Anadolu’daki
gizli Ermenilerin varlığı Arjantin basınında: Aynı aileden biri imam biri
başpiskopos…




Arjantinli
gazeteci Avedis Hadjian tarafından kaleme alınan “Türkiye’deki gizli
Ermenilerin ayak izleri” başlıklı haberde Anadolu’da ve İstanbul’da
sayıları yüzbinlerle ifade edilebilecek sayıda Ermeni kökenli vatandaşın kimliklerini
gizleyerek yaşamlarını sürdürdükleri ifade edildi.



Hadjian’ın İstanbul, Amasya, Diyarbakır, Batman, Tunceli ve Muş’u dolaşarak
yaptığı araştırmanın ilk durağı İstanbul’da Kurtuluş’ta başlıyor.



Kurtuluş’ta çingene Ermenilerin toplandığı bir pastanede yaşlı bir Ermeni’nin
“Sen kimsin, Türkiye’yi bilir misin?” sorusuyla karşılaşan Hadjian,
ülkeyi pek tanımadığını kendi kendine itiraf ettikten sonra ekliyor. Ama
Ermeniler de dahil Türkiye’de kimse onun ve onun gibilerin gerçekte kim olduklarını
bilmiyor.



TÜRK VEYA KÜRT KİMLİĞİYLA YAŞIYORLAR



Türkiye’de “Gizli Ermeniler” adıyla bilinen gizemli bir azınlığın
olduğu belirtilen habere göre, yaklaşık bir asırdır gerçek kimliklerini
gizleyen insanların büyük çoğunluğu doğu illerinde olmak üzere, İslam dininin
Sünnilik ve Alevilik gibi çeşitli mezheplerini benimseyerek Türk ya da Kürt
kimliği altında yaşıyor. Her şeye rağmen özellikle Batman’ın Sason ilçesinin
köylerinde yaşayan küçük bir topluluk Hristiyanlıklarını korumaya devam ediyor.



KENDİLERİNİ ERMENİ VATANDAŞLARDAN DA GİZLİYOR



Gizli Ermenilerin sayısını tam olarak kimsenin bilmediğinin altını çizen
Hadjian, birçok gizli Ermeninin kimliklerini açık etmekten kortuğuna sahit
olduğunu anlattıktan sonra Palulu bir gizli Ermeni’nin sözlerini aktarıyor:
“Türkiye Ermeniler için hala tehlikeli bir yer”.



Değişik kimlikler altında yaşayan gizli Ermeniler, kimliklerini açık yaşayan
Ermeni vatandaşlarla ilişkiye girmekten de kaçınıyor.



Yabancılarla ilişki kurmuyor.




Hadjian, gizli Ermenilerin bir kısmının dedelerinin ya da ebeveynlerinin Ermeni
olduklarını kabul etmelerine ve Türk ve Kürt komşularınca Ermeni ya da gavur
diye adlandırılmalarına rağmen bunu reddettiklerini, bazılarınınsa gerçek
kimliklerini kabul etmelerine rağmen bu bilgiyi kendi çocuklarından sakladıklarını
anlatıyor. Hadjian, bir kimsenin gizli Ermeni olduğunu anlamanın hiç de kolay
olmadığnı söyleyerek çeşitli örnekler sunuyor:



RAFEL HRISTİYAN İNANCIYLA YETİŞİP MÜSLÜMAN OLDU



Örneğin, Amasya’nın son Ermenisi olan ve hristiyan inancına göre yetiştirilmiş
Hrant Dink’le aynı okulu bitiren Rafel Altıncı Müslüman olup, bir Türk kızıyla
evlenmiş, kızını da Türk olarak yetiştirmiş. Arıkan yıllar sonra yeni yeni
kabul ediyor Ermeniliğini.



Muş’un bir köyünde yaşayan Jazo Uzal, kışı geçirdiği İstanbul’da kiliseye
giderken, yazın döndüğü köyünde oruç da dahil müslüman ibadetlerini yerine
getiriyor..



“SÜNNİ OLMAM KENDİMİ DAHA AZ ERMENİ HİSSETTİRMİYOR”



Öte yandan, Diyarbakırlı avukat Mehmet Arkan, yedi yaşına kadar ailesinin
Ermeni olduğunu bilmeden büyüyor. Ta ki mahalledeki Kürt arkadaşıyla kavga
edinceye kadar. Durumu babasına sorunca, söylenenlerin doğru olduğu ama kimseye
söylememe tembihi alıyor.



1960’ların sonuna kadar bölgedeki Ermeni köylülerinin Kürtleri mallarını ilhak
etmelerine ve genç kızları kaçırmalarına izin vermemek için silahlandığını,
zaman zaman sıcak çatışmalar yaşandığını anlatan Arkan “On sene öncesine
kadar herkesten kimliğimizi saklıyorduk, ama artık Diyarbakır’da Ermeni olmak
tehlikeli değil” diyerek Surp Giragos kilisesinin restorasyonunu örnek
veriyor. Arkan, sünni olmasının ve namaz kılmasının kendini daha az Ermeni
hissettirmediğini söylüyor.



”AYNI AİLEDEN BİRİ İMAM BİRİ BAŞPİSKOPOS”



Bazı durumlarda gizli Ermenilik beklenmedik dönüşümlerde yaşamış. Örneğin 1915
olaylarından sağ kurtulan Palu’nun Bagin köyündeki Ogasyan aşireti, Amerika’ya
göçerek Rhode İsland’a yerleşmişler. Tarlalarında çalıştırılmak üzere bir Kürt
aşiret reisinin kaçırdığı ailenin küçük oğlu Kirkor daha sonra ağa tarafından
yetim Zermanla çok küçük yaşta evlendiriliyor. Her ikisi de Palu’nun bir köyüne
yerleşip, İslamı seçip, Türkçe isimler alıyor. Hacca bile gidiyorlar birlikte.



Yıllar sonra ABD’deki akrabalar Kirkor ve Zerman’la bağlantı kuruyorlar. Şimdi
Kirkor ve Zerman’ın bir torunu Harput’ta bir camide imamlık yaparken, ikinci
kuşaktan yeğenleri Oshayan Cloloyan New York Ermeni kilisesinin başpiskoposu
olmuş.



”BİZ MÜSLÜMANIZ”



Hadjian, Tunceli ve çevresinde de gizli Ermenlerin varlığından söz ettiği
yazısında kendisinin de Sason’da bir olaya tanıklığını anlatıyor. İkamet
ettikleri Batman’ın Sason ilçesinin köylerinden yola çıkıp Raman Dağı’ndaki
kutsal yere hacı olmaya giden Ermeni kafiledeki 6-7 yaşındaki bir kız çocuğunun
sırtındaki beyaz çuval rüzgarın etkisiyle ters dönünce Ermeni hacını gören yazar
fotograf çekmek için yaklaşıyor. Resim vermemek için yüzünü eşarbıyla gizleyen
küçük kız “Ermeni misin, ailen de Ermeniler var mı?” sorularına “Biz
müslümanız” diyerek yanıt veriyor.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet