• EKONOMİ DOSYASI : ABD – ÇİN TİCARET SAVAŞLARI - Küresel piyasaları sarsan kararın perde arkasında ne var ??
  • Yayın Tarihi : 17 Aralık 2018 Pazartesi
  • Kategori : EKONOMİ & FİNANS & KALKINMA & DIŞ TİCARET & KRİPTO PARA (BITCOIN) & ÖZELLEŞTİRME


ABD – ÇİN TİCARET SAVAŞLARI - Küresel piyasaları sarsan kararın perde arkasında ne var ??

“ABD’nin İran yaptırımlarını delmek için sahtekârlık yaptığı” gerekçesiyle tutuklanan şirketin mali işler direktörü (CFO) Meng Wanzhou, çıkarıldığı mahkeme tarafından kefaletle serbest bırakılmıştı...

“ABD’nin İran yaptırımlarını delmek için sahtekârlık yaptığı” gerekçesiyle tutuklanan şirketin mali işler direktörü (CFO) Meng Wanzhou, çıkarıldığı mahkeme tarafından kefaletle serbest bırakılmıştı. Kanada’yı terk etmesi yasaklanan Meng’e ayrıca elektronik kelepçe de takıldı.

ABD’nin Kanada üzerinden yaptığı bu hamleye Çin’in cevabı ise “Uluslararası Kriz Grubu”nun Asya danışmanı eski Kanadalı Diplomat Michael Kovrig’i ve kısa süre sonra Kanadalı işadamı ve girişimci Michael Spavor’u ‘ulusal güvenliğe tehdit olmak’ gerekçesiyle gözaltına almak oldu. Söz konusu gerilim devam ederken, Çin’in Kanada Büyükelçisi Lu Shaye de Kanada merkezli “The Globe and Mail’de bir yazı kaleme alarak Kanada’yı eleştirdi.

“İNSANLARI YANLIŞ YÖNLENDİRDİLER”

Büyükelçi Lu, “Kanada Çin konusunda adalet hissini yitirdi mi?” başlıklı yazısında, Kanada ve batı medyasında yer alan, Huawei’nin ‘batı ülkelerini tehdit ettiği’ iddialarına yer verdi ve “Böyle bir spekülasyonla, insanların içine korku yerleştirdiler ve yanlış yönlendirdiler” dedi.

Huawei ekipmanlarının “güvenlik riski taşıdığı” yönündeki iddiaları da hatırlatan Lu, “Huawei’nin telekom ekipmanı bir güvenlik riski taşıyorsa, aynı teknolojiyi kullanan Batılı ekipman üreticileri de aynı riski taşıyor. Diğer ülkelerin güvenliğine en büyük tehdidi kimin oluşturduğunu öğrenmek için lütfen ABD'nin PRISM programına bakın. Çin’in Huawei’ni eleştirenler, aynaya bakmalılar” ifadelerini kullandı.


“ABD’NİN İNTERNETTEKİ GÖZÜ”

Büyükelçi Lu’nun bahsettiği PRISM programı ise, “ABD’nin internetteki gözü” olarak bilinen bir ‘takip projesi’. 2007 yılında Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) ve FBI tarafından başlatılan ve ‘büyük çaptaki şirketlerin ve yazılımların verilerini takip etmek için’ başlatılan bir proje olan PRISM ile ABD’nin Microsoft, Apple, Facebook, Yahoo, Google ve benzeri kaynaklardaki bilgilere doğrudan ulaşabildiği biliniyor. Söz konusu proje ise ABD yönetimi tarafından sahiplenildi. Hem de, “ABD vatandaşlarını izlemiyoruz” argümanıyla. PRISM projesinin ayrıntılarının öğrenildiği dönemde de, ABD’nin bu projeyle Çin ve Rusya başta olmak üzere “düşmanlarının” faaliyetlerini incelediği yorumları yapılmıştı.

“ABD, GÜCÜNÜ ÇİN’İN İLERİ TEKNOLOJİ ŞİRKETİNİ SİNDİRMEK İÇİN KULLANIYOR”

Büyükelçi Lu, söz konusu projeden bahsederek ‘ihlal’ faaliyetlerinin ABD tarafından gerçekleştirildiğini açıklarken, Meng’in tutuklanmasının altındaki asıl sebebi de açıklıyor:

“Bayan Meng’in gözaltına alınması sadece adli bir dava değil, bu, ABD’nin gücünü Çin’in ileri teknoloji şirketini sindirmek için kullandığı önceden planlanmış siyasi bir eylem.”

Büyükelçi Lu ayrıca, Batı ülkelerinin Çin’in kendilerini bilim ve teknoloji alanında olduğu gibi ekonomi alanında hızlıca yakalayıp geride bırakacağından korktuklarını söyledi ve bu yüzden Çin’in gelişimini “ulusal güvenlik” bahanesiyle durdurmaya çalıştıklarını vurguladı.

Büyükelçi, Çin’e yönelik bu hamlelerin altında sosyalizm düşmanlığı ve soğuk savaş zihniyetinin yattığını da belirterek “Her şey, Çin Komünist Partisi tarafından yönetilen, sosyalist bir ülke olan Çin’in anormal bir ülke olduğuna inanan pek çok kişinin hala soğuk savaş zihniyetine sahip olduğu gerçeğine çıkıyor” ifadelerini kullandı.

Meng’in tutuklanmasının ABD açısından bir “rehine siyaseti” olduğunu daha önce yazmıştık. Hakkında verilen kefalet kararı ve ülke dışına çıkış yasağı, ABD’nin bu siyasetinin Çin’le yürüyen ticari müzakereler boyunca devam edeceğini gösteriyor. Öte yandan, Çin’in adımları ve söylemleri git gide keskinleşiyor. Meng’in elektronik kelepçe de çıkartılarak tamamen serbest bırakılmaması, ABD ile Çin arasındaki ticari gerilimi yeni bir “kilit noktasına” taşıyacak gibi duruyor.

Erkin Öncan

Odatv.com