İSTİHBARAT SERVİSLERİ (ASKERİ – SİVİL) & DERİN DEVLET & İSTİHBARAT KONULARI & MİT – MEH & MAH VE TEŞKİLAT-I MAHSUSA

CIA’in Usame bin
Ladin’i desteklediği iddiaları


Bazı kesimler, Sovyetler Birliği‘nin Afganistan‘a
askerî müdahalesi
sırasında Sovyet güçlerine karşı savaşan Afgan mücahitlere Siklon
Operasyonu
kapsamında eğitim, para ve silah desteği veren CIA‘in, Usame
bin Ladin
‘in de aralarında bulunduğu gönüllü Arap mücahitleri de
destekleyerek bin Ladin’in liderliğindeki el-Kaide‘nin
kurulmasına zemin hazırladığını iddia etmektedir.


Arka plan


Nisan 1978’de gerçekleşen ve Sevr
Devrimi
adı verilen askerî darbeyle var olan Afganistan Cumhuriyeti yıkıldı ve Afganistan Demokratik Halk Partisi
yönetiminde oluşturulan hükûmetle Afganistan Demokratik Cumhuriyeti
kuruldu.[1][2]
Yeni hükûmete karşı olan bazı kesimler, mevcut hükûmete karşı ayaklanma başlattı.[2]
Afganistan
hükûmetinin isteği sonrasında, 1979 Aralık’ında, Sovyetler Birliği‘nin ülkeye askerî müdahalede
bulundu.[2]
Sovyet güçlerine karşı mücadeleye girişen mücahitler, Amerika Birleşik Devletleri‘nin Merkezi İstihbarat Teşkilatı
(kısaca CIA) tarafından 1979 ile 1989 yılları arasında yürütülen ve Siklon
Operasyonu
kod adını taşıyan program çerçevesinde, Pakistan‘ın Servislerarası İstihbarat (kısaca ISI)
teşkilatı ve Pakistan Silahlı Kuvvetleri tarafından
eğitilmiş, para ve silah desteği almıştı.[3][4]
Mayıs 1988 itibarıyla Sovyet güçlerinin ülkeden çekiliş süreci başlarken,[5]
Sovyet kuvvetlerinin ülkeden ayrılmasının ardından, Afganlara destek amacıyla
ülkeye gelen Arap mücahitler cihada devam edilmesini kararlaştırılarak Ağustos
1988’de Usame bin Ladin‘in liderliğinde el-Kaide‘nin
kuruluşu gerçekleştirildi.[6][7]


İddialar


Kasım 2000’de, The
Guardian
‘da yayınlanan yazısında Luke Harding, CIA’in bin Ladin’i
desteklediğini, hatta 1986 yılında Host‘ta
bir yeraltı kampının inşa edilmesinde kendisine yardım ettiğini öne sürmektedir.[8]


CNN‘de yayınlanan Larry King‘in
sunduğu Larry King Live‘ın 1 Ekim 2001 tarihli
bölümünde programa konuk olan Bender
bin Sultan
ile King arasında şu diyalog geçti:


Bender bin Sultan: Bu oldukça garip.
80’lerin ortalarında, hatırlayacak olursanız, biz ve Birleşik — Suudi
Arabistan ve Birleşik Devletler, Afganistan’ı Sovyetlerden bağımsızlaştırmak
için mücahitleri destekliyorduk. Kendisi [Usame bin Ladin] bana gelerek; ateistlere,
komünistlere karşı yardımlarda bulunan Amerikalıları, dostlarımızı getirmek
için harcadığım çabaya teşekkür etti. Sizce de bu garip değil mi?


Larry King: Ne kadar garip. Diğer bir
deyişle, kendisi size geldi ve Amerika’nın kendisine yardım etmesi konusundaki
yardımlarınız için size teşekkür etti.


Bender bin Sultan: Doğru.[9]


Robin Cook,
7 Temmuz 2005 Londra saldırıları
sonrasında The Guardian‘da yayınlanan yazısında “Bin Ladin, Batılı
güvenlik teşkilatlarının devasa bir yanlış hesaplamasının ürünüydü. 80’lerin
başından beri, Afganistan’ın Ruslar tarafından işgaline karşı başlatılan cihadı
sürdürmesi için CIA tarafından silahlandırıldı ve Suudiler tarafından finanse
edildi. Birebir karşılığı ‘veritabanı’ olan el-Kaide, esasında Rusları
mağlubiyete uğratması amacıyla CIA’in yardımlarıyla toplanan ve eğitilen
binlerce mücahidin meydana getirdiği bir bilgisayar dosyasıydı.”
ifadelerini kullanmaktaydı.[10]


Münir Ekrem‘in yazdığı ve Ocak
2008’de The New York Times‘ta yayınlanan mektupta
“Afganları, Sovyet askerî müdahalesine karşı desteklemek için uygulanan
strateji, CIA ve Servislerarası İsthbarat’ın da aralarında olduğu istihbarat
teşkilatlarınca geliştirildi. Sovyet güçlerinin çekilmesi sonrasında Batılı
güçler bölgeden ayrılsa da geride, farklı ülkelerden gelerek Sovyet karşıtı
cihadı sürdüren 40.000 militanı bıraktı. Pakistan, aşırıcılık, uyuşturucu ve
silahların geri tepmeleriyle karşı karşıya kaldı.” demekteydi.[11]


Karşı yöndeki iddialar


CIA’in Usame bin Ladin’i desteklediği
iddialarına karşı yöndeki görüşü savunanlar, genelde CIA’in yalnızca Afgan
mücahitleri desteklediğini belirtmektedir.


Eymen
ez-Zevahiri
‘nin 2001’de yazdığı ve Knights Under the Prophet’s Banner
adıyla İngilizceye çevrilen kitapta, Afgan mücahitlerin aksine Arap
mücahitlerin CIA ile herhangi bir teması olmadığından ve Arap mücahitlerin
yalnızca Araplardan gelen paralarla finanse edildiğinden bahsedilmekteydi.[12]


2001’de yayınlanan Holy War, Inc.:
Inside the Secret World of Osama Bin Laden
adlı kitabında Peter
Bergen
, el-Kaide’ye yakın bir kaynaktan “Amerika veya Amerikalı
yetkililerle hiçbir zaman bir ilişkisi olmadı […] Seksenlerin başından beri
bir sonraki savaşlarının Amerika’ya karşı olacağını söylüyordu […] Amerikalıların
bin Ladin’e ne yardım ne eğitim ne de herhangi bir desteği olmadı.”
sözlerini alıntılamaktaydı.[13]
Üst düzey bir Amerikalı yetkiliden de “Bin Ladin CIA ile asla
tanışmadı” alıntısını eklememişti.[13]
Eski CIA ajanı ve 1980’lerin sonlarında teşkilatın Afganistan’daki işlerini
yürüten kişi olan Milt Bearden da CIA’in Araplara herhangi bir desteği
olmadığını ve “Afganların dahi Arapların sorun teşkil ettiğini”
belirtti.[14]
Aynı kitapta Bergen, CIA’in ISI aracılığıyla yalnızca Afganları desteklediğini
ve Arap gönüllülerin de Afganlarla aynı tarafta yer alması sebebiyle CIA’in Arapları
da desteklediği gibi yanlış görüşlerin ortaya atılmasına yol açtığını
yazmaktaydı.[15]
2006’da, CNN.com okurları tarafından kendisine yöneltilen soruları yanıtlayan
Bergen, CIA’in bin Ladin’i finanse ettiği veya eğitim verdiği yönündeki
iddiaları “söylenti” olarak tanımlarken, “Buna dair bir kanıt
bulunmamakta. Esasen bin Ladin, Eymen ez-Zevahiri ve Amerika Birleşik
Devletleri hükûmetinin anlaştığı çok az nokta var. Bunların tamamı, 1980’lerde
aralarında bir ilişki olmadığı konusunda hemfikirler. Ayrıca buna ihtiyaç da
yoktu. Bin Ladin’in kendi parası vardı, Amerikan karşıtıydı ve gizlice ve bağımsız
bir şekilde faaliyetlerini sürdürmekteydi. Burada gerçek olan şey CIA’in,
kendisini takip etmekle görevli bir birim oluşturduğu 1996 yılına kadar bu
şahsın kim olduğu hakkında bir bilgi sahibi olmamasıydı.” ifadelerini
kullandı.[16]


1983-1987 yılları arasında ISI’ın
Afganistan Bürosu sorumlusu olan Muhammed Yusuf, 1992’de yayınlanan The Bear
Trap: Afghanistan’s Untold Story
adlı kitabında “Amerika Birleşik
Devletleri’nden gelen her bir dolar için Suudi Arabistan hükûmetinden de aynı
miktarda para gelmekteydi. Toplamda yıllık birkaç yüz milyon doları bulan bu
ödenekler, CIA tarafından Pakistan’da ISI’in kontrolündeki özel hesaplara
aktarılmaktaydı.” ifadelerini kullanarak toplanan ödeneklerin ISI
aracılığıyla Afgan mücahitlere aktarıldığını belirtmekteydi.[17]


Kaynakça


Genel



Özel


1.     ^ Ram, Mohan (19 Ocak 1980). “A rocky
revolution”. Economic and
Political Weekly
(İngilizce). 15
(3), s. 101.


2.     ^ a b c Gibbs, David (Aralık 1987). “Does the USSR
Have a ‘Grand Strategy’? Reinterpreting the Invasion of Afghanistan”. Journal of Peace
Research
(İngilizce). 24
(4), s. 371-372. ISSN 0022-3433.


3.     ^ Rizvi, Hasan-Askari (2004). “Pakistan’s
Foreign Policy: an Overview 1974-2004”
(PDF) (İngilizce). PILDAT.
ss. 19-20. 11 Aralık 2015 tarihinde kaynağından
(PDF) arşivlendi.


4.     ^ Bergen
2002
, s. 55.


5.     ^ Şahi, Ağa (Ocak-Nisan 2008). “The Geneva
Accords”. Pakistan Horizon (İngilizce).
61 (1/2), s. 143.


6.     ^ Wright
2006
, s. 131.


7.     ^ Wright
2006
, s. 447-448.


8.     ^ Harding, Luke (13 Kasım 2000). “Bin
Laden: the question facing the next US president”
(İngilizce). The
Guardian
.


9.     ^ “America’s
New War: Responding to Terrorism”
(İngilizce). CNN. 1 Ekim 2001.


10.^ Cook, Robin (8 Temmuz 2005). “The
struggle against terrorism cannot be won by military means”

(İngilizce). The Guardian.


11.^ Weiner, Robert S. (19 Ocak 2008). “Pakistan,
Terrorism and Drugs”
(İngilizce). The
New York Times
.


12.^ Mansfield, Laura (2006). His
Own Words: Translation and Analysis of the Writings of Dr. Ayman Al Zawahiri
.
Lulu.com. ss. 39-40. ISBN 1-84728-880-4.


13.^ a b Bergen
2002
, s. 67.


14.^ Bergen
2002
, s. 68.


15.^ Bergen
2002
, s. 67-68.


16.^ “Bergen:
Bin Laden, CIA links hogwash”
(İngilizce). New York: CNN. 6 Eylül 2006.


17.^ Yusuf, Muhammed; Adkin, Mark (1992). The Bear
Trap: Afghanistan’s Untold Story (İngilizce). Leo Cooper. s. 81. ISBN 0850522676.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir