ÜCRETSİZ ÖZGÜR İNTERNET MESHNET

Kozan Demircan

LİNK : http://khosann.com/internet-oldu-yasasin-meshnet-internette-gozetlemeden-bikan-kullanicilar-kendi-internetini-kurdu-meshnet/

Türkiye’de meshnet olsa, yani bir
kişi uydudan internete çıkıp modemi ile internet erişimini sokağa tıpkı mahalle
radyosu gibi ücretsiz dağıtsa fena mı olurdu? Bireysel internet için merkezi
telekom şebekesine ne gerek var? Türkiye’de internete para vermek yerine
meshnet ile sokakta kendi internetinizi kurun.

Nitekim İspanyol mühendis Ramon
Roca köyüne fiber getirmeyen telekom şirketlerinden bıktı ve 2004 yılında
Guifi.net adlı meshnet hizmetiyle ücretsiz internete geçti. Meshnet hem bedava
hem de internetinizi gözetlemelerini önlüyor.

Amerika’dan Gana’ya ve iflas etmiş
Yunanistan’a kadar birçok ülkede insanlar internete meshnet’le giriyor. Seattle
Meshnet liderlerinden Dan Ryan, telekom şirketlerini aradan çıkaran sistemin
internette teknik takip ve gözetimi önemli ölçüde zorlaştırdığını söylüyor.
Peki neden özgür internet meshnet?

ÇÜNKÜ TÜRKİYE İNTERNETTE 64.
SIRADA

Türkiye’de yavaş internete çok
para ödüyoruz. CHP Adana Milletvekili İbrahim Özdiş, 100 Mbit hızındaki kotasız
internetin Türkiye’de 515 TL; Fransa’da ise 20 Euro, yani 65 TL olduğunu
söyledi.

Diyeceksiniz ki ben o kadar para
vermiyorum. Evet, veriyorsunuz; çünkü kotalı internet kullanıyorsunuz. Kotalı
internete çok para veriyorsunuz ve bunu aşağıdaki kaynaklarda görebilir ve
Türkiye’de gerçek internet hızını nasıl ölçeceğinizi öğrenebilirsiniz.

Ancak önce en basit bilgi: Diyelim
ki 50 GB kotalı 16 Mbit ADSL internet kullanıyorsunuz (bakır kablo). 50 GB’ı
aşınca adil kullanım kotası gereği (AKK) internetinizi yavaşlatıyorlar.
Kurumsal değil de bireysel kullanıcılar için 16 Mbit bağlantıda indirme hızı
sekizde bir, yani maksimum 2 Mbit/saniye.

HAKSIZ İNTERNET KOTASI (HİK)

Ancak Türkiye’de bakır kablo
kalitesi düşük olduğu için telefon santraline 200 metre mesafede olan ben bile
sade 1,6 mbit saniye indirme hızı alıyorum. Saniyede 1,6 megabayt ayda 4 TB
indirme eder. Oysa sözde adil kullanım kotası (AKK) ile ayda 50 GB veri indirme
hakkım var.

Bu da ortalama 262 Kbps download
hızına eşit ve toplam bant genişliği için 8’le çarparsanız Türkiye’de pratikte
kullandığınız internet hızının 16 Mbit değil, 2 Mbit olduğunu görürsünüz. Peki
internet hızım düşük diye itiraz etmenizi önlemek için ne yaptıklarını biliyor
musunuz?

Ben sadece 16 MBit’e kadar
internet veriyorum diyorlar; yani ISP sizden 16 Mbit internet parası alıyor,
ama size 16 Mbit internet garantisi vermiyor! İşte bu yüzden 100 Mbit hızındaki
kotasız internetin ücreti Türkiye’de ayda 515 TL.

Elbette içinizde fiber internet,
yani daha hızlı internet kullananlar var. Onların hızı daha yüksek çıkacak; ama
Türkiye’de 10 Mbps ve daha hızlı internet penetrasyonunun yüzde 28 civarında
olduğunu belirtelim. Türkiye’de gerçekten hızlı internet kullananların sayısı
çok az.

Fiber internetimiz eksik. Bol bol
fiberlemek lazım.

TÜRKİYE RAKAMLARINA BAKARSAK

4 Mbps üstü bağlantı sayısı % 87 (dünya ortalaması % 73)

10 Mbps üstü bağlantı sayısı % 13 (dünya ortalaması % 35)

15 Mbps üstü bağlantı sayısı % 4,2 (dünya ortalaması % 21)

25 Mbps üstü bağlantı sayısı gözükmüyor (dünya ortalaması % 8,5)

Daha net söyleyelim: Türkiye’de
vatandaşın yüzde 99’u geniş bant internet kullanıyor diye açıklamalar
yapılıyor; ama bizde sadece 6,5 milyon ADSL, 1,5 milyon fiber ve 600 bin
Türksat kablo internet kullanıcısı var.

Dolayısıyla hızlı internet var;
ama hızlı internet penetrasyonu maksimum yüzde 20, o da sadece büyükşehirlerde.
Demek ki Türkiye’de ikinci internet sansürleme yöntemi interneti vatandaşa
damlalıkla vererek insanların geniş bant erişimini yavaşlatmak.

YAVAŞ İNTERNET EKONOMİYE ZARAR

Oysa şirketlerde dijital
dönüşümden ve e-ticaretin yaygınlaşmasından söz ediyoruz. Peki vatandaşın yüzde
72’sinin geniş bant internet erişimi olmadığı ülkemizde e-ticaret ve dijital
dönüşüm nasıl gerçekleşecek?

En basitinden, sizce bugün online
alışveriş yapan kaç kişi 4 Mbps internet kullanıyor. Peki kaç kişi 10 Mbps ve
üstü kullanıyor?

Açıkçası internetiniz yavaşsa
gerçek bir internet kullanıcısı sayılmazsınız. E-ticarete pek katkınız yoktur.
İnternette fazla takılmaz; gündem, bilim ve teknoloji haberlerini pek
okumazsınız. Öyleyse internet erişimi bilgi edinme ve alışveriş özgürlüğünüzü
kısıtlıyor. Anayasada güvenceye alınan iletişim ve öğrenim özgürlüğümüzü
sınırlandırıyor.

TÜRKİYE KENYA’DAN SONRA 7,2 MBPS
İLE 64. SIRADA

Akamai verilerine göre Türkiye’de
ortalama internet hızı 7,2 Mbps (adil kullanım kotası adı altında yapılan
haksızlığı saymazsak) ve bu hızla Kenya’dan sonra 64. sıradayız.1 Kenya’dan
bile geri kalmışız. Bravo!

Ancak Akamai verileri güvenilir mi
diye sorarsanız hemen söyleyelim: 1) Akamai Microsoft dahil pek çok şirkete CDN
hizmeti veren dev bir bulut şirketi ve dünyadaki internet trafiğinin yüzde
20’si Akamai sunucularından geçiyor. Dolayısıyla globalde Akamai verileri sayı
üstünlüğüyle güvenilir.

2) Türkiye’de 6,5 + 1,5 + 0,6
milyon geniş bant internet kullanıcısı var. Bu da toplam 8,6 milyon eder ve
Akamai Türkiye’de 8,8 milyon IP adresinin internet hızını ölçmüş. Bu yüzden
Türkiye verileri de sayı üstünlüğüyle güvenilir. Geçelim.

Meshnet 20 dolara gigabit internet
sağlıyor. Neden Türkiye’de de olmasın?

AKK’Yİ NASIL SAVUNUYORLAR?

Dünyada vatandaşın internet hızını
düşüren adil internet kotasını şöyle savunuyorlar: Efendim hızlı internet için
altyapı yatırımı gerek ve bu çok pahalı. AKK’yi kaldırırsak internet mevcut
altyapıda yavaşlar. İnsanlar ayda 4 TB veri indirirse interneti işletmek çok
pahalı olur.

Bu doğru değil ve kanıtlarıyla
ispatlayalım: 1) 16 Mbit bant genişliğinde ayda 30 gün ve günde 24 saat dosya
indirirseniz ayda 4 TB indirmiş olursunuz. Peki kaç kişi Türkiye’de interneti
bu kadar yoğun kullanır? AKK çıkınca ilk ne dediler? Millet Torrent’tan korsan
film indirmesin diye koyduk dediler.

Ucuza hızlı internet isteriz.

EN BÜYÜK TELEKOM EFSANESİ AKK

2) Bizzat Amerika’da 3 telekom
şirketinin CEO’su hızlı internetin pahalı olduğunu yalanlıyor: California
merkezli ISP şirketi Sonic’in CEO’su CIO’ya yaptığı açıklamada, “Bant genişliği
kapasitesini artırma maliyeti veri trafiği artışından çok daha yavaş artıyor”
dedi.

Ayrıca Sonic’in fiber döşeme
maliyetlerinin eskiden Sonic gelirlerinin yüzde 20’sine karşılık geldiğini, ama
şimdi yüzde 1,5 oranına gerilediğini ekledi.2Kısacası ucuza hızlı internet
mümkün fakat durun, daha bitmedi:

Frontier Communications CEO’su Dan
McCarthy de Fierce Telecom’a yaptığı açıklamada, “Eskiden [altyapı maliyetini]
kullanıcı ücretlerine yansıtmak pazarda doğru çözümdü, ama şimdi pazarın bu
şekilde davranmadığını görüyorum” dedi.3

En çarpıcı olanı ise eskiden
AKK’yi savunan Suddenlink CEO’sunun yaptığı açıklama: “Şirketlerin artan
müşteri talebini karşılamak için çok para harcamasına gerek yok. O günler sona
erdi.” Bu beyanın bir süre önce adil kullanım kotasını kaldıran bir ISP’den
geldiğini hatırlatalım.4 Ayrıca Amerika’da ağ tarafsızlığı kapsamında AKK’nin
yasaklandığını belirtelim.5

Özgürlükçü İspanyollar 12 yıldır
kendi internetini kuruyor.

İNTERNETİ YAVAŞLATARAK GENÇLERİ
ENGELLİYORLAR

Türkiye’de 15-24 yaş aralığındaki
genç nüfusun toplam nüfusa oranı % 16,5 ve gençlerin internet kullanım oranı %
73; yani ülkemizde 15-24 yaş aralığında 9,5 milyon genç internet kullanıyor.

Genç nüfusa sahip ülkemizde
internet kullanım alışkanlıkları da ağırlıklı olarak veri transferine, yani
internetten dosya indirmeye, Spotify dinlemeye, Youtube izlemeye, online
alışverişe, online oyun oynamaya ve sosyal ağları kullanmaya dayanıyor. Bütün
bunlar ucuz ve hızlı internet istiyor.

Her yere meshnet!

FACEBOOK VE TWİTTER NASIL
YAVAŞLATILIYOR?

Gündemde istenmeyen haberler mi
var? Sosyal medyada istenmeyen tartışmalar mı dönüyor? Çözümü basit: Madem
Avrupa Birliği ülkeleri Facebook ve Twitter’ın engellenmesine kızıyor, öyleyse
bu hizmetleri yavaşlatalım.

Facebook’a fotoğraf ve video
yüklerken, profil resmi değiştirir veya başkasının yayınını duvarınızda
paylaşırken hep Facebook’un yurt dışındaki sunucularını (içerik dağıtım ağları
– CDN) kullanıyorsunuz. Facebook’u engellemek için özellikle CDN’leri
yavaşlatıyorlar.

Türkiye’den kişi başı Facebook’a
erişim hızını sınırlandırıyorlar. O zaman da sayfa açılmıyor veya video bir
türlü yüklenmiyor. Eğer bilerek yavaşlatma yoksa bu kez de her ayın son 10
gününü AKK nedeniyle yavaş internette geçiriyorsunuz.

Sonra da akıllı evler, internet
bağlantılı akıllı Tesla otomobiller neden yaygınlaşmadı diyoruz. Nasıl
yaygınlaşsın?

Nasıl çalışıyor?

ÇOCUKLARIMIZIN GELECEĞİ İÇİN HIZLI
İNTERNET

Anne, baba ve liseli gençten
oluşan orta halli bir çekirdek ailede 3 akıllı telefon, 2 tablet, 2 laptop, 2
akıllı televizyon, internete giren bir müzik sistemi ve akıllı LED lamba gibi
birkaç nesnelerin interneti cihazı bulunuyor (Bunlar bizde yoksa sebebi
pahalılık ve internetin yavaşlaması).

Şimdi bu aile internetten hiç
korsan Torrent indirmese veya Popcorn film sitesi izlemese bile, ayın son 10
günü AKK devreye girer ve internet yavaşlar. Peki internet erişimi sınırlı
aileler modern imkanlarla nasıl çocuk yetiştirecekler?

Bu durum bana köy enstitülerinin
kapatılmasını hatırlatıyor. O zaman da Menderes vadisindeki toprak ağaları “Köy
enstitülerini kapatın. Marabalar okursa (toprak köleleri) bizim tarlalarda
çalışmaz” demişlerdi. Bugün eğitim seviyesi arttı ve marabalar azaldı; ama
yerlerine ara elemanlar geldi. İnsanımızı ücretli kölelikten kurtarmalıyız ve
bu da iletişim özgürlüğüyle olur.

TÜRKİYE’NİN GERÇEK İNTERNET HIZINI
NASIL ÖLÇERSİNİZ?

Bunun için Facebook CDN’lerine
erişim hızınızı ölçün. Akamai şirketine yazarak Türkiye’den Facebook, Twitter,
Microsoft, Amazon CDN’lerine erişim hızlarını öğrenebilirsiniz.

Hız ölçümü için Valve’ın Steam
online oyun hizmetini de kullanabilirsiniz. Böylece Türkiye’de internet hızlı
diyenlere kendi kanıtlarınızı gösterirsiniz.

Hatta bilgilendirme amaçlı bir web
sitesi açarak bu verileri her ay sitelere yükleyip Türkiye’de gerçek internet
hızını her ay kayıt altına alabilirsiniz. Bu bağlamda Türkiye’de CDN’lere
erişim hızlarını aşağıda görebilirsiniz.6

İspanya, Katalonya’da meshnet ağı.

FİBER YETERSİZ

Peki, ülkemizdeki telekom
şirketleri her yere fiber döşüyoruz diye açıklama yaptıkları halde, neden
internetin yavaşlatılmadığı günlerde bile internet hızımız düşük? Bunun sebebi
Türkiye’de son yıllarda pek az fiber optik kablo döşenmiş olması. Telkoder
verilerine göre fibere son 5 yılda sadece 1 yıllık yatırım yaptık.

İşte bu yüzden birkaç ay önce
Google ve Gmail hizmetleri kesintiye uğradı. Türkiye’nin yurt dışına çıktığı
yedekli fiber kablo sayısı az. Bu kablolardan biri kesilince interneti diğerine
aktaramıyoruz; çünkü az sayıdaki yedek hattımız zaten yüzde 100 kapasiteyle çalışıyor.
Demek ki onlar da kopsa yurt dışı internet tümden kesilecek.

Meshnetçiler.

AKK NEDEN ADİL DEĞİL?

Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumu (BTK) verilerine göre, 2015 yılının 3. çeyreğinde Türkiye’de 46,7 milyon
internet abonesi bulunuyor ve 2015 yılında abone başı ortalama veri kullanımı
60 Gigabayt (GB) oldu.

Buna rağmen Türkiye’de kullanıcı
yavaş internete çok para ödüyor ve CHP Adana Milletvekili İbrahim Özdiş bunu en
çarpıcı şekilde açıklıyor:

“ISP pazar lideri olan TTNET’e 24
Mbit’e kadar hız ve 35 GB Adil Kullanım Kotası (AKK) için ayda 60 TL ödüyoruz
ve 35 GB’lık kota aşılınca bu hız 3 Mbps’ye düşüyor. Bu durumda 24 Mbit
bağlantıda ayın son 10 günü sadece 2-3 Mbit hız alıyor, ama tam hız parası (60
TL) ödüyorsunuz. Üstelik 100 GB kotanız varsa yine hızınız 3 Mbps’ye düşüyor.”

Baz istasyonu kirliliğine son.

100 GB KOTA KULLANAN DAHA ÇOK
ÖDÜYOR

100 GB kotası olup da kotasını
aşanlar 35 GB kotası olanlara göre interneti daha pahalıya kullanıyor!
Özdiş’ten devam edecek olursak:

“Eskiden karasal anten ve çanak
antenle TV izlerken şimdi internet TV çıktı. Artık TV yayınları IPTV olarak
adlandırılan dijital ortama aktarılıyor ve bunların abone sayıları günden güne
artıyor. Digitürk, Dsmart, Tivibu, Teledünya gibi firmalar internetten TV
yayını yapıyor. Ancak, internetten Full HD ve 4K film izlemek kotanızı
artırıyor.”

“Elbette parasını verirseniz AKK
olmadan internet kullanabiliyorsunuz. Tabii normal ücretin 2-3 kat fazlasına;
yani parayı verene altyapı sorunu dedikleri şey dert olmuyor. Ancak aslında durum
daha vahim:”

Kafelere meshnet gelsin.

TÜRK TELEKOM’A 33,9 MİLYON TL CEZA

“Geçenlerde Rekabet Kurumu
Türkiye’nin altyapı pazar lideri olan Türk Telekom’a açılan bir soruşturmayı
tamamladı. Soruşturma konusu da şirketin kendine yapılan fiber internet hatları
ve tesis paylaşımı başvurularını geciktirmesi, zorlaştırması ve engellemesiydi.
Altyapıda eksik var diyen pazar lideri Türk Telekom fiber altyapı çalışmalarını
engellediği için 33,9 milyon TL ceza aldı.7”

TÜRKİYE’DE İNTERNET BİLEREK Mİ
YAVAŞLATILIYOR?

Ülkemizde internet insanların
görüşlerini özgürce ifade etmesini önlemek için bilerek mi yavaşlatılıyor?
Sebebini bilemeyiz; ama Türkiye’de internetin yavaşlatıldığını iki yıl önce
yaptığım testlerle kanıtlamıştım.

Ancak şimdi yeni bir kurnazlık
çıktı: İnternet hızını düşürmek yerine tek tek hizmetlerin ve web sitelerinin
hızını düşürmek. Örneğin, Google Play gibi internette en sık kullanılan
yaklaşık 200 hizmet günün belirli saatlerinde ve gündeme göre yavaşlatılıyor
(VPN yavaşlatmayı önlemek için tıklayın).

Hizmetler tek tek yavaşlatıldığı
için Speedtest’te bunu göremiyorsunuz. İnternette size sorulmadan engellenen
sitelere ulaşmak için VPN ve TOR browser kullanabilirsiniz; ama sizi
vazgeçirmek için onları da yavaşlatıyorlar ki çıplak internet kullanarak
gözetlenin.

YAVAŞLATMANIN GERÇEK NEDENİ?

İnternetin yavaşlatılması,
altyapının geri bırakılması ve hızlı internetin vatandaşa damlalıkla verilmesi
çok kârlı bir uygulama. Sonuçta bakır ve fiber internet altyapısı büyük ölçüde
kamunun elinde ve kamu yavaş internete çok para ödediğiniz için kârlı çıkıyor.

FİBER İNTERNET İÇİN OLUMLU
GELİŞMELER

Türkiye serbest telekom
işletmecileri derneği (TELKODER) geçenlerde Türkiye’nin İletişimde İkinci
Baharı – Kablo TV Şebekesi raporunu hazırlayarak basınla paylaştı. Raporda
fiber internet çok maliyetli ve bu yüzden hızlı internet ülkemizde pahalı
diyenlerin argümanı iki kez çürütülüyor.

Öncelikle fiber internetin pahalı
olmadığı kanıtlanıyor. İkinci olarak da Türkiye’de Kablo TV için kurulan, ama
yarım bırakılan fiber optik kablo altyapısının fiber internette
kullanılabileceği belirtiliyor. Böylece fiber internetin zaten düşük olan
maliyeti iyice düşecek; çünkü İstanbul gibi büyük şehirlerdeki mevcut fiber
hatları kullanmış olacağız.

Düşünün: Bugün Türkiye’de 1,5
milyon fiber internet abonesi var; ama kablo TV tam 3,6 milyon eve giriyor. Bu
hanelerin bir kısmının zaten fiber internet kullandığını varsaysak bile Kablo
TV’den fiber internet verirsek fiber abone sayısını hiç kablo döşemeden üç kat
artırmış oluruz ki bu da 4,5 milyon eder.

Ülkemizde fiber interneti
hızlandırmak için bir güzel haber de telekom şirketlerinden geldi: Turkcell
Superonline, Vodafone, Türksat ve alternatif operatörler ortak altyapı şirketi
kurmayı planlıyor. 6 yıldır konuşulan bu iş operatörler arası anlaşma
sağlanamadığı için hayata geçirilmemişti. Arcak bu kez olursa Türkiye’ye yüz
binlerce kilometre fiber döşenecek ve internet hızlanacak.

Küçük birader büyük biradere
karşı.

YA ÜCRETSİZ ÖZGÜR İNTERNET MESHNET?

Türkiye’de süregelen fiber
internet eksikliği ve sözde adil kullanım kotası tartışmalarından bıktınız ve
kendi internet altyapınızı kurarak internete ücretsiz girmek istiyorsunuz.
Bunun bir yolu var: Adı meshnet ve bu yazıda size ücretsiz internet kullanmanın
yolunu anlatıyorum.

İSPANYA’DAN SELAM

İspanya’da Barcelona’dan 75 km
uzakta, Pirenelerin sırtında 2500 kişilik sakin bir çiftçi kasabası var. Bu
kasaba İspanya’da 1936 yılında faşist Franco’ya karşı savaşan özgürlükçülerin
bulunduğu Katalonya bölgesinde yer alıyor. Katalonya 80 yıldır ülkede iletişim
özgürlüğünü savunuyor.

1984 adlı romanında devletlerin
bir gün interneti gözetleyerek insanlara baskı yapacağını anlatan ve Snowden’in
NSA’in interneti gözetlediğini ifşa etmesinin ardından fazlasıyla haklı çıkan
George Orwell da Katalonya’nın bağımsızlık savaşında yer almış, hatta
Katalonya’ya Selam adlı bir kitap yazmıştı.

Bu sebeple özgür internet meshnet
ağını destekleyen Guifi.net sitesinin 2000’lerin başında Katalonya’da kurulması
sizi şaşırtmasın.

KULAKTAN KULAĞA İNTERNET MESHNET

Meshnet ağında kullanıcı bir modem
alıp uyduya çıkıyor ve kendi geniş bant internet erişimini kablosuz uzak erişim
noktalarıyla (kafedeki Wi-Fi ağlarının bir benzeri) sokaktan geçen insanların
telefonları ile mahalledeki komşularına dağıtıyor.

Üstelik herkes kendi modemini
kurup ana kullanıcıya bağlanarak veya kendisi uyduya çıkarak bütün bir kasabaya
telekom altyapısını kullanmadan internet erişimi sağlayabiliyor. Meshnet bu
yüzden ücretsiz ve mevcut telekom altyapısını kullanmadığı için doğrudan
gözetlenemiyor.

Remon Roca

MESHNET NASIL KURULDU?

İspanya’nın telekom şirketi
Telefonica’nın kasabaya bir türlü internet getirmemesinden bıkan mühendis Ramon
Roca komşularına yardım etmek için 2004 yılında ilk Wi-Fi erişim alanını kurdu.
Günümüzde Guifi.net 30 binden fazla Wi-Fi erişim noktasına sahip ve hızlı
internet için fiber desteği de veriyor.

NE İŞE YARIYOR?

Bugün Anadolu’da birçok internet
abonesi internet bağlantısını Wi-Fi alanı üzerinden komşularıyla paylaşıyor.
Resmi olarak tek bir abone gözükse de o bağlantıyı 10 kişi kullanıyor ve her ay
parayı 10 kişi denkleştirip ödüyorlar. Kısacası meshnet fikri yurdum insanına
yabancı değil.

Ancak, telekom şirketlerinden
bağımsız bir meshnet kurarsanız kimse internetinizi sansür amacıyla
yavaşlatmaz. Hiç kimse siteleri engelleyemez, çünkü internete en azından
yaşadığınız ülkenin sunucularıyla girmemiş olursunuz.

Bu sebeple o ülke bütün interneti
gözetlemediği sürece internette ne yaptığınızı göremez. Elbette internete,
örneğin Facebook’a girmek için diğer ülkelerin telekom şirketlerine bağlanmak
zorunda kalırsınız. Ancak bütün dünya insanları kendi meshnet ağını kurarsa
internet tam bağımsız olacaktır.

Köy enstitüleri neden kapatıldı?
Çağcıl çocuklar yetiştirecek olan modern Türk kadının önü neden kapatıldı?
Yavaşlatılan internetin köy enstitülerinin kapatılmasından ne farkı var?

AÇIK AĞ

Meshnet sisteminin prensibi ağ
tarafsızlığı uyarınca Özgür, Açık ve Tarafsız (sansürsüz) bir internet ağı
kurmak. Nasıl kullanıldığına gelince:

Meshnet
sistemini meshnet’e zarar vermeyecek şekilde istediğiniz gibi
kullanabilirsiniz. Örneğin herkese eşit erişim hakkı vereceksiniz. Sizin Wi-Fi
alanınızdan geçen kullanıcıların internet hızını sınırlamayacaksınız. Web
sitelerini engellemeyeceksiniz.

Meshnet
sistemini nasıl kullanacağınıza ve normal internete bağlanmak için ne yapmanız
gerektiğine dair bütün teknik bilgilere Guifi.net üzerinden erişim izniniz
olacak. Meshnet kullanıcıları size meshnet kurmayı, Wi-Fi alanı paylaşmayı ve
meshnet kullanmayı öğretecek.

Meshnet
üzerinden istediğiniz hizmeti verebileceksiniz. Örneğin sadece meshnet
üzerinden lokal olarak erişilebilen bir web sitesi açabilirsiniz. Bu Tor
Browser’ın gizli servislerinin açık ama lokal olan bir versiyonu olur.

İnternetin önündeki engeller
kalksın.

İLK MESHNET NASIL KURULDU?

Roca eskiden Oracle’da çalışıyordu
ve Oracle’dan ayrıldıktan sonra 2004’te Amerika’ya gidip birkaç Linksys Wi-Fi
modem aldı. Bunlar aygıt yazılımını (firmware) değiştirebileceğiniz modemlerdi.

Kısacası kendi meshnet ağınızı
kurmak için hacklenebilen modemler alacaksınız ve içindeki yazılımları
değiştireceksiniz.

Örneğin Türkiye’de telekom
firmalarının verdiği modemler kilitli olabiliyor. Bunların bazıları Torrent
sitelerine erişmenizi bile engelliyor ve internette hangi sitelere girdiğinizi
doğrudan modem üzerinden gözetlemelerine izin veriyor. Meshnet için bağımsız
modem satın almanız gerekiyor.

Maalesef bizdeki yabancı modem
markaları ürünleri Türkiye’de yasaklanmasın diye ve açıkçası Türkiye’ye özgür
internet getirmekle ilgilenmedikleri için size destek vermiyor. Yine de TP-Link
modemlere bakarak işe başlayabilirsiniz.

İnternet yavaşlamadan çalışmak
istiyoruz. Örneğin akşam saatlerinde ben bu yazıyı yazarken WordPress hizmeti
ve Youtube aşırı yavaşladı. Ancak VPN’e bağlanınca internet hızlandı. Bu
internet hizmetlerinin yavaşlatıldığının kanıtıdır.

MAHALLENİN İNTERNET RADYOSU

Meshnet kurmak ucuz, ama tek kişi
için masraflı bir iş. Birkaç arkadaş bir araya gelip cebinizden para vererek
kurabilirsiniz. Ardından meshent ağını bütün mahalleye yaymanız gerekecek.
Bunun için de yurdum insanının imece usulü çalışarak kendi internetini kurmayı
öğrenmesi gerekecek.

Bunu başarırsanız bir gün
kasabaları ve şehirleri güçlendirilmiş modem ekipleriyle meshnet ağına
bağlayabilirsiniz.

SÜPER Wİ-Fİ VE MESHNET

Bugün, dünyanın yoksul
bölgelerinde 100 km menzilli Süper Wi-Fi modemlerin kullanılması planlanıyor.
Evimizdeki modemlerin menzili sokaklarda genellikle 1 kilometreyi aşmıyor, ama
Süper Wi-Fi yüksek bir tepeden üç ayrı vadideki onlarca yoksul köye tek antenle
internet erişimi sağlayabiliyor.

Örneğin IEEE 802.22 standardı
köylere 100 kilometre uzaktan 22 Mbps bağlantı hızı sağlıyor. Nitekim süper
Wi-Fi bugün İstanbul’da olsaydı, baz istasyonu sayısını ve baz istasyonlarının
yaydığı manyetik alanların olası sağlık riskini de azaltmış olacaktık.

Sadece tek bir geniş bant Süper
Wi-Fi baz istasyonu ile, Bağdat Caddesi’ndeki Kızıltoprak-Bostancı hattına ses
ve internet hizmeti vermek mümkün olacaktı. Çatılarımız da mimari yapıların ve
şehrin güzelliğini bozan baz istasyonu işgali altında olmayacaktı.

UHF bandını kullanan Süper Wi-Fi
dağ köylerine tek antenden 20 Mbit geniş bant internet yayını yapıyor.

MESHNET İLE NE İLGİSİ VAR?

Türkiye’deki meshnet
girişimcilerinin yerinde olsam UHF bandında Süper Wi-Fi teknolojisi sunan uzun
menzilli modemleri araştırırdım. Bu modemler erişim noktası ihtiyacını
azaltarak köylerde meshnet maliyetini düşürürdü. Dağdan yayın yapan tek bir
Süper Wi-Fi modem baz istasyonu vadideki 3 köye internet erişimi sağlardı.

Meshnet’in en büyük
avantajlarından biri bu: Evden eve, sokaktan sokağa yayın yapmak için her yerde
baz istasyonu kurmaya gerek yok.

Üniversite kampüslerinde bile orta
halli birkaç hayırsever vatandaşın satın alabileceği kadar hesaplı fiyatlarla
sanayi tipi uzak kablosuz erişim noktaları kurabilir ve birkaç sunucudan
yararlanarak interneti bütün mahalleye dağıtabilirsiniz.

Bu sunucuya evinden bağlanacak
olan sıradan kullanıcının yapacağı birkaç basit harcamadan biri modem satın
almak olacaktır. Pardon, siz zaten modem kullanıyorsunuz :).

Gösteriye katılanları kameraya
alıp fişliyorlar. Oysa barışçıl gösteri hakkı askeri yasak bölge gibi istisnalar
hariç izne tabii değildir; yani validen bile izin almadan sokakta toplanıp
barışçıl gösteri yapabilirsiniz.

TEKNİK TAKİP VE GÖZETİMİ NASIL
AŞIYOR?

Meshnet Tor Browser gibi anonim
bir ağ değil. Ancak meshnet IP’leri standart telekom DNS IP’lerinden farklı.

Bu sebeple bu IP adreslerinin
DNS’e kayıtlı IP listeleriyle doğrudan takip edilmesi daha zor ve işini bilen
ıslıkçılar bundan yararlanarak bir şirkette yapılan yolsuzluğu gazetecilere
bildirmek için gizliliği artıran meshnet ağını kullanabilirler. Sonuçta meshnet
kullanıcıları VPN yavaşlatmadan etkilenmiyor.

HAYDİ İNTERNETİ KESTİNİZ,
MESHNET’İ NASIL KESECEKSİNİZ?

Mısır’daki Arap Baharı’ndan
Suriye’ye kadar bütün toplumsal olaylarda görüyoruz ki halk gösteri yapınca
politikacıların ilk işi interneti kesmek oluyor. Oysa meshnet telekom şebekesi
kullanmadığı ve bunun yerine pek iz bırakmayan uydu internet kullandığı için
internet kesilse de internete girmeye devam edebilirsiniz.

Gerçekten de meshnet Türkiye’nin
yoksul bölgelerini büyükşehirlerle birleştiren özerk bir iletişim ağı olabilir.
Örneğin Guifi.net İspanya’daki hastaneleri ve belediye binalarını ISP desteği
ile fiber internet üzerinden birbirine bağlamaya başladı.

Köylere özgürlük.

İNTERNETE YENİ KARDEŞ SANAL
MESHNET

Amerika Birleşik Devletleri’nde meshnet
uygulamaları sadece dağıtık (tek merkezden yönetilmeyen) fiziksel modem
ağlarından ibaret değil.

Bir de normal internet bağlantısı
üzerinden işleyen, ama Torrent’tan dosya indirmek gibi tümüyle eşler arası olan
(P2P) bir sanal meshnet ağı var. Bunun adı Hyperboria.net.

Hyperboria.net belli ki adını
Barbar Conan çizgi romanlarındaki mistik ulaşılmaz ülke Hyperborea’dan almış.
Bu sistem Tor Browser gibi gizlilik sağlıyor, ama Tor Browser gibi internete
anonim olarak girmenizi desteklemiyor.

Gizlilik en doğal hakkımız.

TÜRKİYE’DE HEMEN MESHNET’E GİRMEK
İÇİN

VPN gibi çalışan şifreli gizlilik
hizmeti Hyperboria.net’in en büyük özelliği bir sanal meshnet ağı olması.
Kısacası internet erişimi için para vermeye devam edeceksiniz, ama
internetinizi gözetlemelerini önlemek için VPN benzeri bu sanal meshnet ağını
kullanacaksınız.

Hyperboria kendi blog sayfanızı
açmanıza izin veriyor, şifreli e-posta hizmeti ve reddit benzeri forum
hizmetleri sunuyor. Dünyada Hyperboria kullanan birçok sanal meshnet bulunuyor.
Örneğin bilgisayar uzmanı Caleb James DeLisle, ABD’nin Seattle şehrindeki
Meshet modemlerinde Hyperboria kullanmak için IPv6 tabanlı Cjdns yazılımını
geliştirdi.

Cjdns doğru kullanılırsa daha
güvenli internet erişimine izin veren internet erişim protokolü IPv6’yı
dünyanın en güvenli şifreleme tekniklerinden biri olan “genel anahtar
şifrelemesi” ile birleştiriyor. Bu sayede internete anonim erişim hizmeti
sunuyor.

Seattle Meshnet, Hyperboria’ya
geçmek için internet üzerinden kitle kaynak bağış topladı. Hyperboria’dan
yararlanmak isteyen kullanıcıların internet şebekesine routerlarını/modemlerini
bağlaması yeterli oluyor.

Wi-Fi alanı ile çalışıyor.

ZATEN MESHNET KULLANIYORSUNUZ!

Dairenizdeki modemle sağladığınız
internet erişimini apartmandaki komşularınızla paylaştığınız zaman ya da
amcanız evinize gelip Android telefonunu odanızdaki Wi-Fi modem ile internete
bağladığında, aslında siz de bir tür meshnet sistemi kurmuş oluyorsunuz.

Ayrıca yasalarımızda internetinizi
başkalarıyla ücretsiz paylaşmanıza bir engel yok. Sadece telekom şirketi haksız
rekabet davası açabilir. Siz de bunu önlemek için uydu internet
paylaşabilirsiniz. Dolayısıyla meshnet için önce zihninizdeki engeli kırmanız,
hukuken gerçek bir bilene danışmanız ve sonra da biraz para bulmanız lazım.

Kafelerdeki Wi-Fi alanının telekom
şebekesi kullanmayan genişletilmiş sürümü.

MESHNET KÖTÜ “DARKNET” OLUR MU?

2004’te Amerika’da görülen ilk
telefon dinleme skandallarının ardından devletler insanları gözetlemeye bir
bahane arıyorlardı ve bunu internette çocuk istismarı ile mafya dünyasında
buldular.

Popüler ama yanıltıcı propagandaya
göre, internete şifreli girmek çocuk istismarı siteleri, uyuşturucu satıcıları,
silah kaçakçıları ve teröristlerin işine geliyor. Bize diyorlar ki gizleyecek
bir şeyin yoksa neden şifre kullanıyorsun?

Gizlilik anayasal güvencede olan
bir insan hakkı.

ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ İNSAN HAKKI

Bildiğiniz gibi bu Roma döneminden
beri, yani 2000 yıldan uzun bir süredir geçerli olan “İnsanlar suçu kanıtlanana
kadar masumdur” ilkesine aykırı bir yaklaşım. Bunu söylemek, vatandaşa baştan
suçlu muamelesi yapmak demektir.

Oysa özel hayatın gizliliği
anayasal hakkımız ve buna internette hangi web sitelerini girdiğimizi
saklayabilmek de dahil. Ben de saklayacak bir şeyin yoksa neden gizleniyorsun
diyenlere bundan böyle Taksim meydanında çıplak yıkanmalarını öneriyorum. Ters
mi geldi? Demek ki gizlilik en temel insan haklarından biri.

İNTERNET SUÇLARINI AZALTMAKTA
KULLANILABİLİR

Meshnet suçlulara karşı oldukça
bağışıklı bir sistem. Çünkü kamuya açık olan ve eşler arası işleyen bir
internet ağı. Öyle ki yetişkinlere yönelik içerik dağıtmak isteyen biri bunu
meshnet’te kolayca başaramaz.

Bunun sebebi, suç unsuru oluşturan
verileri başkalarıyla paylaşmanın tek yolunun, insanların bu verileri
bilgisayarlarına indirmeyi, görüntülemeyi veya meshnet üzerinden başka
kullanıcılara aktarmayı kabul etmesi.

Meshnet anonim bir ağ olmadığı
için mahalledeki komşularınız suç unsuru olan paylaşımları görerek ilgililere
bildirebilir. Kısacası meshnette bilgilerinizi paylaşmak için diğer
kullanıcılarının işbirliği gerektiğinden sistem kendi oto kontrolünü (oto
sansür değil!) yaratmış oluyor.

Meshnet’in çok sesli, yani çoğulcu
demokrasiye dayanan yapısı halka açık ağlarda bu tür suiistimallere izin
vermiyor. Öte yandan, gizlilik kötülüktür diyen taraflara da şunu sormamız
gerekiyor: Neden internet bu kadar sıkı gözetlendiği halde çocuk istismarı
siteleriyle dolu? Bu durumda komünal meshnet mi, yoksa kapitalist internet mi
çocuklarımız için daha güvenli oluyor?

MESHNET YASAL MI?

Türkiye’de kişilerin internet
erişimini başkalarına ücretsiz dağıtmasına ilişkin bir yasak bulunmuyor. Ticari
olmayan internet paylaşımı hakkının içine üniversiteler ve Starbucks gibi
kafelerde sunulan Wi-Fi alanı da giriyor.

Dediğimiz gibi telekom
şirketlerinin kullanım sözleşmelerine ekledikleri tartışmalı sınırlamalar
haricinde, herkes modeminin şifresini kaldırarak internetini istediği kişiyle
ücretsiz paylaşabilir.8

KISACA MEVZUAT

MADDE 4 – (1)’e göre internette
toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri şunlar: a) Konusu suç oluşturan
içeriklere erişimi önleyici tedbirleri almak. b) İç IP Dağıtım Loglarını
elektronik ortamda kendi sistemlerine kaydetmek.

Telefon operatörleri gibi ticari
amaçlı internet servis sağlayıcılar için kendileriyle ilgili maddelerde yazan
daha ağır ve farklı yükümlülükler bulunuyor. Bu yükümlülüklerini yerine
getirmediklerinde şirketlere idari para cezası şeklinde yaptırım uygulanıyor.

Ancak, interneti ücretsiz olarak
başkalarıyla paylaşan kullanıcıların bahsedilen maddedeki yükümlülüklerini
yerine getirmediklerinde hangi müeyyidelerin uygulanacağı kanunda yazmıyor,
yani müeyyide yok.

PEKİ İNTERNETİNİ ÜCRETSİZ OLARAK
PAYLAŞAN KİŞİLERE NE OLABİLİR?

İnternet
hizmetini aldığınız şirketle yaptığınız sözleşmede internetinizi paylaşmanız
konusunda bir yasağınız olabilir. Bunun sonucu internet sözleşmesinin iptali ve
hattın kapatılması olabilir; eğer fark ederlerse.

İnternetinizi
paylaşmanız sonucu IP adresiniz üzerinden yasak içerik paylaşmak gibi çok
sayıda suç işlenirse, suç işlenmesine yardım ve yataklık etmek gibi bir maddeye
dayanarak suçlama yöneltebilirler.

MESHNET’İN TÜRKİYE’DEKİ ÜCRETLİ
VERSİYONU

Isparta’da ayda 30 TL’ye meshnet
kablosuz internet hizmeti veren Toknet şirketi var. Toknet kullanıcısı
olduğunuzda, sıradan bir Wi-Fi modem ile Toknet sinyalinin olduğu her yerde
düşük kaliteli de olsa kablosuz internete girebiliyorsunuz.

MESHNET VE PARA MESELESİ

Türkiye’nin tersine meshnet
dünyada devlet desteği alıyor. Örneğin İspanya Guifi.net vakfının kurulmasına
izin verdi. Hatta Avrupa Birliği özgür internet meshnet ağını İspanya’da
destekledi. İş adamları ve iş kadınları meshnet ağına bağış yaptı. Öyle ki
bugün Guifi.net’in kasasında 1 milyon avrodan fazla para var.

ARTIK ÜCRETSİZ DEĞİL

Meshet ağını bütün ülkeye bedava
yaymak şimdilik imkansız. Bu sebeple bugün İspanya’da meshnet kullanan
büyükşehir belediyeleri, hastaneler ve üniversiteler 20 telekom şirketinin
desteğini alıyor.

ANCAK SÜPER UCUZ

Meshnet ağında 1 gigabit internet
bağlantısı 20 ila 37 dolar. Haydi bakalım! Var mı Türkiye’de kurumsal
abonelerine bu paraya gigabit internet erişimi sağlayan babayiğit? Sakın fiber
altyapıdan söz etmeyin. Meshnet ağının üçte ikisini komüniteler Wi-Fi alanı olarak
kurdu ve şirketler ilk yıllarda buna tek kuruş yatırım yapmadı.

Siz de meshnet kullanmak için
Guifi.net’e girin, teknik bilgi edinin, fiyat bilgisi alın, hangi modemleri
kullanacağınızı öğrenin. Ancak başarılı olmak için mutlaka aranıza sıradan
insanları alın. Anneanneye, babaanneye, çiftçiye, çobana, inşaat işçisine,
marangoza internet kullanmayı öğretin.

Türkiye’de insanların iyi
yetişmesini önleyen internet tekelini kırmak için çalışın. Başarılı olursanız
tıpkı İspanya’da olduğu gibi, Türkiye’deki bağımsız telekom operatörlerini,
hatta büyük markaları sponsor olarak yanınıza alıp meshnet ağını ücretsiz değil
ama hızlı ve ucuz internet için yaygınlaştırabilirsiniz.

Bir meshnet ağı (mesh ağ).

ODTÜ’YE MESHNET KURSAK?

Meshnet bilginin; örneğin e-kitap,
film, müzik albümü, çizgi roman gibi dijital içeriğin son kullanıcıya ücretsiz
ya da uygun maliyetlerle ulaşmasında gelecek vaat ediyor. Bu bağlamda internet
omurgasını sırtlayan ODTÜ meshnet’e öncelik edebilir.

İnsanlar fakir Gana’da yaptılar,
iflas eden Yunanlılar Atina’da yaptılar.9 Amerikalılar hem fiziksel hem sanal
meshnet geliştirdi ve üniversiteleri ücretsiz olarak güvenle birbirine
bağlıyorlar. Biz çok zenginiz ya, illa telefona ve internete para vereceğiz.

MESHNET’E GİRİŞ

Meshnet: A New NSA-Proof Internet?

Daha sonra Engin Albayrak olarak
izleyinPaylaş

Oynat

1 http://www.turk-internet.com/portal/yazigoster.php?yaziid=53483  

2 http://www.cio.com/article/3075975/internet-service-providers/what-big-isps-dont-want-you-to-know-about-data-caps.html

3 http://www.fiercetelecom.com/telecom/frontier-s-mccarthy-we-don-t-have-plans-to-implement-usage-based-broadband-billing

4 https://www.dslreports.com/shownews/Suddenlink-to-Charge-Users-More-to-Avoid-Usage-Caps-136619

5 http://www.turk-internet.com/portal/yazigoster.php?yaziid=53321

6 https://www.daghan.com/internet-kullanma-kotasi.dgn

7 http://www.hurriyet.com.tr/turk-telekoma-rekabet-cezasi-40115692

8 http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.11694&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0




















































































































































































































































































































































































































9 Dünyadaki
aktif ağların listesi https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_wireless_community_networks_by_region