EKONOMİ & FİNANS & KALKINMA & DIŞ TİCARET

PROF. DR. ÖZGÜR
DEMİRTAŞ : DOLAR MESELESİNİN ACAYİP GÜZEL ANLATIMI

Önce durum tespiti yapmak gerek. Çünkü sorunumuz durumun
yanlış tespitiyle başlıyor. Problemin ne olduğunu objektif değerlendirmeliyiz.

Türkiye’de finans dışı şirketlerin 210 Milyar $ açığı var.
Ek olarak bankalarımız verdikleri kredileri Dolar ve Euro ile dışarıdan alıyor.

Ek olarak bizim Türk-Malı dediğimiz ürünleri bile
üretirken ham maddeyi dışarıdan alıyoruz. Yani ihraç ederken bile ithal etmek
zorundayız.

O yüzden NET ve AÇIK şekilde (ve maalesef) ülkemizin
Dolara ihtiyacı var. Dolar bizi ilgilendirmez demek tam anlamı ile
hayalperestlik.

Türkiye’nin cari açık veren daha bir çok başka ülke gibi
Dolara ihtiyacı var. Buna ters cümle söyleyen ekonomi bilimini bilmiyordur.

Bir başka konu faiz. Faiz neden değil sonuçtur. Bir
ülkenin yüzde kaç faizden borç bulabildiği ile bir kişi veya şirketin yüzde kaç
faizden borç bulabildiği aynı şeye bağlıdır. O kişi veya o şirketin RİSKİNE.
Faizi indirmenin yegane yolu ülke riskini indirmektir.

Yoksa faiz elbette emirle inmez. Tam aksine fırlar. Daha
basit düşünün eğer faiz emirle inse tüm şirketler ve ülkeler kendilerine borç
verenlere bir emir verirlerdi ve olay çözülürdü. Yoksa Brezilya Yunanistan
naifmi de emir vermiyor gibi basit bir soru bile faiz nedenidir argümanını
yerle bir eder.

Bir başka konu enflasyon. Türkiye’nin en büyük problemi
katılaşmış ve inmeyen enflasyondur.

Artan Dolar enflasyonu zıplatacaktır. Bu konulara bir
bakalım sonra düşünürüz demek çıkan yangın kendi kendine söner diye
beklemektir.

Yüksek faiz elbette reel sektör için kötüdür. Kim ister
yüksek faizi? Elbette kimse istemez. Ama faiz bir sonuçtur.

Örneğin kimse hasta olmayı istemez. Ama yanlış
beslenirseniz hasta olursunuz. Yanlış besin neden hasta olmak sonuçtur. Hasta
olduğunuz için yanlış beslenmezsiniz. Yanlış beslendiğiniz için hasta
olursunuz.

Yine örneğin: Tembel öğrenci olduğunuz için düşük not
alırsınız. Düşük not aldığınız için tembel değilsinizdir. Faiz de not gibidir.

Yüksek faiz elbette bir yüktür yüksek dolar elbette bir
yüktür ama bunları düşürmenin yolu Türkiye’nin riskini indirmektir.

Dolar değerleniyorsa Türkiye’deki miktarı az demektir.
Bunu çoğaltmak için dolar çekmek gerekir. Dolar ise kara kaşa kara göze gelmez.

Diyelim ki siz bir Tayvanlı yatırımcısınız. Elinizde $
var. Sıfıra yakın reel faiz veren Türkiyeye neden giresiniz? Maalesef
girmezsiniz.

Peki ne yapmak gerekiyor? Uzun ve kısa vadeli olarak ikiye
ayrılabilir çözüm. Bana uzun vadeli çözüm önerdiğim zaman kızıyorlar.

Bu tipik bir Türk halkı sabırsızlığı. Bir günde başarılı
bir günde zengin bir günde güçlü olmak istiyoruz. Söyleyeyim: Yok öyle bir şey.

Türkiye acilen eğitim reformuna girişmeli (çok geç
kalıyoruz). Kurumların bağımsızlığı olmazsa olmaz. Yoksa elektrikleri kapatıp
çıkın!

Bunların asıl sonuçları uzun vadede gelse bile kısa vadede
bunlara girişmeniz bile bize döviz getirenlere güven olacaktır.

Dövizdeki feci fırlamanın kısa vadede durdurulmasının yolu
ise Merkez Bankası’nın TAM (mış gibi değil TAM) bağımsız olmasıdır.

Merkez Bankası piyasa oyuncularını faiz arttırabilirim hem
de istediğim kadar diye tehdit edemediği sürece hiç bir etkisi olmayacaktır.

Eğer Merkez Bankası tam bağımsız hareket edip
kredibilitesini sağlarsa o zaman bir faiz artışı ile Dolar-TL’nin
göçebileceğini düşünen yatırımcı Dolara elini sürmeyecektir. Ama konuya komplo
teorileri ile yaklaşıldığı sürece faiz nedendir deip suni olarak düşük
tutulduğu yani piyasaya Merkez Bankası faiz arttıramaz mesajı verildiği sürece
TL çok zor durumda kalacaktır.

Kısa vadede Merkez Bankası’ndan gelecek sert ani ve
beklenti üstü faiz kararı Doları durdurur. Ama o zamanda büyümemiz durur
diyenler olacaktır. Unutmayın faiz sonuçtur.

Öğrencinin morali bozulmasın diye düşük not almamış gibi
yapmak sınavın kazanılmadığı gerçeğini değiştirmeyecektir. Evet faiz artacaktır
ama sonra devreye girecek REFORM hareketi ile Türkiye faizleri tekrar (bu sefer
daha kalıcı) bir şekilde indirebilir. O yüzden toparlayacak olursam:

Kısa vadede Merkez Bankası bağımsızlığı sert ve beklenti
üstü faiz kararı azalan toplumsal kutuplaşma artan kucaklaşma; uzun vadede ise
eğitim reformları (en radikalinden) kurumlarımızın bağımsızlaşması artan Ar-Ge
bütçeleri özgürleşen bireyler Türkiye’yi ve içinde yaşayan bizleri rahat
ettirecektir.

Sevgiler






















































LİNK : https://www.turkishnews.com/tr/content/2018/05/26/dolar-meselesinin-acayip-guzel-anlatimi/ 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir