OKULLARIMIZ KİMLERİN ELİNDE ?

Zeki Sarıhan

Günümüzde öğretmenlerin ne kadarının hangi siyasi eğilimde
olduğu belki sendikaların üye sayılarına bakılarak az çok tahmin edilebilir.
Doğru bilgilere ulaşabilmek için gene de bu konuyu araştırmak gerekir. Eğitim
yöneticilerinin büyük çoğunluğunun dinci kesimden olduğu tahmin ediliyorsa da
bu konuda tevatürler yerine araştırmaya dayanan bulgular bize ışık tutabilir.

Eğitim yöneticileri konusunda siyasi kadrolaşma hemen her
dönemde yakınma konusu olmuştur. 1989 yılında öğretmenlerin müdürlerinden
şikâyeti artmıştı. Öğretmenlerin okullarda rahat çalışamadıkları, eğitimde
verimin düştüğü, bunda okul müdürlerinin payı olduğu ileri sürülüyordu. Bu
iddiayı ataması Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan Ankara Ortadereceli
okul müdürleri üzerinden ölçmek istedim. 183 okulun müdürünü okulun adı,
müdürün adı, doğum yeri, doğum tarihi, mezun olduğu tarih ve okul, branşı,
müdürlüğe atandığı yıl, siyasi kökenini tablo halinde hazırladıktan sonra
onlara okulda eğitim öğretim hayatıyla ilgili dört soru yönelttim.  Bir kısmıyla yüz yüze bir kısmıyla telefonla
görüştüm. Bu müdürlerle ilgili yaklaşık bin kadar öğretmenin görüşünü aldım.
2,5 ay süren bu araştırma sağcı kadrolaşmayı ortaya çıkardı. Müdürlerin
okulundaki bütün öğretmenlerce ve diğer birçok müdür tarafından bilinen
atandıkları tarihteki siyasi kökenlerini sosyal demokrat, merkez, sağ,
hareketçi ve dinci olarak belirledim. Eskiden var olan “devrimci, sosyalist”
sıfatını artık hiç biri kullanmıyordu. Onlar esas olarak çoktan tasfiye
edilmişti…

OKULLARDA SAĞCILARIN İKTİDARI

Ankara doğumlu olan müdür sayısı 33 (Yüzde 18) gibi yüksek
bir sayıdaydı. Ankara’yı Erzurum, Yozgat, Kars, Çorum ve Çankırı izliyordu.
Yüzde 71’i Ankara-Konya-Mersin çizgisinin doğusundaki doğu illerden
gelmişlerdi. Müdürlerin yaş ortalaması 41’di. Gerek il kökenleri, gerekse
müdürlerin çoğunun genç olması, laik kuşaklar yerine atamada Türk-İslam
sentezcilerinin tercih edildiğini gösteriyordu. Müdürlerin yüzde 64’ü son beş
yıllık zaman diliminde ANAP iktidarı tarafından atanmıştı. 1984 yılından önce
atananların yüzde 60’ı öğretmenlerin de genel eğilimi olan sosyal demokrat iken
1984 ve sonrasında atananlarda bu oran yüzde 8’e düşmüş (gerçekte ise bazıları
görevinden alındığı halde mahkeme kararıyla geri dönmüş), buna karşılık dinci,
hareketçi ve diğer sağ görüşteki müdürlerin oranı 1984 öncesi atamalarda yüzde
29 iken 1984 ve sonrasında bu oran yüzde 79’a çıkmıştı. Yeni mezunlar
(1977-1981) yüzde 35’le çoğunluktaydı. Branşı “din kültürü ve ahlak” olanlar 25
sayı ile ilk sıradadır. Ortaokullardaki ders ağırlıkları hesaba katıldığında
din bilgisi öğretmenlerinin müdür yapılmasında 2,5 kat, Liselerde ise 4,5 kat
kayırıldığı anlaşılmaktaydı. Müdür yardımcılıklardaki kayırma çok daha fazla
olduğu bilinen bir gerçekti. Bu yardımcılar çok geçmeden müdür olacaklardı. .

ÖĞRENCİLER ELEŞTİRİRSE…

“Öğrenciler sizi yüzünüze karşı eleştirseler bunu nasıl
karşılarsınız?” sorusuna sosyal demokrat müdürlerin yüzde 100’ü bunu şartsız
olarak olumlu bulacakları yanıtını verirken bu oran “Hareketçiler”de yüzde
73’te “dinci”lerde 78’de kalmıştır.  (Bu
yanıtların samimiyeti kuşku götürse de, “eleştiriye kapalı olmak” izlemimi
vermemek için “açığım” yanıtı verildiği düşünülmektedir.)

OKULA GAZETE GİRMELİ Mİ?

 Müdürlere ikinci
sorumuz “Öğretmenler kendi bütçeleriyle
öğretmenler odasına toplu olarak gazete almalarını, hatta bunu ertesi gün okul
kitaplığına devretmesini nasıl karşılarsınız?”
idi.  Bu soruya yanıt verenler içinde “Hareketçi”
müdürlerin 49’u, dincilerin 26’sı, sağcıların yüzde 50’si, merkezdekilerin
yüzde 60’ı,  sosyal demokratların ise
75’i olumlu yanıt vermiştir. Sosyal demokratlar okulda gazeteye en açık,
dinciler ise en kapalı kesimdi.

MÜDÜRLERİ ÖĞRETMENLER SEÇSE… 

“Müdürleri Öğretmenlerin seçmesi görüşünü nasıl
karşılarsınız?”
sorusuna yanıt veren 132 müdürün yüzde 38’i “olumlu
bulurum”, 10’u “şartlı olarak olumlu bulurum” 29’u “olumsuz bulurum” yanıtını
vermiş,  8’i kararsızlık bildirmiş, 15’e
de “söylemem” demiştir. Olumlu bulanların yüzdeleri politik eğilimlere göre
sıra ile şöyledir. Sosyal Demokratlar 64, merkezciler 60, sağcılar 46,
hareketçiler 33, dinciler 26. Öğretmenlerin yönetime katılmasına en sıcak
bakanlar sosyal demokratlar, en uzak duranlar ise dincilerdir.

ZORUNU DİN DERSİ

“Zorunlu din dersinin laikliğe ve vicdan
özgürlüğüne aykırı olduğu
” görüne ne dedikleri sorumuza ise “zorunlu olmalı” diyenlerin oranları yüzde olarak şöyledir: Dinci
64, merkez 57, hareketçi 54, sağcı 46, sosyal demokrat 11.  Din derslerinin zorunlu olmasını en çok
isteyenler dinciler, en az isteyenler ise sosyal demokratlardır.

SEVİLEN MÜDÜRLER SOSYAL DEMOKRAT

Öğretmenlerin verdiği yanıtlara göre müdürlerin okullarında
sevilip sevilmediği de “Seviliyor,
normal, olumsuz”
yargılarından biri ile listelenmiş, sevilip sevilmedikleri
konusunda net bir kanıya varılamayanların bu konudaki hanesi boş bırakılmıştır.
28 müdürün öğretmenler tarafından sevildiği, 29’unun durumunun “normal” olduğu,
41 müdürün karşısına ise “olumsuz” (yani sevilmediği) yazılmıştır. Sevilen 28
müdür içinde 20 sayı ile (Yüzde 71) sosyal demokratlar başta gelmektedir.
Müdürler içinde en yüksek sayıda bulunan hareketçilerden yalnız 4’ü dincilerden
2’si, sağ ve merkezcilerden 1’er müdür sevilenler listesine girebilmiştir.

Araştırmanın sonuç kısmında şunları yazdım:  “Ankara ortadereceli okulları, genel profil
olarak genç, muhafazakâr, deneyimsiz ve kıdemsiz öğretmenler tarafımdan
yönetilmektedir. Milli Eğitim’de Hasan Cemal Güzel’in inkâr etmesine rağmen
büyük bir sağ kadrolaşma yaşanmıştır. Bazı müdürler, atanabilmek ve yerlerini
korumak için renk değiştirmeyi tercih etmektedir. Bu durum çoğunluğu demokrat
ve solcu olan öğretmenleri huzursuz etmekte ve onların okul içindeki verimini
düşürmektedir. Bu yönetici kadroların eliyle 21. Yüzyıl’ın “fikri hür, irfanı
hür, vicdanı hür” kuşaklarını yetiştirmek mümkün değildir. Çözüm yöneticilerini
öğretmenlerin seçmesidir. (“Okullarımız Kimlerin Elinde?”, Öğretmen Dünyası, Yıl 10, Sayı 115, Temmuz 1989, s. 3-30)

Çizim, Öğretmen Dünyası’nın işaret edilen sayısının konu ile
ilgili kapağından alınmıştır.






































































Diğer yazılar için: zekisarihan.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet