KAYNAK : http://www.cinhh.com/cin-ve-turkiye-arasinda-neler-oluyor/


Çin
ve Türkiye Arasında Neler Oluyor?


Cihat Akbaş


Çin
– Türkiye ilişkilerinin tarih boyunca iniş çıkışlarla dolu olduğu hepimizin
malumudur. 1972’li yıllarda fiilen başlamış olan Çin Halk Cumhuriyeti – Türkiye
Cumhuriyeti ilişkileri belli bir süre durağan halde devam etmiş, 21. yüzyılda
ivme kazanmıştır. Bu hızlanmanın ana nedenleri olarak Çin’in dünya ekonomisinde
söz hakkı edinmek istemesini ve bu amacı başarmak için dünyadaki tüm pazarlarla
iyi ilişkiler kurmaya çalışmasını sayabiliriz.


Türkiye,
Çin’in bu olumlu adımlarını boş çevirmemeye çalışıyor. Son yıllarda Çin’de
yatırım yapan Türklerin sayısı epey arttı. Çinli iş insanları da Türkiye’ye çok
sayıda yatırım yapıyorlar. Ticari ilişkilerle beraber siyasi ilişkiler de
gelişti. Karşılıklı üst düzey ziyaret sayısı arttı, her ziyarette yeni
işbirliklerinin yolu açıldı. Yeni anlaşmalarla Türkiye – Çin ilişkilerinde
ileriye yönelik olumlu adımlar atıldı. Bu süreçler bazen olumsuz gelişmelerden
etkilenmiş ve karşılıklı ilişkiler yüzeyde görünmeyen sıkıntılara neden
olmuştur. Örneğin 2009’da Türkiye’nin Xingjiang Uygur Özerk Bölgesiyle ilgili
yaptığı açıklamalar yüzünden ilişkiler ciddi anlamda kötüleşmiştir. Bunu
takiben 2010 yılında Kültür Bakanlarının karşılıklı olarak imzaladığı kültür
yıllarıyla ilişkiler düzelme yoluna girmiştir. 2015 yılında Türkiye
Cumhurbaşkanının Çin’i ziyaretinden hemen önce yaşanan bazı kışkırtıcı
gösteriler ve saldırılar, ikili ilişkiler için kısa dönemlik yeni
rahatsızlıklara kapı açmıştır. Bu sıkıntılı dönemin atlatılması, ihalesi
planlanan Füze Savunma Sisteminin Çin’e verilmesi düşüncesiyle tekrar düzelme
yoluna girmiştir. Böyle iniş çıkışlı ilişkiler yaşanırken, doğal olarak
Türkiye’den Çin’i ziyaret eden vatandaşlar az çok bu dalgalanmalardan
etkilenmiştir.


Son
olarak da, 2015 yılında Türkiye’nin NATO üyesi olmasının bir sonucu olarak füze
ihalesini Çin’e vermemesi, bu ihalenin iptalini gündeme
getirmiştir. İhalenin iptali kararının Çin Devlet Başkanı Xi Jinping (Şi
Cinping)’in ülkemizde yapılacak olan G20 Başkanlar Toplantısı için gelişinden
birkaç gün önce açıklanması, Çin tarafından saygısızlık olarak nitelendirilmiş
ve ikili ilişkilerde yeni bir sıkıntılı dönem başlamıştır. G20 Antalya
toplantısında Türkiye ve Çin arasında imzalanan anlaşmalar her ne kadar durumu
biraz iyileştirse de  Çin tarafı imzalanan bu anlaşmaların yapılan
saygısızlığı unutturamayacağı düşüncesindedir.


2015
yılının kasım ayında Rusya’yla yaşanan uçak krizi; müttefiği olan Çin’in
gündeminde uzun süre yer almıştır. Rusya’nın Türkiye hakkında yaptığı  
açıklamaları Çin yakından takip etmiştir. Rusya’nın Çin’i Türkiye vatandaşları
konusunda uyarmasıyla, Türkiye Cumhuriyeti pasaportu taşıyanlara  Çin sınır
kapılarında yaşatılan sıkıntılar gittikçe artmaya başlamıştır. Bu olumsuz
gelişmeler daha öncesinde Çin’in Türkiye Cumhuriyeti pasaportlarıyla yaşadığı
sorunların üzerine eklenince vatandaşlarımız Çin’e yaptıkları ziyaretlerde
havaalanlarında uzun süre bekletilmek gibi rencide edici muamelelere maruz
kalmışlardır. Türkiye  ile Rusya arasında gerçekleşen her yeni olay,
özellikle Rusya’nın bu konulardaki açıklamaları Çin    basınında yer
yer geniş yankılar uyandırmıştır. Bu da Türkiye’nin imajını Çinli halkın
gözünde iyice sarsmıştır.


2016
yılına geldiğimizde Çin’de yapılacak uluslararası etkinlikler ve
organizasyonların güvenliği açısından Türkiye Cumhuriyeti pasaportu sahiplerine
vize kısıtlamasına gitme kararı alınmıştır bunun nedeni ise 2015 yılında başkalarının
pasaportlarını kullanarak ülkeden çıkmaya çalışan bazı türkler ve Rusya ve Çin
medyasında yayımlanan Türkiye aleyhine olan yazılar. Ayrıca Bu kısıtlamadan
sonra Türkiye’den Çin’e gelen sayısı epey azalmıştır.


Rusya
ile ilişkilerin yeniden düzelmesi açısından atılan adımlar müttefik olan Çin
kanadında dikkatle takip edilmiştir. Tüm bunlar yaşanırken Türkiye’den Çin’e
yapılan, enerji alanında bakan ve başbakan yardımcısı düzeyinde ziyaretlerle
Çin ile ilişkilerin restorasyonu ivme kazanmıştır.


15
Temmuz’da Türkiye’de yaşanan darbe girişimi sonrası Çin Dışişleri Bakan
Yardımcısının destek mesajını Türkiye’ye iletmek için yaptığı Türkiye ziyareti
Çin ile Türkiye arasında yaşanan nahoş durumların hızlıca giderilmesi gerektiği
ve Çin’in bunun için hazır olduğu yorumlarına neden olmuştur. G20 Başkanlar
toplantısı için 2016 Eylül ayında Çin’e ziyarette bulunan Cumhurbaşkanının
burada yaptığı görüşmeler, ikili heyetler arasında imzalanan enerji ve gıda
anlaşmaları, özellikle de nükleer enerji santrali ihalesinde Çin’e yer
verilecek olması; Çin tarafını mutlu etmiştir. Bu tarihten sonra ilişkiler
Rusya ile eşdeğer olarak, Çin’de daha hızlı bir şekilde iyileşmeye başlamıştır.


Darbe
girişimi sonrası Çin’in gönderdiği destek mesajı ile birlikte Çin’in bu türlü
girişimlerde Türkiye’nin her zaman için yanında olduğunu belirtmesi ve
Türkiye’den bu yapının daha iyi araştırılması için Çin’den istihbarat desteği
istemesi karşılıklı istihbarat paylaşımı dönemini başlatmıştır. Bu sayede
Türkiye ve Çin için yeni bir dönemin kapıları aralanmıştır.


Son
günlerde Çin’in Başbakan Yardımcısı Wang Yang’ın büyük bir heyetle Türkiye’ye
yaptığı ziyaret basında geniş yer buldu. Çin’in attığı bu büyük adım sayesinde
Türkiye ile başta ticari olmak üzere 36 farklı anlaşma imzalandı. Wang Yang’ın
Türkiye Başbakanıyla yaptığı görüşmeyle Türkiye – Çin ilişkilerinde yeni bir
döneme girildiği mesajı verilmiştir. Bir Kuşak Bir Yol ve Nükleer Enerji
Santrali ile başlayan ilişkiler, normal düzeyine geri dönmüştür.


Pekin,
Şanghay ve Guangzhou sınır kapılarından Çin’e giriş yapan 200 kişiyle yapılan
sanal görüşmelerden elde ettiğim bilgiye göre bu 200 kişiden kırk dördü (%22)
gümrük kapısında çeşitli gerekçelerle bekletilmiş. Daha önce yüksek olan bu
sayının son zamanlarda düşmesi ilişkilerin normalleştiği yönünde olumlu bir
işaret olarak görülmektedir.


Çin
ve Türkiye ilişkilerinde yeni bir dönemin başındayken bundan sonraki
zamanlarda, başka olumsuzlukların yaşanmamasını ve ilişkilerin katlanarak iyiye
gitmesini temenni ediyorum.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet