Cialis 20 Mg Cialis Viagra Satış Cialis 5 mg Viagra sipariş elektronik sigara


GÜNCEL RESMİ
RAPORLARA GÖRE BELEDİYELERİMİZİN 2017 YILI FAALİYETLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ




Mahmut ESEN


E. Mülkiye
Başmüfettişi 
 

Özet: İçişleri Bakanlığınca hazırlanmış “2017
Yılı Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu” başta olmak üzere; “2017 Yılı
Maliye Bakanlığı Genel Yönetim Faaliyet Raporu”, Sayıştay ‘ın 2018 Yılı Eylül
ayında TBMM’ye sunduğu  “2017 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu” ve
“2017 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu” ile “2017 Yılı Mali
İstatistikleri Değerlendirme Raporu” vb. raporlara dayanılarak;
belediyelerimizin 2017 yılı itibarıyla genel faaliyetleri, bütçe
gerçekleşmeleri, mali vb. durumları incelenmekte, raporlarda sözü edilen
hata/noksanlık/yolsuzluk örneklerine yer verilmekte, Sayıştay bulgularının
yasal gereklerinin yapılmaması sonucu yıllık olarak düzenlenen Sayıştay
raporlarının bilinenleri yinelemekten öteye geçemediğine ve yolsuzluk
alanlarının kanıksanmasına katkı sağlayacağına dikkat çekilmekte, 
sorunlara ilişkin çözüm önerilerimiz sunulmaktadır.


Anahtar
Sözcükler:
Belediye,
Sayıştay, İçişleri Bakanlığı, Genel faaliyet raporu, Denetim, Yolsuzluk.


I-GİRİŞ


5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanununun 41. maddesi uyarınca; kamu idarelerinin üst yöneticileri ve harcama
yetkililerince, birimlerinin yıllık faaliyetlerini yansıtmak üzere,
kullandıkları kaynakları, bütçe gerçekleşmelerini, mali durum vb. bilgileri
içeren (yıllık) faaliyet raporu hazırlanması
ve kamuoyuna da açıklanması gerekmektedir.


Mahalli idarelerce hazırlanan idare faaliyet
raporlarının birer örneği İçişleri Bakanlığına gönderilir.İçişleri Bakanlığı bu
raporları esas alarak, kendi değerlendirmelerini de içeren, mahalli idareler
genel faaliyet raporunu hazırlar
ve kamuoyuna açıklar. Raporun birer örneğini Sayıştay Başkanlığına ve Maliye
Bakanlığına gönderir.


Sayıştay; mahallî idareler genel faaliyet
raporunu, (Maliye Bakanlığınca hazırlanmış) genel faaliyet raporunu ve harcama
sonrası ilgili birimlerde yaptığı dış denetimlerinin sonuçlarını dikkate alarak
görüşleriyle birlikte TBMM sunar.


Anılan yasa kuralı uyarınca Sayıştay
tarafından hazırlanmış olan “2017 Yılı
Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu
”  ve “2017 yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu” ile 2017 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme
Raporu”
2018 yılı Eylül ayında TBMM’ye sunulmuştur.


Bu yazımızda “2017 Yılı Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu“ ve “Maliye Bakanlığı 2017 Yılı Genel Faaliyet
Raporu
” ile Sayıştay’ın sözü edilen değerlendirme raporlarındaki,
belediye idarelerini ilgilendiren önemli gördüğümüz konulara değinilecektir.

II-BELEDİYELERE
İLİŞKİN GENEL BİLGİLER


A-Belediye
Sayıları


12.11.2012 gün ve 6360 sayılı Kanun ile, 2014
yılında, 1.554 belediyenin tüzel kişiliği kaldırıldığı için belediye sayısında
%53 oranında azalma olmuştur.


2017 yılı itibarıyla (1398) adet belediye
idaresi bulunmaktadır.Mevcut belediyelerimizin 30’u büyükşehir, 51’i il, 519’u
büyükşehir ilçe, 402 ‘ü ilçe ve 396’sı ise belde belediyesi statüsündedir.


Nüfusları 10.000 altında (717) belediye
bulunmaktadır. Ülkemizdeki nüfusun % 94 ‘ü belediye sınırları içinde
yaşamaktadır.


Belediyelere bağlı (İSKİ/ASKİ/EGO vb.) 33
idare bulunmaktadır. Sözü edilen bağlı idarelerin sayılarının azlığı ve
inceleme kolaylığı dikkate alınarak; bağlı idareler personel konusu hariç,
inceleme kapsamı dışında bırakılmıştır.

B-Belediye
Görevlileri


2014 mahalli idareler genel seçim sonuçlarına
göre; 1397 belediye başkanlığından 40’ı (% 2,8), 20.498 belediye meclis
üyesinden 2.198 ‘i (% 10,7) kadınlar tarafından kazanılmıştır.


2017 yılı itibarıyla belediyelerde; 109.394
memur, 13.994 sözleşmeli, 78.024 sürekli işçi, 5.528 geçici işçi statüsünde
olmak üzere toplam 206.940 personel istihdam edilmiştir. 2016 yılına göre
istihdam edilen toplam personel sayısında % 02 oranında (418 kişi) düşme
görülmektedir.


Kamu sektöründe 2017 yılında çalışanların
toplam sayısı ise 3.589.817 olup, kamu sektöründeki toplam personelin;
kadroluların (%3,6), sözleşmelilerin (% 6,5), sürekli işçilerin (%20) si,
geçici işçilerin (%20) sini belediyelerde çalışanlar oluşturmaktadır. (Bütçe
Gerekçesi, 2018: 245)


Diğer yandan 2017 yılında belediyelerde
ayrıca 336.257 personel hizmet satın alma yöntemiyle ( taşeron işçi olarak)
istihdam edilmiştir. (İçişleri,
2017: 60)


(24.12.2017 günlü R.G. yayınlanmış olan
696 sayılı KHK ile; belediyelerde personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım
sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla
çalıştırılmakta olan (taşeron)  işçilerin büyük bir bölümü;  bazı
koşullarla, sürekli işçi statüsünde 2018 yılında belediyelerdeki
kurulu/kurulacak olan şirketler devir edilmiştir.
)
 

III-BELEDİYELERİN
BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ


A-Bütçe
Dengesi


2017 yılında belediyelerin bütçe giderleri
2016 yılına göre %  22,8 oranında artarak 112 milyar  TL olarak
gerçekleşmişken, bütçe gelirleri ise % 19,9 oranında artarak 97 milyar TL
olmuştur. Böylece konsolide bütçe 14,9 milyar TL açık vermiştir.


Bütçe gelirlerinin, giderlerin ancak %
86,7’sini karşıladığı görülmektedir. 2015 yılında %97, 8 olan gelirlerin
giderleri karşılama oranın 2016 yılında % 88,7’ ye ve 2017 yılında ise %86, 7
düşmüş olmasından, belediyelerin bütçe dengeleri / bütçe açıklarında, giderek
artan bir bozulma olduğu anlaşılmaktadır.  (Maliye, 2018: 82-83)
 

B-Bütçe
Giderleri


Belediyelerin ekonomik sınıflandırmaya göre
2017 yılı gider miktarları,  giderlerin 2017/2016 değişim oranlarına Tablo
1’de yer verilmiştir.




Tablo 1: Tüm
Belediyelerin 2017 Yılı Ekonomik Sınıflandırma Düzeyinde Bütçe Giderleri
 (Milyon TL)













GİDERİN TÜRÜ

2016

 

 

2017

2017/2016

Değişim Oranı (%)

1-Personel
Giderleri

12.290

12.917

5,1

 

2-SGK
Devlet Primi

1.970

2.076

5,4

 

3- Mal ve
Hizmet Alımları

38.479

46.216

20,1

 

4Faiz
Giderleri

1.949

2.896

48,6

 

5Cari Transferler

(Kar amacı
gütmeyen kuruluşlara/hane halkına yapılan transferler, gelirlerden ayrılan
paylar vb.)

3.721

4.249

14,2

 

6-Sermaye
(Yatırım)  Giderleri

29.635

40.858

37,9

 

7Sermaye Transferleri

(Bağlı idarelere/kamu
ortaklıklarına vb. yapılanlar)

0.933

1.121

 

20,1

 

8-Borç Verme

(Bağlı idarelere/kamu kurum ve
kuruluşlarına/kamu ortaklıklarına vb. yapılanlar)

2.289

1.712

 

 

-25,2

 

GİDER
TOPLAMI

91.269

112.048

22,8

 


Not:
Küsuratlar yuvarlatılmıştır.


Kaynak: Maliye
Bakanlığı, (2018) “ 2017 Yılı Genel Faaliyet Raporu”,




2017 yılında belediye bütçe giderleri, bir
önceki yıla göre, ( % 22,8 ) oranında artışla, 112 milyar TL olarak
gerçekleşmiştir. Bütçe giderlerinde ciddi oranda bir artış görülmektedir. Zira
bütçe giderlerindeki artış oranı, TÜİK tarafından açıklanan 2003=100 Temel
Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksine göre belirlenmiş olan 2017 yılı Aralık
ayındaki bir önceki yılın aynı ayına göre değişimi olan  (% 11,9)
 oranın iki katına yaklaşmıştır.


Ekonomik sınıflandırmaya göre 2017 yılı
belediye bütçe giderleri içinde en büyük payı ( %41,2) oranı ile mal ve hizmet
alımları oluşturmaktadır.


Mal ve hizmet alım giderlerini %36,4 oranı
ile yatırım giderleri, %11,5 oranı ile personel giderleri izlemektedir.


2017 yılı belediye giderlerinde bir önceli
yıla ait giderlerine göre en fazla değişimler: Yüzde olarak; (48,6) ile faiz
ödemeleri, (37,9) oranı ile sermaye giderleri, (25,2) oranı ile borç verme,
(20,1) de mal ve hizmet alımları ile sermaye transferleri kalemlerinde
gerçekleşmiştir. Değişim oranının (%  48,6) yüksekliği ile de dikkat
çekmekte olan ve 3 milyar TL seviyesine ulaşan belediyelerin faiz giderleri
üzerinde özellikle durulması/incelenmesinde yarar olduğu görülmektedir.


Belediyelerin fonksiyonel sınıflandırmaya
göre giderleri Tablo 2’de gösterilmiştir.


Tablo 2:
Belediyelerin Fonksiyonel Sınıflandırmaya Göre 2017 Yılı Giderleri
   (Milyon TL)    
 















Hizmetin Türü

Miktarı

Bütçe Payları (%)

Genel Kamu
Hizmetleri

 32.089     

28,6

Savunma
Hizmetleri

33,4

Kamu
Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri

4.434

4

Ekonomik
İşler ve Hizmetler

26.455

23,6

Çevre
Koruma Hizmetleri

12.004

10,7

İskan ve
Toplum Refahı Hizmetleri

24.795

22,1

Sağlık
Hizmetleri

1.237

1,1

Dinlenme
Kültür ve Din Hizmetleri

8.699

7,8

Eğitim
Hizmetleri

397

Sosyal
Güvenlik ve Sosyal Yardım Hiz.

1.901

1,7

TOPLAM

112.048

100




Not: Küsuratlar yuvarlatılmıştır.


Kaynak: Maliye Bakanlığı, (2018) “ 2017 Yılı
Genel Faaliyet Raporu”,


Fonksiyonel sınıflandırmaya göre 2017 yılı
belediye bütçe giderleri içinde en büyük pay, (%28,6) oranı ile genel kamu
hizmetlerine ayrılmıştır. Genel kamu hizmet giderlerinden sonra, (%23,6) oranı
ile ekonomik iş/hizmetler giderleri, (%22,1) oranı ile de iskan ve toplum
refahı giderleri gelmektedir. Eğitim
hizmet giderlerinin ise (% 1) oranın dahi çok altında kalması anlamlıdır.


C-Bütçe
Gelirleri


Ekonomik sınıflandırmaya göre belediyelerin
2017 yılı gelirleri ve bu gelirlerin 2017/2016 değişim oranları Tablo 3’de gösterilmiştir.




Tablo
3:  2017 Yılında Belediyelerin Bütçe Gelirleri
  (Milyon TL )    
  











Gelirin Türü

2016

2017

2016/2017 Değişim Oranı (%)

1-Vergi Gelirleri

(Emlak,
mal/ hizmet vergileri; harçlar vb.)

12.225

13.217

8,1

2-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri

(Mal/hizmet
satışı, kira vb.)

8.426

11.585

37,5

3- Alınan Bağış ve Yardımlar

1.621

1.981

22,3

4-Faizler, Paylar ve Cezalar

(Kişi ve
kurumlardan alınan paylar vb.)

52.173

62.144

19,1

5-Sermaye Gelirleri

(Taşınır/taşınmaz/menkul
kıymet satışı vb.)

5.838

7.879

35

6-Alacaklardan Tahsilat

709

340

-52

 

GELİR TOPLAMI

80.994

97.148

19,9


Not:
Küsuratlar yuvarlatılmıştır.


Kaynak:
Maliye Bakanlığı, (2018) “ 2017 Yılı Genel Faaliyet Raporu”,
  

2017 yılında belediyelerin bütçe gelirleri
bir önceki yıla göre %19,9 artışla 97,1 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.


Belediye gelirleri içindeki en büyük (% 64)
payı, merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylarında içinde bulunduğu
faizler, paylar ve cezalar kalemi oluşturmaktadır. 2017 yılında merkezi idare
vergi gelirlerinden belediyelere 55,8 milyar TL ödenmiştir. Maliye Bakanlığı ve İller Bankası
aracılığıyla ödenmekte olan bu pay, tek başına, belediyelerin tüm gelirlerinin
% 57,5’ine karşılık gelmektedir
. Bu yüzden (halen) belediyelerde, öz
gelirlerin toplam gelirlerine oranı % 42,5 in altında kalmaktadır.


2017 yılı belediye bütçe gelirlerinde bir
önceli yıla ait gelirlere göre en fazla değişimler; yüzde olarak, (-52 ) oranı
ile alacaklardan tahsilat; (37,5 ) oranı ile teşebbüs ve mülkiyet ve (35) oranı
ile de sermaye gelirleri kalemlerinde gerçekleşmiştir.


Sermaye gelirleri içinde taşınmaz mal satış
gelirleri önemli pay oluşturmaya devam etmektedir. 1,9 milyar TL
tutarındaki  bağış, yardımlar ve özel gelirlerin büyük bölümünü, kamu
idarelerinden sağlanmış proje yardımları oluşturmuştur. 




IV-BELEDİYELERİN
MALİ TABLOLARINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR


Maliye Bakanlığınca (Muhasebat Gn. Md.)
 2015 yılından itibaren (ayrıntılı) Genel Yönetim Mali İstatistikleri
Bülteni /Mahalli İdareler Mali Analiz Raporları yayınlanmamaktadır.  Bu
nedenle Maliye Bakanlığı Genel Faaliyet Raporlarında mahalli idarelere ait mali
istatistiklerin  (gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali
tabloların) topluca görülmesi ve belediyelere özgü mali istatistiklerin
sağlıklı değerlendirilmesi olanağı bulunmamaktadır.


( Maliye 2014: “Genel Yönetim Mali
İstatistikleri Bülteni”)


Mahalli İdareler Gn. Md. nün de bu tarz bir
çalışma içerinde olmadığı bilinmektedir.


2015 yılından sonra düzenlenmiş Mahalli
İdareler Genel Faaliyet Raporu veya Maliye Bakanlığı Genel Faaliyet raporlarındaki
mali tablolar, mahalli idare olmayan kalkınma ajansları ve gençlik ve spor il
müdürlüklerini de kapsaması, belediyelere ilişkin verilere erişilememesi
nedeniyle konu, bu incelemenin kapsamı dışında bırakılmıştır.




