İbrahim Maraş : YA İSTİKLÂL YA ÖLÜM


13
Nisan 2020


Bugünlerde TRT’de başlayan ve birilerini
rahatsız eden başarılı bir film var. Film, İstanbul’un 16 Mart 1920’de
İngilizler tarafından fiili işgalinden 23 Nisan 1920’ye kadarki yaklaşık bir
aylık zamanı gün gün işliyor. Meclisin açılışının 100. yılında oldukça anlamlı
bir film. Film, son zamanlardaki tarihimizi anlatan filmlerden farklı olarak
abartıdan uzak, bir tarafı körü körüne kötülemeyen gerçekçi bir film. Biraz masraftan
kaçınılmışsa da yine de başarılı bir film. Filmde mümkün olduğunca detaylara
girilmiş ve tarihi gerçeklikten uzaklaşılmamış. Milli mücadelenin İstanbul ile
ilişkisi de, İstanbul’dan kopuşu da aynı şekilde işlenmiş. Damat Ferit
Hükümeti’nin kuruluşu ve milli mücadelecilerin vatan haini olduğuna dair
fetvalar yayınlayan Şeyhülislam Dürrizade Abdullah’ın 5 Nisan’da göreve gelişi
ve 11 Nisan’daki fetvası ve ondan önce görev teklif edilen Haydarizade’nin
böyle bir fetvayı imzalamamak için görevi reddedişi, Rıfat Börekçi’nin
gayretleri ve kefen parasını Milli Mücadele’ye verişi iyi anlatılmış. Filmde
İttihatçılar da, padişahın çaresizliği de dengeli anlatılmış. Teşkilat-ı
Mahsusa, Müsellâh Müdâfaa-i Milliye İstihbarat Teşkilatı (Mim Mim Cemiyeti),
İttihatçılar, Özbekler Tekkesi ve Bektaşi Tekkesi başta olmak üzere bazı
tekkelerin, İstanbul’daki Karakol Cemiyeti’nin, Kocaeli’ndeki bununla
bağlantılı Menzil Teşkilatı’nın Anadolu’ daki milli uyanışı nasıl organize
ettikleri titizlikle işlenmiş. Hintli İngiliz ajanı Mustafa Sagir’in
faaliyetleri ve nasıl deşifre olduğu da güzel bir şekilde ele alınmış.
Cumhuriyet’in nasıl, hangi şartlarda ve hangi zorluklarla kurulduğu ve Osmanlı
subaylarının (Mustafa Kemal, Fevzi Çakmak, İsmet Paşa, Kazım Karabekir Paşa
vb.), parçalanan bir devletten bağımsız bir devleti ne şekilde kurdukları,
isyanlarla başetmeleri ince ince anlatılmış. Mehmet Akif’in, Adnan Adıvar’ın,
Halide Edip’in ve diğer aydınların çabalarına en güzel bir şekilde yer
verilmiş. Kısaca vatanı düşmanlardan ve onun iç maşalarından temizlemek için
mücadele eden bir milletin diriliş hikayesi. Herkes mutlaka seyretmeli.


İbrahim
Maraş