SON DAKİKA

Yurtsever ve Açık Bilgi Platformu | Özel Büro İstihbarat Grubu Özel Buro

TAVSİYELER (KİTAP – DERGİ – FİLM – KAYNAK – MEDYA – BELGESEL – DİZİ – SİTE – PROGRAM – OYUN – ŞARKI – EĞİTİM – SAĞLIK)

KİTAP TAVSİYESİ : Anzak çıkarmasından önceki ‘36 Gün’

TAVSİYELER (KİTAP – DERGİ – FİLM – KAYNAK – MEDYA – BELGESEL – DİZİ – SİTE – PROGRAM – OYUN – ŞARKI – EĞİTİM – SAĞLIK)
Bu haber 24 Eylül 2020 - 9:43 'de eklendi.
Whatsapp Paylaş Telegram Paylaş


Anzak çıkarmasından önceki ‘36 Gün’


Hugh Dolan’ın ‘36 Gün:
Gelibolu Çıkarmalarının Anlatılmamış Öyküsü’ adlı kitabı, çıkarmalardan önce
yaşanan hazırlık dönemini ve istihbarat faaliyetini çok iyi anlatıyor. Kitapta
bugüne kadar Türk kaynaklarda yer almayan çarpıcı bilgiler yer alıyor.


Hugh Dolan, Avustralya Hava Kuvvetleri’nde
istihbarat subayı olarak görev yaptı. Buna bir de Oxford Üniversitesi’nden
aldığı tarih yüksek lisans derecesi de eklenince Çanakkale Savaşı’yla ilgili yazdığı kitabın
niteliği ortaya çıkıyor. Önsözde şöyle yazmış Dolan: “Yırtıldı-yırtılacak
sayfaları dikkatle çevirirken Gelibolu’nun kumunu ve kimi zaman da okuduğum
günlüğü tutanın pelür inceliğinde kâğıtların arasında kalmış sigara küllerini
buldum.” Hugh Dolan, şimdiye kadar gün yüzüne çıkmamış anı ve belgelerden
yararlanarak 25 Nisan Anzak çıkarmasının öncesindeki 36 günlük hazırlık
sürecini anlatıyor kitabında. Havadan yapılan gözlemlerin yanı sıra bölgedeki
istihbarat faaliyeti hakkında ayrıntılı bilgi veriyor. İngiltere’nin Çanakkale
Konsolos Yardımcısı Charles Palmer’ın bölgedeki istihbarat faaliyeti bir casus
romanı tadında anlatılırken, İngiliz gemileriyle şifreli haberleşmesinin
detaylarını öğreniyoruz. Kitabın ilerleyen sayfalarında Palmer’in Boğaz’ı
geçmeye çalışırken vurularak karaya oturan E15 Denizaltısı’nda esir edildiğini
ve Türkleri yanıltmaya çalışarak casusluk görevine esareti sırasında da devam
ettiğini görüyoruz.



TÜRK KAYNAKLARINDA RASTLANMAYAN BİLGİLER

Kitabın Türk okuru için en ilginç taraflarından biri, Osmanlı Genelkurmayı’nda
görevli kıdemli bir Türk subayının bir İngiliz ajanıyla ilişki kurarak Osmanlı
ordusunun gizli hareketleri hakkında ayrıntılı bilgi verdiğini iddia etmesi.
Kitaba göre bu gizli bilgiler Mısır Savaş Bürosu’nda derleniyor ve kontrol
edildikten sonra kullanılıyordu. Türk kaynaklarında şimdiye kadar rastlanmayan
bu bilgi herhalde çok ses getirecek ve araştırılacaktır.

Kitabın ilk üç bölümü 18 Mart’a kadar olan hazırlıkları ve olayları anlatıyor
ve Boğaz savaşıyla bitiyor. Kitabın geriye kalan kısmı, 25 Nisan’a kadar süren
çıkarma hazırlıklarını anlatıyor. Bu bölümlerde de pek çok yayımlanmamış anı ve
belgenin yanı sıra, kısıtlı da olsa Türk kaynakları da kullanılmış ve
hazırlıklarından bahsedilmiş.

Çıkarmanın hemen öncesinde yapılan istihbarat faaliyeti ve iki tarafın da
havadan yaptığı gözlemler, pilot ve gözlemci isimlerine kadar verilip anılarla
desteklenerek çok güzel aktarılmış. Denizaltıların Çanakkale Boğazı’nı geçme
teşebbüsleri ve Mesudiye’nin batırılışıyla ilgili ayrıntılar da çok ilginç.



ÖNEMLİ BİR YANLIŞ DİPNOTTA DÜZELTİLMİŞ

Kitabın son bölümünde 25 Nisan 1915’te sabaha karşı başlayan çıkarmanın ilk
saatleri anlatılıyor. Pek çok yabancı kaynakta olduğu gibi burada da yanlış
olarak Türk makineli tüfeklerinin açtığı ateşten bahsedilse de çeviriyi gözden
geçirenin ‘Burada makineli tüfek bulunmadığına’ dair uyarısı, kitaba dipnot
olarak konularak önemli bir yanlış düzeltilmiş.

Kitabın sonunda önemli belgelerden oluşan 30 sayfalık ekler bölümünü de kitabın
bir parçası olarak okumak gerekiyor. Çıkarmadan beri tartışılan “Anzaklar
yanlış yere çıkarma yaptı” söylentisi vardır. Fakat ekler bölümünde yer alan
bir belge, bu söylentinin yanlışlığını kanıtlıyor. Anzakların kumandanı
Tümgeneral W. T. Bridges imzalı bu belgenin 2. maddesinde “Tümen Kabatepe’yle
Balıkçı Damları’nın arasına çıkacaktır” yazıldıktan sonra harita üzerinde konum
verilmektedir. Bu belge Anzakların çıkarma yaptığı alanın tam da planlanan alan
olduğunu gösteriyor.

Hugh Dolan’ın ‘36 Gün: Gelibolu Çıkarmalarının Anlatılmamış Öyküsü’ adlı
kitabı, çıkarmalardan önce yaşanan hazırlık dönemini ve istihbarat faaliyetini
çok güzel anlatıyor. Konuyla ilgilenenlerin merakla okuyacağı bir kitap olmuş.
Benzer bir çalışmanın Türk tarafı için yapılmasını dileyelim.



36 GÜN: GELİBOLU ÇIKARMALARININ ANLATILMAMIŞ
ÖYKÜSÜ

Hugh Dolan

Çeviren: Süha Sertabiboğlu

İş Bankası Kültür Yayınları, 2020

496 sayfa, 36 TL.


Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

TÜM KATEGORİLER
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER