Covid-19 Dönemi ve Sonrasında İstihbarat
27 Aralık 2020 – 21:00
İstihbarat nedir?
.Basitçe anlatırsak: Bilgi toplamaktır. Ne hakkında, kimler hakkında bilgi toplanacaktır? İhtiyaç nedir, hangi işte kullanılacaktır? Kimlere yön verilecektir? .Hangi bilgi istihbarattır? İstihbaratın hedefi alanı nedir? . İstihbaratın kapsamı ve çeşitlenen alanları neyi ifade etmektedir? Yeni ihtiyaçlar yeni teşkilatlanma seçenekleri ortaya çıkmaktadır.
Bilgi toplama
İstihbarat; bilgi toplamak bilgiye yön vermek
.İstihbaratın alt dalları; görüntü istihbaratını da kapsayan yer-biçimsel istihbarat, insan istihbaratı, muhabere ve elektronik istihbaratı kapsayan sinyal istihbaratı, ölçme ve iz istihbaratı, açık kaynak istihbaratı, teknik istihbarat ve istihbarata karşı koyma olarak sıralamaktadır.
.İstihbarat süreci istihbarat çarkı olarak adlandırılmaktadır. İstihbarat süreci: planlama yönlendirme, toplama, işleme tabi tutma, analiz ve üretim, yayım ve kullanma, değerlendirme ve geri besleme olarak birbirini bütünleyen altı aşamadan oluşur.
İstihbarat toplama vasıtalarının gelişimi
STRATEJİK İSTİHBARAT
.Stratejik istihbarat, bir devlet için “gelecekte ortaya çıkabilecek fırsatları, tehditleri araştırıp tespit ederek ve öngörerek, karar alıcıların önüne olabilecekler ile ilgili ihtimalleri değerlendirerek, onların siyaset üretme sürecini daha doğru bir zemine çekmek amacı ile yapılan istihbarat” çeşididir.
.Stratejik istihbaratın sadece “tehlike” durumunda yapıldığıdır. Diğer bir yanlış inanış da stratejik istihbaratın sadece bir kurumda yapılabileceği veya sadece bir kurumun işi olduğudur. En büyük hatalardan birisi de stratejik istihbaratın sadece dış istihbarat ile ilgilendiği varsayımıdır.
.Stratejik istihbarat beka ile ilgilidir. Bütün zamanları kapsayan devamlı bir faaliyet olup, hayatın akışına göre şekillenir ve çeşitlenir. Dinamiktir. Mesela siber istihbarat.
Medya-sosyal medya stratejik istihbaratın alanıdır
İSTİHBARATIN ZAMANI
.Stratejik İstihbarat “Risk”, “Tehlike” veya “Tehdit” Durumlarında Yapılmaz, her zaman yapılır.
.Stratejik istihbarat bir dış istihbarattır, stratejik istihbarat bir iç istihbarattır. Her mekanı, zamanı ve yeri kapsar.
.Teknik istihbarat, biyolojik istihbarat, siber istihbarat, açık istihbarat, gizli istihbaratı vs gibi her alanı kapsar.
.Sınırsız bilgi kayıt imkanı ve geri getirilmesi teknolojisini kapsar.
ABD Genelkurmay Başkanı Milley: Virüsler biyolojik silah olarak kullanılabilir
.Biyolojik savaş konusunda yaptığı konuşmada: Ulus devletlerin zaten böyle bir kabiliyet geliştirme kapasitesine sahip olduğuna işaret eden Milley, “Asıl daha büyük tehlike ise bir terör örgütünün veya sorumlu aktör gibi davranmayan birilerinin bunu kullanmasıdır. Bu çok büyük bir endişedir. Ayrıca, elinde hiç silah olmayan örgütlerin biyolojik silahlar geliştirip bunları kullanmalarını ve korkunç bir yıkıma neden olmalarını hayal etmek hiç de zor değil.”
SAĞLIK İLE İLGİLİ KOMLO TEORİLERİ – ŞEHİR EFSANELERİ
.Aşılar üzerinden: Genetik kodların değiştirilmesinden, milyonlarca kişinin bedenine mikroçipler yerleştirmeye kadar birçok söylenti ‘kulaktan kulağa’ yayılıyor.
.Sosyal medyada aşılarla ilgili söylentiler, Koronavirüs aşısının DNA’mızı değiştireceğine ilişkin iddialar .
.BBC, üç bağımsız bilim insanına bu iddiayı sordu ve “koronavirüs aşısının insan DNA’sını değiştirmeyeceği” cevabını aldı.
Yanıltıcı haber ve bilgiler had safhada
İnsanlar kafa karışıklığı içinde
Bu söylentilerin bir kısmı şehir efsanesi bir kısmı istihbarat örgütlerinin yanıltıcı psikolojik harp faaliyeti
.«Aşı mikroçipi” diye bir şey yok.
.Aşıların insan ve hayvan ceninlerindeki bazı dokuları, özellikle de akciğer dokularını içerdiğine yönelik söylentiler.
. Söylentilerin ortaya çıkma nedeni, aşı geliştirme süreçlerinde laboratuvarda üretilen bazı hücrelerin de kullanılıyor olmasıyla ilgili olabilir. Bu hücreler embriyonik hücrelerin klonlanmasıyla oluşturulur. 1960’larda geliştirilen bu teknikte “bebeklerin 3 aylıkken kürtajla alınıp aşı çalışmalarında kullanılması” gibi bir durum hiçbir şekilde yaşanmadı.
Aşıya ve aşılamaya karşı çıkmak her zaman vardır.
Şehir efsanesi-komplo teorisi
.Sosyal medyada yer alan aşı karşıtı argümanlardan birisi de, “Eğer koronavirüsten ölme oranı bu kadar az ise aşı olmak gereksizdir” şeklinde formüle edilebilir.
.Aşının faydası yok.
.Birileri dünyayı kafasına göre şekillendiriyor.
.Ben aşı olmam, yasaklara uymam, maske takmam.
.Her devirde en iyi işlere bile muhalif olanlar çıkmıştır bunların bir mantığı vardır. Şehir efsanelerinde mantık göremiyorsunuz.
ÇEŞİTLİ YAYINLAR OLAYLARI ABARTARAK ESRARENGİZ HAVA VERİYOR
.CNN, Çin’den sızan gizli koronavirüs belgelerini yayınladı
.01.12.2020, Çin’den sızan gizli koronavirüs belgelerini yayınladı.
.Meselenin gizlisi açığı kalmadı. Herkes biliyor ki Wuhan’da çıktığını bilmeyen kalmadı. Bu virüsün laboratuvar ürünü olduğu biliniyor.
Kovid 19 Sonrası İstihbarat Alanının Genişlemesi İç İstihbarat ve Dış İstihbaratta Biyolojik İstihbaratın Önemi
.Terör örgütlerinin, cinayeti hedefleyen satanist örgütler, memnuniyetsizler, narsist-sadist, ruhlu şahıslar her zaman mevcuttur.
.Stratejik istihbarat toplumun korunmasını ve bekasını hedefler; milli varlığı çürüten uyuşturucu ticareti-kullanımı, alkolizmle mücadele, ahlaki değerlerin korunması ve geliştirilmesi, kötü niyetli grup ve kişilerin KBN faaliyetlerinin takibi, siber suçlar-bunlarla bağlantılı dolandırıcılık faaliyetleri hem içte hem dışta istihbarat çalışmasını zorunlu kılmaktadır.
Biyolojik İstihbarat
.Mikrop, virüs, bakteri ve her türlü canlı partükül üretiminin sıkı takibi.
.Aşı faaliyetleri ve bunlarla ilgili enstitülerin faaliyeti sütün zamanları kapsayacak şekilde sürdürülmesi.
.Dost- düşman ülkelerin KBN madde üretiminin sıkı şekilde takibi.
.NPT antlaşmasının bütün devletleri kapsayacak şekilde kapsama alanının genişletilmesi , sıfır nükleer kapasitenin kabul edilmesi.
Gıda güvenliği -1-
.Beslenme, insanoğlunun en temel ihtiyaçlarından biri olup sağlıklı yaşam sürecinin en temel dayanağıdır.
.Can, mal, sağlık ve namus güvenliği, ekonomi, siber, gıda ve bio- güvenlik temel güvenlik sorunudur.
.Gıda işleme, üretim, dağıtım ve tüketim sürecinde meydana gelen köklü değişimler, dünyanın her bölgesinde ki tüketicilerin, tükettikleri gıda ürünlerinin güvenliği hakkında emin olmamakta ve gıdadan kaynaklanan sorunlar daha dikkatle takip edilmektedir.
Gıda güvenliği 2
.Gıda güvenliği üretimden tüketicinin sofrasına kadar gıdalarda ki fiziksel, kimyasal, biyolojik, mikrobiyolojik ve her türlü zararın öngörülmesi ve uzaklaştırılmasını temel alan tedbirlerin tamamını ifade eder!.
.Kötü niyetli kişiler her zaman vardır. Gıdanın tağşişi, çok kâr amacı, terör faaliyetleri, suyun, gıdanın zehirlenmesi, biyolojik ve kimyasal maddelerin kullanılması, üretilmesi söz konusudur. Bu konular istihbaratın temel faaliyet alanlarıdır.
Gıda güvenliği bütün bu alanları kapsar
.Devletin sağlık güvenliği-topyekûn beka
.Suç ve uyuşturucu, kitle imha silahlarının yaygınlaşması ve terörizm
.Küreselleşme ve ülkeler arasında karşılıklı bağımlılıkların (interdependency) artması nedeniyle küresel rekabet, mücadele ve hatta çatışma alanlardan biri de ekonomi olmuştur. Sanayi casusluğu istihbarat faaliyetlerinde günlük iş haline gelmiştir.
Sağlık güvenliği -1-
.Bireyin sağlık bilgisi ve ilk yardım.
.”Sağlıklı ve uyuşturucudan uzak bir nesil yetiştirme” stratejik hedefi olan bir devlet yapısı içerisinde, bu hedefe hizmet edecek stratejik bilgi ve istihbarat ile yapılacak hamle ve politikalar bir çok bakanlık ve genel müdürlük tarafından yerine getirilecektir
Uyuşturucu kullanımı
Sağlık güvenliği 2
.Devletin sağlık güvenliği-topyekûn beka
.Suç ve uyuşturucu, kitle imha silahlarının yaygınlaşması ve terörizm
.Küreselleşme ve ülkeler arasında karşılıklı bağımlılıkların (interdependency) artması nedeniyle küresel rekabet, mücadele ve hatta çatışma alanlardan biri de ekonomi olmuştur. Sanayi casusluğu istihbarat faaliyetlerinde günlük iş haline gelmiştir.
SİBER ALAN
.Siber istihbarat veya siber casusluk hedefin bilgisi ve izni olmaksızın siber uzaydaki ağlara, bilgisayarlara ve sair cihazlara hacking vb. teknikleri kullanarak sızmak, hassas verilerin toplanarak, istihbarat çarkından geçirilmesi faaliyetidir. Siber istihbarat sadece teknik faaliyetlerle değil, sosyal mühendislik, psikolojik harp ve sair unsurlar kullanılarak da oluşturulabilmektedir. Angaje edilmiş, hedef örgüt içinde görevli kişilerin, fiziksel olarak sisteme girmesi, trojan, spyware, virüs vb. zararlı yazılımları sızdırması ya da laptop, harici disk, sabit disk vb. depolama alanlarını çalması da siber istihbarat faaliyetleri arasında yer almaktadır.
SOSYAL MEDYA VE İNTERNET
.Siber uzay, “trade craft” olarak ifade edilen, espiyonaj yöntemlerinin farklı şekillerde kullanılabileceği bir alan haline gelmiştir. İnternetin, espiyonaj için en kullanışlı alan olduğu da ifade edilmektedir. (Wettering,2001)
.18 Aralık 2010 tarihinde Tunus’da başlayan ve daha sonra Mısır, Libya, Suriye, Bahreyn, Cezayir, Ürdün ve Yemen’de büyük çaplı, Moritanya, SuudiArabistan, Umman, Irak, Lübnan ve Fas’ta ise küçükçaplı olayların yaşandığı Arap Baharı sosyal medyanın etkinliğine gösterilebilecek en önemli olaylardandır
Sivil örümceğin ağında-sosyal medya
SİBER İSTİHBARATA ÖRNEK
ÇİN TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİ
.Makalede, “Çin’in istihbarat ve güvenlik teşkilatlarının, büyük veri analitiği kabiliyetine sahip Alibaba, Tencent, Baidu gibi özel şirketlere, ABD kurumlarından korsanlıkla çalınan muazzam çapta bilgiyi işleme ve analiz etme emri verildiği, işlendikten sonra verinin derhal Çin kurumlarına geri döndüğü” belirtildi.
.GOOGLE, MİCROSOFT ÖRNEĞİ
.Yetkililer bu durumun, örneğin ABD’de Ulusal Güvenlik Dairesi (NSA) ve Merkezi İstihbarat Teşkilatı’nın (CIA) Çin ordusu hakkında topladığı 10 veya 15 petabaytlık veriyi Google, Amazon veya Microsoft gibi şirketlere birkaç gün içinde analiz ettirmesi anlamına geleceğine, bunun imkansız olduğuna işaret edildi.
.ABD Ticaret Bakanlığı, eylül ayında “ulusal güvenliği koruma” gerekçesiyle Çinli şirketlere ait sosyal medya uygulamaları TikTok ve WeChat’in yasaklamak için Federal Mahkemeye başvurmuştu.
.Bakanlıktan yapılan açıklamada, Çin Komünist Partisi’nin ABD’nin ulusal güvenliğini, dış politikasını ve ekonomisini tehdit etmek için bu uygulamaları kullandığı kaydedilmişti.
.TİKTOK VE WECHAT DE DAHİL
.Bu uygulamalara erişimin ortadan kaldırılması ve işlevlerinin önemli ölçüde azaltılmasıyla ABD’deki kullanıcıların korunacağına işaret edilen açıklamada, TikTok ve WeChat’in oluşturduğu tehditlerin aynı olmasa da benzer olduğu aktarılmıştı.
.Açıklamada, her iki uygulamanın da kullanıcılardan konum, tarama ve arama geçmişleri de dahil olmak üzere veri topladığı belirtilerek, bu şirketlerin Çin Komünist Partisi’nin istihbarat servisleriyle zorunlu iş birliği içinde olduğu ifade edilmişti.
.Bakanlığın açıklamasında “Bu durum WeChat ve TikTok kullanımının ulusal güvenliğimiz için kabul edilemez riskler oluşturmasına neden oluyor.” değerlendirmesine yer verilmişti.
EKONOMİK İSTİHBARATIN ÇIKIŞ NEDENLERİ
.PAZARLAR DARALDI
.REKABET KÜRESEL DÜZEYE ÇIKTI
.YEREL KALARAK SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MÜMKÜN DEĞİL
.KÂRLAR DÜŞTÜ VE DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR
.FİNANSAL GÜÇ STRATEJİK ÜSTÜNLÜK YARATMIYOR
.TEKNOLOJİ VE ÜRETİM DOĞUYA KAYIYOR
.TİCARET SAVAŞA DÖNÜŞTÜ
.TİCARİ BİLGİDE DEVRİM YAŞANDI
.REKABET İSTİHBARATI KAVRAMI DOĞDU
.BÜYÜK VERİ ÇAĞI BAŞLADI