Soğandan
Vazgeçemedik !

KAYNAK
: https://gencyazarlar.org/2018/01/18/sogandan-vazgecemedik/

Soğan,
tüm dünyada en fazla yetiştirilen ve tüketilen sebzelerden biri. Ama fazla
takdir görmüyor genellikle.

Ama artık soyanı ve doğrayanı
ağlatan bu sebzeye gereken değeri vermenin zamanı geldi.

Yale Üniversitesi’nin Babil
Koleksiyonunda çok ünlü üç küçük kil tablet bulunuyor; Bunlar dünyanın en eski
yemek kitapları.

Çivi yazısıyla yazılı tabletlerin
sırrı, neredeyse 4000 yıl, yani 1985’e dek çözülememişti.

Tabletlerin sırrını çözen Fransız
Asur Uygarlığı uzmanı olan ve aynı zamanda seçkin yemekler de yapabilen Jean
Bottero’ydu. Bottero, bugün de yabancısı olmadığımız nitelikte, şaşırtıcı
zenginlikte, gelişmiş, ileri düzeyde ve sanatkârane bir mutfak geleneğini
ortaya çıkardı. Özellikle de bir tat öne çıkıyordu tariflerde…

Bottero, Asurluların soğangiller
familyasının her türüne takıntılı olduklarını, soğanın yanı sıra pırasa,
sarımsak ve arpacık soğanını da bolca kullandıklarını söylüyor.

Soğansız
yemek olur mu?

Asurluların bildiğimiz soğana
bağlılığını, bugün de yemek pişirenlerin çoğunluğu sürdürüyor. Soğansız yemek
tarifi veren kitaplar son derece ender.

Soğan, dünyanın her yerinde
bulunabilen bir besin. Birleşmiş Milletler (BM) en az 175 ülkede soğan
yetiştirildiğini; bu sayının buğday yetiştirilen ülkelerin iki katından fazla
olduğunu kaydediyor. Buğday, ağırlık olarak dünyanın en büyük miktarda
yetiştirilen besin maddesi.

Buğdayın aksine soğan, belli başlı
bütün yemek geleneklerinin temel öğelerinden biri. Hatta gerçekten küresel olan
tek besin maddesi.

Gıda tarihçisi Laura Kelley,
“Genetik çözümlemelere bakılırsa, soğan Orta Asya’dan geldi. Mezopotamyalılar
soğanı kullanmaya başlamadan çok önce insanların mutfaklarındaydı soğan.
Avrupa’ya da Tunç Devri’nde kullanılmaya başladığına dair veriler bulunuyor.”
diyor.

Kelley, “Soğanın çok güzel bir
bitki olduğunu düşünmüş ve sonra da yenebildiğini keşfetmiş olabilirler. Çok
kolay yetiştirilen bir bitki olan soğan aynı zamanda çok az haşere çeker.
Soğanın Milattan Önce 2000 yılında İpek Yolu’yla nakledildiğine kuşku yok.”
diye ekliyor.

Günümüzdeyse soğan ticareti ufak
çaplı. Soğanın yüzde 90’ı yetiştirildiği ülkede tüketiliyor. Belki de bu
yüzden, dünyanın birçok yerinde soğan fazla dikkat çekmiyor.

En
fazla soğan yiyenler Libyalılar

Soğan üretimi ve tüketiminde başı
çeken ülkeler Çin ve Hindistan. Dünyada üretilen yıllık 70 milyon tonu aşkın
soğanın yaklaşık yüzde 45’ini bu iki ülke yetiştiriyor.

Ama aslında kişi başına yenilen
soğan miktarına bakılırsa, Çin ve Hindistan ilk sıralarda değil.

Dünyada en fazla soğan yenilen
ülke Libya. BM verilerine göre, 2011 yılında kişi başına soğan tüketimi miktarı
33,6 kilogram oldu.

Bir Libyalı arkadaşım, “biz her
şeyi soğanla pişiririz.” diyor. Soğanlı makarnayı veya soğanlı kuskusu,
Libyalıların milli yemeği sayanlar bile var.

Gıda tarihçisi Kelley, Batı Afrika
kültürlerinde de çok fazla miktarlarda soğan tüketildiğini ama bu ülkelerin
hiçbirinin BM’nin ilk 10 ülkesi arasına giremediğini belirtiyor. Örnek olarak
da Senegallilerin “Yassa” adlı yemeğinde diğer sebze veya ete kıyasla çok büyük
oranda soğan kullanılmasını gösteriyor; bu yemeğin adeta “soğanlı soğan
yemeği”ne dönüştüğünü anlatıyor.

2011 yılında İngiltere’de kişi
başına tüketilen soğan miktarı 9,3 kg iken, Senegal’de 21,7 kg oldu.

Çok fazla soğan yenildiği
düşünülen Fransa’da, aslında, kişi başına düşen soğan tüketimi sadece 5,6 kg.

Soğanın gazete manşetlerine
çıkabildiği ülke ise, Hindistan. Ülkede soğan fiyatları hızlı artış kaydederse,
gerilim doğuyor.

Soğanın
siyasi gücü

Narendra Modi, geçen Mayıs’ta
Başbakanlık görevine geldikten hemen sonra, bir ay içinde iç pazarda fiyatların
artacağından kaygılanarak soğanın ucuza ihraç edilmesini engellemişti.

Dört yıl önce de dönemin hükümeti,
sokaklarda protestoları önlemek amacıyla tüm soğan ihracatını durdurmuş; hatta
soğan ithalatına gitmişti.

HSBC Bankası’nın Hindistan Baş
Ekonomisti Pranjul Bhandari, “Belirlenmiş bir ilişki yok ama, soğan
fiyatlarındaki artışın zaman zaman seçim dönemlerinde ortaya çıkan önemli bir
soruna dönüştüğü doğru” diyor.

Belki de en önemli soğan-seçim
etkilenmesi, 1998’de iktidardaki BJP partisinin Delhi eyalet seçimini
kaybetmesinde, artan soğan fiyatlarının rol oynamasında görüldü.

Bhandari, Hindistan’da soğanın
bunca önemli bir siyasi güce sahip olmasının, her evin temel besin
maddelerinden biri olmasından kaynaklandığını söylüyor ve bir iki istisna
dışında soğansız pişen Hint yemeği olmadığını, dolayısıyla soğan fiyatlarındaki
değişimin sıradan insanı hemen etkilediğini anlatıyor.




























































İngiltere’de de Noel’ın yanı sıra,
Diwali ile İslam bayramlarında soğana talepte tırmanış görülüyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet