KAPİTALİZM DOSYASI : Kaliforniya Kapitalizminden Bidenomics’e


Kaliforniya Kapitalizminden Bidenomics’e
Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark’ın Notu:
Çevirisini yayınladığımız metin, Haas İşletme Fakültesi Yüksek Lisans Okulu Profesörü ve Berkeley-California Üniversitesi’nde Blum Merkezi Mütevelli Heyeti Başkanı, ABD Başkanı Ekonomi Danışmanları Konseyi’nin eski başkanı Laura Tyson ve McKinsey & Company Fahri Kıdemli Ortağ, California Valisi Gavin Newsom’un eski baş ekonomi ve iş danışmanı Lenny Mendonca’ya aittir ve piyasaya, çoğunlukla ultra-zenginleri finanse eden trilyonlarca dolar kaynağı belirsiz para süren Demokrat Başkan Joe Biden’ın ne kadar harika (!) bir Amerikan ekonomisi oluşturduğuna odaklanmaktadır. Normalde ‘Beyaz Saray Dalkavukluğu’ olarak değerlendirilebilecek olan ve Amerikan Ekonomisi’nin genel durumundan bahsetmeyen bu metnin, Kaliforniya temelinde bir parlatmaya odaklanmasının asıl nedeni Joe Biden’ın seçilmesi için her türlü legal-illegal yöntemi kullanan Küresel Satanist Çete’nin propaganda aracı olarak tasarlandığını fark etmek gerekmektedir. Tıpkı CHP ve ortakları gibi hayal pazarlayarak gerçeği çürüten bu şeytanî organizmanın ürettiği bütün tehditler Amerikan toplumunu, devletini ve ekonomisini sahte görüntüler eşliğinde yok ederken, dünyayı da çürümenin eşiğine getirmiştir. Türkiye’yi 20 yılda Dünya’nın lider ülkesi haline getiren Erdoğan’ın, tamamı gözle görülebilir olan icraatlarını anlatıp gösterecek bu çerçevedeki analizlerden yoksun olması da trajik bir hadisedir. Erdoğan üniversitelerin, düşünce kuruluşlarının ya da herhangi inovasyon temelli özel-resmi kurum ve kuruluşun felsefî-kuramsal desteğini almadan ilerlemektedir. Doğal olarak bu türden organizasyonların aleyhteki yayınlarından olumsuz etkilenen bir algıyla mücadele etmek zorunda kalarak enerjisini optimum bir seviyede kullanma imkanına sahip olamamaktadır. Bu konunun ciddi bir şekilde ele alınması ve kurumsallaşmanın altyapısının inşâ edilmesi gerekmektedir.
Seçkin Deniz, 08.06.2021

From California Capitalism to Bidenomics
“Biden yönetiminin iddialı harcama ve yatırım programları, tam olarak ABD ekonomisinin yirmi birinci yüzyılda gelişmesi için ihtiyaç duyduğu şeydir. Hepsinden iyisi, şu anda ulusal düzeyde izlenen ekonomik strateji, ülkenin en zengin, en dinamik eyaletinde oldukça başarılı olduğunu kanıtlamıştır.”
ABD Başkanı Joe Biden’ın görevdeki ilk ayları etkileyiciydi. Uygulanan COVID-19 aşılarının sayısı vaat ettiğinin iki katından fazla ve koronavirüsün yayılması keskin bir şekilde yavaşladı. Bu yılın ilk çeyreğinde, ABD ekonomisi parasal ve mali teşvikler ve ekonominin daha geniş çapta yeniden açılması sayesinde %6,4 büyüdü <www.cnbc.com/2021/04/29/us-gdp-rose-6point4percent-in-the-first-qua rter-vs-6point5percent-increase-expected.html> (1984’ten bu yana en hızlı üç aylık oran).
Goldman Sachs ekonomistleri, 2021 ABD büyüme oranının otuz yıldaki en hızlı büyüme olmasını bekliyor <www.cnn.com/2021/02/11/economy/economy-jobs-biden-stimulus/index.ht ml> ve McKinsey Global Enstitüsü tarafından yapılan son araştırma <www.mckinsey.com/industries/public-and-social-sector/our-insights/w ill-productivity-and-growth-return-after-the-covid-19-crisis> , üretkenlik artışında önemli bir ivme <www.project-syndicate.org/commentary/productivity-after-the-pandemi c-by-laura-tyson-and-jan-mischke-2021-04> yakaladığını gösteriyor. Biden yönetiminde tüketici güveni toparlandı <www.cnn.com/2021/05/01/politics/biden-economy-analysis/index.html> : Mayıs 2020’de seçmenlerin % 34’ü, göreve başladığında % 43’ü, ekonominin durumu hakkında iyi hissederken bu oran şimdi % 55’e yükseldi.
Birçok yorumcu, Biden yönetiminin ekonomik gündemini Franklin D. Roosevelt’in New Deal’i veya Dwight D. Eisenhower’ın Sputnik sonrası federal bilim ve altyapı harcamalarını genişletmesiyle karşılaştırıyor. Ancak Bidenomics için en iyi benzetme, inovasyona dayalı, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir büyüme stratejisine <www.project-syndicate.org/commentary/what-to-do-about-declining-tru st-in-us-capitalism-by-laura-tyson-and-lenny-mendonca-2021-01?barrier=access paylog> öncülük eden Kaliforniya’dır.
Hem Bidenomics hem de Kaliforniya’nın ekonomik stratejisinin temel bileşeni, küresel büyüme sektörlerinde yeniliği desteklemek için dünya çapında yapılan sağlam araştırmalardır. Verimlilik artışını yönlendirecek, iyi işler oluşturacak ve şimdi ve gelecekte ABD ihracatını ve servet üretmeyi besleyecek olan bu sektörlerdir.
Kaliforniya, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Amerika Birleşik Devletleri’ne (ve dünyaya) yenilikte liderlik etmiştir. Birinci sınıf bir devlet koleji ve üniversite sistemine, Stanford, CalTech ve Güney Kaliforniya Üniversitesi gibi özel üniversitelere ve altı federal araştırma laboratuvarına (yüzlerce özel laboratuvarla birlikte) ev sahipliği yapmaktadır. Şüpheciler bir kez daha Kaliforniya ekonomisinin yaklaşan çöküşünü ilan ederken <www.project-syndicate.org/commentary/silicon-valley-tech-exodus-cau ses-and-solutions-by-john-taylor-5-2020-12> , devlet aslında pandemi sırasında inovasyon ekonomisindeki liderliğini genişletiyordu.
Birkaç gösterge bu noktayı gösteriyor <calmatters.org/commentary/my-turn/2021/05/california-leads-our-nati onal-recovery-despite-perpetual-naysayers/> . 2020’de 440.000’den fazla Kaliforniyalı, 2019’a göre % 22 artışla yeni bir iş kurdu ve diğer tüm eyaletleri çok aştı (nüfusa göre oranlanmamıştır).
Ayrıca, 2020’de ülkenin risk sermayesi fonunun %50’si Kaliforniya’ya gitti – sonraki üç eyaletin (New York, Massachusetts ve Texas) toplam payını ikiye katladı. Değerlemeleri 1 milyar doları aşan yaklaşık 750 girişim finansmanı turu veya ilk halka arzın kabaca 494’ü Kaliforniya’da gerçekleşti (tek başına San Francisco, Teksas, Florida ve Kuzey Carolina’nın toplamından daha fazlasına sahipti). Ve şimdiye kadar bir finansman turunda değeri 10 milyar dolar veya daha fazla olan 22 ABD girişiminden 17’si San Francisco bölgesinde bulunuyor.
Silikon Vadisi, Salinas Vadisi ve Monterey Körfezi’ndeki halka açık 236 şirketin bir yıl önce birleşik piyasa değeri <www.bizjournals.com/sanjose/news/2021/03/23/silicon-valley-public-c ompanies-grew-in-pandemic.html> 4,75 trilyon dolar iken, bu rakam şimdi 8,5 trilyon doları aşarak bir yılda %80 büyüme anlamına geliyor (ve durgunluk sırasında, hayır daha az).
ABD’nin geri kalanı başka bir Silikon Vadisi haline gelemese de, yatırım ve risk sermayesini ülke çapında daha geniş bir şekilde yaymak için yeni mekanizmalar kesinlikle ulusal ekonomiye yardımcı olacaktır; en azından her yerde firmaların uzaktan çalışma ve diğer salgın kaynaklı eğilimlerden yararlanmasına yardımcı olarak. Benzer şekilde, daha açık bir göçmenlik sistemi, ABD’nin küresel yetenek havuzuna girmesine izin verecektir. ABD’deki Fortune 500 şirketlerinin yaklaşık yarısının <www.newsweek.com/immigrant-founded-fortune-500-companies-us-gdp-145 0498> göçmenler veya çocukları tarafından kurulduğunu hatırlamakta fayda var.
Kaliforniya, inovasyon ekonomisindeki liderliğinden büyük ölçüde yararlandı. Sermaye kazançlarını gelir olarak vergilendiren oldukça ilerici bir vergi sistemiyle, eyaletin gelir vergisi gelirlerinin yaklaşık %90’ı, vergi mükelleflerinin en tepedeki %10’undan geliyor <lao.ca.gov/reports/2018/3805/ca-tax-system-041218.pdf> . Ve inovasyon, eyaletin sermaye ve emlak piyasalarında çok fazla büyüme sağladığı için, eğitim, altyapı ve güvenlik ağı programlarına yatırım yapmak için büyük (ama değişken) bir gelir tabanı oluşturuyor. COVID-19 durgunluğu sırasında bile California, 2021-22 için 75,7 milyar dolarlık rekor bir seviyeye ulaşması öngörülen <www.ebudget.ca.gov/2021-22/pdf/Revised/BudgetSummary/Introduction.pd f> bütçe fazlası verdi..
Bu fazlalık başka bir nedenden dolayı da önemlidir. Dünyanın geri kalanı gibi, Kaliforniya da iklim değişikliğinin doğrudan etkilerini şimdiden yaşıyor. Ülkenin diğer bölgelerindeki kasırgalar ve seller gibi orman yangınları ve kuraklıklar yıllık olaylar haline geldi. Kuraklık <calmatters.org/environment/2021/05/unprepared-california-drought-20 21-lessons-learned> koşullar <www.nytimes.com/2021/04/30/us/california-drought-water.html> ı ve rekor kıran sıcaklıklar, 2020’de eyalet genelinde geniş çaplı yangınlara neden oldu ve tehlikeler bu yıl daha da büyük. Bu nedenle Newsom, 2021 bütçesinde yangın önleme ve orman direnci önlemlerinde önemli artışlar önerdi.
Ülkenin diğer birçok bölgesinden farklı olarak Kaliforniya, karbondioksit emisyonlarını azaltmak ve daha dayanıklı bir altyapı oluşturmak için politikaların benimsenmesinde başı çekiyor. Sıkı emisyonlar ve hava kalitesi standartları, karbon fiyatlandırması ve elektrikli araçlar için kamu desteği (2020’de eyaletin en büyük ihraç ürünü), yüksek hızlı demiryolu ve temiz enerji sayesinde eyalet, büyümesini karbon temelli ekonomiden giderek daha fazla ayırıyor. <www.project-syndicate.org/commentary/what-to-do-about-declining-tru st-in-us-capitalism-by-laura-tyson-and-lenny-mendonca-2021-01>
Biden yönetimi, ulusal düzeyde benzer eylemlerde bulunmak istiyor. Amerika, Paris iklim anlaşmasına yeniden katıldı ve Biden, temiz enerji, ulaşım ve binaların elektrifikasyonu, düşük karbonlu üretim, toplu taşıma ve yeşil ekonominin diğer temel özelliklerine yapılacak milyarlarca dolarlık yatırım için kongre onayı istiyor.
Ayrıca Biden’ın 2.3 trilyon dolarlık Amerikan İş Planı ve 1.8 trilyon dolarlık Amerikan Aile Planı, ülkenin sosyal altyapısına önemli yatırımlar içeriyor. Bu yatırımlar, sosyal güvenlik ağını güçlendirmeye, 15 dolarlık asgari saatlik ücrete giden yolu açmaya, kazanılan geliri ve çocuk vergi desteklerini genişletmeye, ücretli aile iznini desteklemeye ve sağlık kapsamını genişletmeye yönelik Kaliforniya’da halihazırda yürütülmekte olan çabaları artırmayı vaat ediyor.
Bidenomics’e halkın erken tepkisi son derece olumlu. Birçoğu hala 2020 seçimlerinin Donald Trump’tan çalındığına <www.cnbc.com/2021/04/27/americans-support-bidens-spending-want-him- to-spend-more-polls-show.html> inanan bazı Cumhuriyetçi seçmenler dışında, vatandaşların büyük çoğunluğu <www.cnbc.com/2021/04/27/americans-support-bidens-spending-want-him- to-spend-more-polls-show.html> (Cumhuriyetçiler dahil) Amerikan İş Planı ve Amerikan Aile Planı’nın temel unsurlarını destekliyorlar. Amerikalıların yaklaşık %68’i Biden yönetiminin altyapı teklifini destekliyor ve %64’ü sağlık, çocuk bakımı ve diğer aile programlarını genişletme planını destekliyor.
Kongre üyeleri, seçmenlerini dinlemeli ve California’nın başucu kitabından bir sayfa almalıdır. Sürdürülebilir, kapsayıcı bir büyüme dönemi sizi bekliyor.
Laura Tyson, Lenny Mendonca, Berkeley, 28 Mayıs 2021, Project Syndicate <www.project-syndicate.org/commentary/bidenomics-scales-up-californi a-capitalism-by-laura-tyson-and-lenny-mendonca-2021-05>
(ABD Başkanı Ekonomi Danışmanları Konseyi’nin eski başkanı Laura Tyson, Haas İşletme Fakültesi’nde Yüksek Lisans Okulu Profesörü ve Berkeley, California Üniversitesi’nde Blum Merkezi Mütevelli Heyeti Başkanıdır. McKinsey & Company’de Fahri Kıdemli Ortak olan Lenny Mendonca, California Valisi Gavin Newsom’un eski bir baş ekonomi ve iş danışmanı ve California Yüksek Hızlı Tren Otoritesi başkanıdır.)
Seçkin Deniz, 08.06.2021, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar

Bir cevap yazın