40 PARALIK ADAMLAR 

Toplumumuzda çok kullanılan
bir sözdür.


“Kaç paralık adam
ki”


Sanki adamlığın ölçü birimi
paraymış gibi.


Parası olana beyefendi denir.


Parası olmayan adam bile
değildir.


Yaşlılar daha iyi bilir.


Eskiden öğrenciler de parayla
değerlendirildi.


“40 paralık adamlar”
denilirdi.


Eylem yapan hakkını arayan
öğrencinin genel adıydı bu.


“40 paralık adamlar”


Peki neden 10 20 30 değil de
40 paralık adamdı öğrenciler?.


Tarih; Teşrinisani 1924’tü.


Yani 1924 yılının Kasım ayı.


Bundan tam 95 yıl önce.


İstanbul’da tramvay şehir
ulaşımı Konstantinopol isimli bir Belçika şirketine aitti.


Cumhuriyet kurulduktan sonra
yabancı şirketlerle masaya oturulmuş ve sözleşmeye bazı şartlar konmuştu.


Bu şartlardan birine göre
öğrenciler kimliklerini göstermek şartıyla yarı fiyatına tramvaya binecekti.


Belçika şirketi Türkiye
Cumhuriyeti devletinin tüm şartlarını kabul etti. .


Tramvayda tam bilet 80 para
öğrenci 40 paraydı.


Ancak Osmanlı döneminde her
istediği yapılan Belçika şirketi sorun çıkarıyordu.


Öğrencilerden de tam bilet
parası yani 80 para istiyordu.


15 Kasım 1924’te Tıp Fakültesi
öğrencileri örgütlendi.


İstanbul’un tüm duraklarında
tramvaya binecekler ve 40 para ödeyeceklerdi.


Harbiye durağından binen bir
grup öğrenci 40 para verince biletci kabul etmedi ve tramvayda olaylar çıktı.


Kavganın büyümesi üzerine
vatman tramvayı durdurdu.


Olay yerine yetişen şirket
işçileri ile öğrenciler arasında arbade yaşandı.


Yoldan geçen bazı vatandaşlar
da hakkını arayan öğrencilere tepki gösteriyordu.


“Ne olacak bunlar 40
paralık adamlar”


Bir anda iki el silah sesi
duyuldu ve iki öğrenci vurularak yaralandı.


Silahı ateşleyen polis Harbiye
karakolunua sığınarak linçten zor kurtuldu.


Ertesi gün İstanbul’daki tüm
üniversite öğrencileri ayaklanmıştı.


Belçika şirketinin
Beyoğlu’ndaki Metrohan’da bulunan merkezini basıp herşeyi talan ettiler.


Şirket yetkilileri canlarını
zor kurtarıp Sirkeci’de bulunan Sansaryanhan’daki İstanbul Emniyet Müdürlüğü’ne
sığındı.


Polisin ve şirket
yetkililerinin tüm girişimlerine ve sözlerine rağmen olaylar 3-4 gün yatışmadı.


Sonunda 21 Kasım 1924’te yani
95 yıl önce bugün Konstantinopol şirketi pes etti.


Artık öğrenciler her yerde
tramvaya 40 paraya binecekti.


Bu Cumhuriyetin ilk toplu
öğrenci eylemiydi ve başarıyla sonuçlanmıştı.


İki öğrenciyi yaralayan polis
memuru Hüseyin Efendi ise “Silahım kendiliğinden ateş aldı” deyince
hapisten kurtuldu ama meslekten el çektirildi.


Bugün öğrenciler toplu ulaşım
araçlarına yarım biletle biniyorsa bu 1924 yılındaki o “40 Paralık
adamlar”ın sayesindedir. .


Eskilerin öğrencilere “40
paralık adamlar” demesinin nedeni de budur….

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet