. Tüketici Ülkeler

C. Petrol Üreten Ülkeler ve OPEC

III. DÜNYA ENERJİ DENKLEMİ

A. 1970’ler öncesi dönem

B. 1970’li Yıllar

C. 1980’li Yıllar

IV. SEKTÖRDE YAPISAL DEĞİŞİM VE PETROL POLİTİKALARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

A. İmtiyazlardan Ortak Girişim Anlaşmalarına

B. Hükümetlerin Katılımı ve OPEC’in Devreye Girişi

C. Petrol Sektöründe Yapısal Dönüşüm

D. Değerlendirme

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM



ALT BÖLGESEL DÜZEY: KÖRFEZ ÜLKELERİ ARASINDA
İLİŞKİLER 


  1. PETROL GELİRLERİNİN EKONOMİ VE SİYASET ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
  2. KÖRFEZ ÜLKELERİNİN 1973–1991 ARASI DÖNEMDEKİ  DIŞ
    POLİTİKALARININ GENEL SEYRİ


III. KİMLİK VE MEŞRUİYET
SORUNU: PETROL GELİRLERİ, KABİLECİLİK VE DİN

A. Kabilecilik

B. Dini Bağlılıklar

IV. SİYASİ MUHALEFET, TEMSİL, KATILIM VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER

V. KÖRFEZ ÜLKELERİNDE GÜVENLİK VE KÖRFEZ İŞ BİRLİĞİ KONSEYİNİN KURULMASINA NEDEN
OLAN KOŞULLAR

VI. BÖLGESEL BİR ALT SİSTEM OLARAK KÖRFEZ İŞ BİRLİĞİ KONSEYİ (KİK)

VII. DEĞERLENDİRME

  

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM



İSLAM DÜNYASI, ORTADOĞU VE ARAP DÜNYASI
DÜZEYİNDE İLİŞKİLER




I. ARAP MİLLİYETÇİLİĞİ VE ARAP DÜNYASI DÜZEYİNDEKİ İLİŞKİLER

A. Arap Milliyetçiliğinin Yükselişi ve Körfez Ülkelerinin Uluslararası
İlişkileri Üzerindeki Etkileri

B. Arap Milliyetçiliğinin Etkisini Kaybetmesi ve Nedenleri

C. Arap Milliyetçiliğinin Etkisini Kaybetmesinin Sonuçları

D. Arap Birliği ile AB ya da SSCB Arasında bir Karşılaştırma

II. PETROL GELİRLERİ VE BÖLGESEL GÜVENLİK

A. Petrol Gelirlerinin Bölge Ekonomi Politiği Üzerindeki Etkileri

B. İran-Irak Savaşı ve Bölgesel Güvenlik Üzerindeki Etkileri

C. KİK ve Bölgesel Güvenlik

D. Filistin Sorununu ve Körfez Ülkelerinin Dış Politikaları

E. Suriye ile İlişkiler

DEĞERLENDİRME



BEŞİNCİ BÖLÜM



KÖRFEZ ÜLKELERİNİN ULUSLARARASI İLİŞKİLERİ
AÇISINDAN KÜRESEL DÜZEYDE KİMLİK-ÇIKAR ETKİLEŞİMİ




I. TARİHİ ARKA PLAN

II. SİYASİ ARAÇ OLARAK PETROL VE PETROL GELİRLERİ

III. ÜRETİM VE FİYAT POLİTİKALARI

A. Yapısal Zorunluluklar ve Dış Baskılar

B. Kimlik politikalarının fiyat politikaları üzerindeki etkileri

IV. FİLİSTİN SORUNU

V. İRAN IRAK SAVAŞI VE KUVEYT’İN İŞGALİ

VI. BATI’NIN ENERJİ GÜVENLİĞİ VE KÖRFEZ ÜLKELERİNİN POLİTİKALARI

VII. PETROL GELİRLERİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMI OLARAK BATI’YA DÖNÜŞÜ VE
ULUSLARARASI İLİŞKİLER

VIII. SİLAHLANMA

IX. SİLAHLANMA POLİTİKALARI VE ABD-KÖRFEZ ÜLKELERİ İLİŞKİLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN
İLE İLİŞKİLER

X. ABD’Lİ ŞİRKETLERİN VE VAKIFLARIN ETKİLERİ

XI. SSCB İLE İLİŞKİLER

XII. PETROL GELİRLERİNİN ARTMASI VE DİNİ BAĞLANTILARIN ULUSLARARASILAŞMASI

A. Dünya Müslüman Birliği ya da Rabıta

B. Müslüman Kardeşler

XIII. DEĞERLENDİRME

 

SONUÇ

KAYNAKÇA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir