Küresel çizgi film ve bilgisayar oyunlarının çocuk ve gençleri olumsuz
etkilediği yolundaki tartışmalar Ömür
Kurt
’un “Küçük Adamlara Büyük
Oyunlar”
adlı kitabıyla yeniden alevlendi.


Gün boyunca çizgi film izleyen ya da çok uzun süre bilgisayar oyunu oynayan
çocuk ve gençlerin bu durumdan hem ruhsal hem de bedensel olarak olumsuz
etkilendiği, toplumda zaman zaman tartışılıyor. Son olarak Amerika’daki Newtown
okul saldırısında 20 yaşındaki bir gencin 27 kişiyi öldürmesiyle birlikte bu
konu yeniden gündeme oturmuş, Electronic Arts firması, ürettiği savaş
oyunlarının içindeki Amerikan silah şirketlerinin erişim bağlantılarını
kaldırmak zorunda kalmıştı.


“Küçük Adamlara Büyük Oyunlar” adlı kitabında, çizgi film ve bilgisayar oyunlarından örnekler sunarak, bu
kültür ürünlerinin içine yerleştirilen mesajları irdeleyen Ömür Kurt, araştırmayı yaparken
dehşete kapıldığını belirtiyor. Amacının ailelerin ve eğitimcilerin bu
konularda bilinçlendirilmesi olduğunu söyleyen Kurt, “Çocuk ve gençlere yönelik bilgisayar oyunları ve çizgi filmlerdeki
mesajlar, genellikle aileler farkında olmadan çocuklara ulaşıyor. Aileler
çocuklarını kimlerin eline emanet ettiğini bilmeli”
diyor.


İşte kitapta işlenen
konulardan satırbaşları:


Çizgi filmler ve bilgisayar
oyunları yoluyla propaganda


Oyunların ve çizgi filmlerin içinde çok ciddi siyasi ve kültürel propaganda
yapılıyor. Özellikle Amerikan kaynaklı Ben10,
Bakugan, Süpermen, He-man, Batman, Örümcek Adam
gibi çizgi filmlerde “En büyük güç Amerika”, “Dünyayı -yani aslında Amerika’yı- kötülüklerden
kurtar”
, “Teröristleri öldür”
deniliyor. Bilgisayar oyunlarında ise “Bush
Savunmada”
, “Amerikan Başkanlık
Yarışı”
, “Başkomutan”, “Başkanlık Seçimi Sokak Dövüşü 2008”,
“Obama Mc Cain’e Karşı” gibi
oyunlarla çocuklar, Amerikalı siyasilerin yerine geçiriliyor. Özellikle 3
boyutlu oyunlarda ise Araplar ve Doğulu
halklar ‘terörist’, Amerikalılar ise ‘kurtarıcı’ olarak gösteriliyor
.


Bilgisayar oyunlarının bir propaganda aracı olması konusunda, Amerika’nın ünlü Neo-Nazi gruplarından
National Alliance’ın sözcüsü William Pierce “Genç insanlara ulaşmak istiyoruz
ve bunun en iyi yolu da bilgisayar oyunları! Bilgisayar oyunları olduğu sürece
ve bu oyunlar insanları etkiledikleri sürece, bu metaları politik görüşlerimizi
yaymak için kullanmak zorundayız”
diyor. Bu kuruluşun ürettiği oyunlar
arasında “Etnik Temizlik” adlı
ırkçı oyunlar bulunuyor. Ayrıca Amerikan bağımsızlık gününde tüm dünyada aynı
anda yayımlanan America’s Army adlı oyunda da “Ben Amerikan yaşam tarzının bekçisiyim, ben Amerikan askeriyim” deniliyor.
Pentagon ise bu oyunun üretilmesi konusunda “Bu oyun Amerikan ordusunun iletişim stratejilerinin sadece bir parçası”
diyor.


10 yaş altı çocuklara
cinsellik öğretiliyor


Düşünün ki 10 yaş altı hedef kitle için üretilen bir çizgi film
eşcinselliği özendirsin… Düşünün ki bir bilgisayar oyunu çocuklara “Samanlıkta kimseye görünmeden gizlice öpüş”
desin, çizgi filmlerde kan davası, adam
öldürme, şiddet, cinsellik, gasp, hırsızlık, ırkçılık, tecavüz, satanist
ayinler
aralıksız işlensin… Özellikle 7-8 yaşlarındaki çocuklar için
üretilen “öpüşme oyunları”, “çıplak çocukları giydirme oyunları”
bunların başında geliyor. Bu tür oyunların isimleri bile bizi dehşete düşürmeye
yeter. “Ofiste öpüşme”, “Ahırda öpüşme”, “Sualtında Öpüşme”, “Yatakta aşk oyunu”, “Okul servisinde gizlice öpüşme”, “İş arkadaşını öpme”, “Komşu kızını öpme” ve yine Amerikalı
bir firma tarafından üretilen “Antalya’da
tatil öpücükleri”
bu oyunlara örnek olarak verilebilir. “Sınıfta öpüşme” oyunu ile de
çocuklara “öğretmenine görünmeden sınıf
arkadaşını gizlice öp”
denilmektedir. Son zamanlarda bilim insanlarının
sıkça dile getirdiği ergenlik yaşının düşmesinin nedenlerinden biri de, çizgi
filmler ve bilgisayar oyunları yoluyla cinselliğin bu kadar yoğun bir şekilde
işlenmesidir.


Bilgisayar oyunu üreten
askerlikten kurtuluyor


Bilgisayar oyunları büyük bir güç! Örneğin, Güney Kore’de bilgisayar oyunu
üretmesini bilen gençler zorunluk askerlik görevlerinden muaf tutuluyor ve
askerlik hizmetini Güney Kore adına bilgisayar oyunu üreterek tamamlıyorlar.
Başta Amerika, Çin, İngiltere, Fransa ve Kanada olmak üzere pek çok ülkede
bilgisayar oyunu üretimi, devlet tarafından destekleniyor. Amerika’da
bilgisayar oyunları üretmek için üniversiteler bünyesinde araştırmalar
yapılıyor ve askeri teknolojinin geliştirilmesinde kullanılıyor. Bu oyunların
pek çoğu çocuk ve gençler tarafından da oynanıyor.


Bilgisayar oyunlarıyla savaş
propagandası yapılıyor


Oyun üreticileri tarafından en çok üretilen oyun türlerinin başında savaş
oyunları geliyor. Bu oyunlarda ise ciddi birer Amerikan ordusu propagandası
yapılıyor. Call of Duty, Modern
Warfare, Battlefield, Generals, Cross Fire
gibi oyunları oynayanlar
sanal olarak Amerikan askeri oluyor ve Amerikan silahlarını ve ‘gücünü’ tanıyor. Savaşılan yerler ise
genellikle Afganistan, Irak, Rusya,
Küba, Çin
gibi ülkeler…


Amerika’da bilgisayar oyun
sanayi Hollywood ile yarışıyor


Dünya oyun sanayi hızla gelişirken, bu sanayinin milyarlarca dolara varan
geliri, sadece Amerika’da Hollywood ile yarışacak düzeyde. 2012’nin ilk
çeyreğinde sadece Amerika’nın oyun geliri %17’lik büyüme ile 3 milyar dolar
seviyesine ulaştı. ABD’de kurulu olan
The Interactive Digital Software Association (IDSA)
yazılım
mühendisliği, bu alanın her yıl %26 büyüdüğünü belirtiyor.


Oyun bağımlılığı git gide
artıyor


Son yıllarda bilgisayar oyunu oynarken hayatını kaybeden gençler ya da
kendini ‘süper’ kahraman
zannedip camdan atlayan çocuklar ile ilgili haberlerin ardı arkası kesilmiyor.
Küresel oyun sanayinin %50’lik payını elinde bulunduran Amerika, üniversiteler
bünyesinde bu konularda araştırmalar yapıyor. Özellikle “şiddet içerikli oyunların saldırganlaştırdığı” yapılan
araştırmaların sonuçları arasında. Ayrıca saatlerce bilgisayar başında
hareketsiz bir şekilde vakit geçirenlerin öldüğü gerçeği de göz önünde
bulundurulursa, bu alanda araştırmalar yapmanın ne kadar önemli olduğu ortaya
çıkacaktır.


Türkiye de oyun ve çizgi film
üretmeli


Türkiye’de oyun ve çizgi film üretimi çok kısıtlı. Devlet desteği ile
üniversitelerle el ele verilerek doğru mesajları olan ve çocuk ve gençlerin
gelişimine de katkıda bulunabilecek hem eğlenceli hem de eğitici oyunlar
üretilmelidir. Bu alanda ancak bu şekilde söz sahibi olunabilir.


Ömür KURT