BELEDİYE & BAYINDIRLIK & KÖYLERİMİZ


Mahmut ESEN : SEÇİLMİŞ BELEDİYE BAŞKANINCA İLK OLARAK YAPILMASI
GEREKEN İŞLER
 

31 Mart
2019 Mahalli İdareler Genel Seçimleri yapılmış; halkın güvenini kazanarak
seçilmiş olan belediye başkanları da mazbatalarını alarak görevlerini yürütmeye
başlamışlar/başlayacaklardır.


Görevlerine
yeni başlayacak olan belediye başkanlarını bekleyen bir dizi ağır sorunlar
bulunmaktadır. Ülkemizde en güç görevlerin başında belediye başkanlığı
gelmektedir.


Kaymakamlık,
vali yardımcılığı, (atanmış) belediye başkanlığı ve mülkiye başmüfettişliği
görevlerinde bulunmuş, deneyimli/emekli kamu görevlisi olarak;


Seçilmiş
belediye başkanlarının görevlerinde başarılı olmaları, karşılaşacakları
sorunlara ilişkin alabilecekleri bazı önlemler hakkındaki görüş ve önerilerim,
yararlı olabileceği düşüncesiyle (özet olarak) aşağıya çıkarılmıştır.


Tebrik/teşekkür
ziyaretleri


1- Seçilmiş belediye başkanlarına tebrik amaçlı yapılacak ve araya
girilmez ise muhtemelen aylarca sürecek heyet kabulleri, teşekkür ziyaretleri
başlangıçta düzenlenmeli, bir takvime bağlanmalıdır.


Bu amaçla yapılacak tebrik ziyaretleri; belediye başkanlarının
göreve başlamalarını izleyen 10-15 günlük bir süreyi geçmeyecek şekilde
planlanmalı, bu konularda halka gerekli duyuru yapılmalıdır.


Bu suretle, görevine yeni başlayan ve dolaysıyla gücünün
zirvesinde olan belediye başkanı, enerjisi/ zamanını daha rasyonel kullanmış,
belediye sorunlarına daha erken el koymuş olacaktır.


Belediye sorunlarına el konulması


2-Belediye birim başkanlarından görev alanlarına ilişkin
konularda;  resmi faaliyet raporlarında
belirtilmiş olanların dışında, birim başkanlığının mevcut durumu ve alınması
gereken önlemleri içeren brifingler alınmalı, mevcut personelin bilgi
birikimlerinden de yararlanılmak suretiyle kısa zamanda belediyenin sorunlarına
el konulmalıdır.


3-Belediye başkanlığı ve bağlı birimlerinde, önceki tarihlerde
mülkiye müfettişleri, Sayıştay denetçileri, 
iç denetçiler ile belediye meclis denetim komisyonu aracılığıyla
yürütülmüş teftiş ve denetimler sonucu düzenlenmiş teftiş/ denetim raporları,
belediye başkanlığı faaliyet raporları ile sorgu kâğıtları ve Sayıştay ilamları
gözden geçirilmeli, sonuçları izlenmelidir.


4- Yolsuzluğa açık alan olarak nitelendirilen hesap, iş ve
işlemlerin öncelikle incelenmesinde, gereken önlemlerin gecikilmeksizin
alınmasında yarar vardır.


Bu tür özellik içeren hesap, iş ve işlemlerden bazıları aşağıya
çıkarılmıştır.


  Otopark Yönetmeliği
hükümlerine göre otoparkı bulunmayan yapılardan ruhsat alınması aşamasında
tahsil edilen ayrı bir hesaba yatırılması gereken otopark paraları,


  Otopark gelirleri,


  Belediye
taşınmazlarının kiraya verilmesi ve tahsis işlemleri;


  Gecekondu önleme fonu
hesapları,


  Toplu taşıma imtiyaz
hakkı devir işlemleri,


  Ambalaj atıkları
toplanmasına ilişkin imtiyaz hakkı,


  Hafriyat toprağı ile
inşaat/yıkıntı atıkları bedelleri,


  İşyeri açma ve çalışma
ruhsatı olmadan faaliyette bulunan işyerleri,


  Belediyenin borçlanma
işlemlerinde Belediye Kanunu’nda öngörülen limitlere uyum durumu vb.


5-Belediyenin mali işlemlerinin, gelir işleri ve gider
belgelerinin, bu konularda yetkin denetim elemanları aracılığıyla teftişleri
yaptırılmalı, varsa hatalı uygulama/aksaklıklar hızla giderilmelidir.


Personel işleri


6-Ülkemizdeki işsizlik oranının yüksekliği; halkımızın kamu
kurumunda çalışma isteği, verilmiş olması muhtemel vaatler, kadrolaşma ihtiyacı
vb. nedenlerle seçimlerden sonra belediye başkanlarının yoğun olarak iş/işe yerleştirme
talepleri ile karşılaşacakları, bunları yerine getirmesi konusunda
zorlanacakları,  bu sorunun belediye
başkanları başta olmak üzere, bağlı oldukları siyasi partilerin merkez/il/ilçe
yetkililerini uzun süre uğraştıracağı açıktır.


Bu yüzden belediye başkanlığı ile bağlı işletme ve şirketlerdeki
boş/boşalacak  (memur/ kadrolu işçi/
sözleşmeli memur ) pozisyonlarına yapılacak açıktan veya kurum içinden
naklen/terfien personel atamalarında; talepleri almak, değerlendirmek/ gereğini
yapmak üzere, belediyenin insan kaynakları birimi bünyesinde ayrı başvuru
merkezi oluşturulmasında,  personel
ihtiyaçlarının oluşturulmuş bu havuzdan karşılanmasında yarar vardır.


Bu suretle belediye başkanları temel görevlerine daha fazla
zaman ayırabilecek, iş başvuruları ile daha az karşılaşacak, bireysel talepler
peşinde koşmayacak, istek sahiplerini gücendirmemek için yoğun çaba harcamamış
olacaktır.


7-Özellikle üst düzey yönetici atamalarında liyakat ve ehliyete
gereken özen mutlaka gösterilmelidir.


Bu bağlamda üzerinden yıllar geçse bile belleklerden hala
silinmeyen, belediye başkanı bir yana, belediyenin bağlı olduğu siyasi partiye
dahi yüklenilen ( töhmet altında bırakan) İSKİ Genel Md. olayı göz ardı
edilmemelidir.


Personel istihdamı


8- Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması vb.
konularda danışmanlık yapması gereken, özel durumları nedeniyle boş tutulan ve
bir kariyer mesleği olan  iç denetçi
kadrolarına gereken atamalar yapılmalıdır.


9-Belediye hizmetlerinin sunumu, kalitesi ve personelin
performansını yükseltmek, belde halkının beklenti ve ihtiyaçlarını karşılamak
üzere “ stratejik planlar” ve “eylem planları” oluşturulmalıdır.


Bu bağlamda öncelikle, çalışan personelin görev, yetki ve
sorumluluklarını belirtir görev talimatları ve mevcut personel arasında iş
bölümü olup olmadığı araştırılmalı; var ise güncellemeleri göz ardı
edilmemelidir.


Diğer yandan başarısı nedeniyle ödüllendirilmiş;  olmuş ihbar/şikayetler üzerine haklarında
adli/idari işlem yapılmış/yapılmakta olan veya şikayetin işlemden
kaldırılmasına karar verilmiş personelleri kapsayan bilgi formu
hazırlattırılmalı, personel değerlendirilmesi sırasında bu notlardan
yararlanılmalıdır.


Ayrıca başka birimlerde/başka birimlerden veya hakettiği
(müktesebi) kadronun altında/üstünde istihdam edilen personelin öncelikle
tespitinde (bilinmesinde)  yarar
bulunmaktadır


Öncelikle planlanması gereken işler


İhbar/şikayetler


10- Ülkemizde iktidar/üst düzey yönetici değişikliklerinden
sonra, önceki dönemde görev yapmış olan yetkililer hakkında çok sayıda
ihbar/şikâyetler yapılmakta, sorumlularından “hesap sorulması” beklenmektedir.


Ayrıca
yine geçen dönemde mağdur edildiklerine ve bu mağduriyetlerinin giderilmesine ilişkin
yoğun talepler gündeme gelmektedir.


Bu tür
bulgular, belediye başkanı değişikliklerinde, özellikle eski/yeni başkanların
farklı partilere mensup olmaları durumunda geçerlidir.


Bu
nedenle yeni başkanları en fazla uğraştıracak işlerin başında, eski yöneticilerden
hesap sorulmasına ilişkin beklentileri karşılamak olacaktır. Halkımız
tarafından hesap sorulması olayı belgesiz/özensiz bir şekilde, rahatlıkla ifade
edilmekte, bu istek kulaklara çok hoş gelmektedir.


Suç
işledikleri iddia edilenler hakkında gerekli inceleme ve soruşturmalar hemen
başlatılmalı; suçluların cezasız kalmaması için gereken yasal işlemler
yapılmalıdır. Bu konularda herhangi bir duraksama olmamalıdır. Zira bu konular
bir kamu görevlisi olan belediye başkanının da yasal olarak sorumluğunu
gerektirmektedir. Belediye başkanı istese dahi bu görevinden kaçınması olanaklı
değildir.


Bununla
birlikte hesap sorulmasına ilişkin iş ve işlemler kolay değildir. Zira özel
uzmanlık ve teknik bilgi ve deneyim isteyen bir konudur. Zaman alıcı, yıpratıcı
ve sonuç alınması kolay olmayan bir süreçtir.


Bu
yüzden yolsuzluk iddialarına ilişkin konularda duygusal olarak
yaklaşılmamasında, diğer bir anlatımla sorunun (olabildiğince) nesnel olarak
ele alınmasında, bu bağlamda eski/yeni başkanlar arasında husumet ortamı
yaratılmamasına özen gösterilmesinde yarar vardır. Bu bakımdan ihbar/şikayete
konu olaylarda gerektiğinde (üniversiteler dahil) uzman görüşleri alınmalı,
olaylara profesyonelce yaklaşılmalıdır.


Bu
amaçla olan/olası ihbar ve şikâyetlerin kayda alınması ve yapılması gereken
yasal işlemlerin izlenmesi konularında, başkanın yükünün hafifletilmesi için
başkan adına hareket edebilecek personel görevlendirmesi yoluna gidilebilir.


Diğer
yandan belediye başkanları ihbar/şikayetlerin yanı sıra, özellikle mevcut
personel içinde birlikte görev yapılabilecekleri, çalışkan, dürüst/güvenilir
personele yönelik duyumlara, referanslara de önem vermelidir.


Hizmet
alım ihaleleri


11-
Belediye Kanunu’na göre (seçimler nedeniyle) belediyelerde önceki dönemde
yapılmış ve birden çok yılı kapsayan hizmet alım ihalelerinin süresi haziran
ayı sonu itibarıyla tamamlanmış olacaktır.


Dolaysıyla
yeni yönetim tarafından yakın zamanda, birden çok yılı kapsayan, çok sayıda
hizmet alım ihalesinin yapılması gerekmektedir.


Bu
suretle belediye başkanları,  belde
halkına karşı ilk ciddi sınavlarını vermiş olacaklardır.


Belirtilen
nedenlerle; hizmet alım ihalelerinin önemi ve yolsuzluğa açık bir alan olması
da dikkate alınarak, ihalelerde izlenecek yol/yöntemler konusunda ilkeler
öncelikle şimdiden belirlenmelidir. Bu bağlamda hizmet alım ihalelerinde
yaklaşık maliyet unsurlarındaki (kâr oranı, taşıt araçlarında tüketilen
akaryakıt miktarı vb.) uygun değerlerin tespit edilmesi, kamu idarelerindeki
iyi uygulama örneklerinin araştırılması vb. konularda şimdiden hazırlık
yapılmasında yarar vardır.


 12-Ülkemizde belediyelerin gelirlerinin
giderleri karşılamadığı, bütçelerdeki gelir/gider dengesinin borçla kapatıldığı
bilinmektedir. Belediyelerinin büyük bölümü de borçlu durumdadır.   Yeni seçilmiş belediye başkanlarını bekleyen
en güncel sorunun borç ödemeleri konusu olacağı tahmin edilmektedir. Belediye
başkan değişikliğinin de etkisi ile, belediye alacaklılarının, alacaklarını
tahsil edebilmek için daha ısrarlı olacakları, hatta yargı yoluna da
başvurmaları durumunun kaçınılmaz olduğu düşünülmektedir.


Belirtilen
nedenlerle belediyelerin borçlarının ödenmesi konusunda bir politika
geliştirilmelidir. Bu bağlamda belediye borçları yapılandırılmalı, borç
ödemelerinin bir plan dahilinde, dengeli/adaletli bir şekilde yürütülmesi
sağlanmalıdır.


Tahsilatın
hızlandırılması


13- 2464
sayılı Belediye Gelirleri Kanunundan doğan muhtelif gelirler başta olmak üzere
belediye alacaklarının tahakkuk/tahsilat işlemleri incelenmeli, tahakkuk ettiği
halde tahsil edilmemiş gelirlerin tahsilat işlemlerine hız verilmelidir.