V-BELEDİYELERDE
DENETİM


Kamu mali
mevzuatının temel yasası olan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
uyarınca, diğer kamu idarelerinde olduğu gibi, belediyelerdeki mali kontrol
işlemleri de, iç ve dış denetim olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır. Bu standart
iç/dış denetimlerin dışında, yerel yönetimlere özgü olarak ayrıca,
belediyelerin bazı karar ve işlemleri üzerinde merkezi idarenin Anayasa’dan
kaynaklanan idari vesayet denetimi bulunmaktadır.




A-İç Denetim


İç denetim,  iç denetçiler aracılığıyla
yapılmaktadır. Bu amaçla 2006 yılından itibaren büyükşehir ve il belediyeleri
ile büyükşehir ilçe belediyelerinde iç denetçi kadroları ihdas edilmiştir. İç
denetçi kadrolarına, Maliye Bakanlığınca düzenlenmekte olan özel bir eğitimler
sonucunca başarılı olarak sertifika almış olan denetçiler, belediye başkanı
tarafından atanabilmektedir. 2017 yılı itibarıyla belediyelere tahsis edilmiş
513 iç denetçi kadrosundan 193’ünün dolu olduğu
belirtilmiştir.(İçişleri,2018:109) İç denetçilik kadrosu doluluk oranının 
(%38) azlığından, belediye idarelerinin kendilerine bağlı iç denetçiler
aracılığı ile yapılan denetimlere fazla ihtiyaç duymadıkları,  bu konuda
yeterince istekli olmadıkları anlaşılmaktadır. (Üstelik 5.10.2006 gün ve 26310
sayılı, 31.5.2013 gün ve 28663 sayılı R.G. lerde yayımlanmış olan Bakanlar
Kurulu kararlarıyla belediyeler için ihdas edilmiş olan iç denetçi kadro
sayıları toplamı 612’dir. Dolaysıyla iç denetçi kadrolarındaki doluluk oranı
daha da düşük seviyededir. Raporun 109’uncu sayfasında kadro sayısında,
dolaysıyla doluluk oranında maddi bir hata yapıldığı da görülmektedir.)


Belediyelerde mali işlemlerin kontrolü için
ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanununun 25. maddesi uyarınca, nüfusu 10.000
üzerindeki belediyelerde, her mali yılın sonunda hesap iş ve işlemlerini denetlemek
üzere belediye meclislerince, kendi üyeleri arasından, denetim komisyonları
oluşturulmaktadır. Denetim komisyonlarının hazırladıkları raporlar belediye
meclis başkanlığına sunulmakta ve raporların gereği meclis başkanlığınca yerine
getirilmektedir.


Diğer yandan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun
26. maddesi hükmü uyarınca, belediye meclislerince başkanın bir yıllık
faaliyetlerini raporun yetersiz bulunması/kabul edilmemesi veya belediye
başkanı hakkında verilmiş gensorunun belediye meclisince nitelikli çoğunlukla
kabulü halinde karar dosyaları Danıştay’a gönderilmekte; kararların Danıştay’ca
uygun görülmesi hallerinde belediye başkanı başkanlıktan düşmektedir.




B-Dış
Denetim


Kamu idarelerinde harcama sonrası yapılacak
tüm mali kontrol işlemlerini kapsayan dış denetim faaliyeti (yetkisi) sadece
Sayıştay’a bırakılmıştır. Belediyeler üzerinde vesayet yetkisi bulunan İçişleri
Bakanlığının dahi, bazı istisnalar ( belediye başkanının teklifi üzerine
Bakanın onayı veya Başbakanın doğrudan onayı )
dışında, belediye
yönetimleri üzerinde dış denetim yetkisi bulunmamaktadır.


Sayıştay tarafından belediyelerde yapılan dış
denetimler tüm belediyeleri kapsamamaktadır. Sayıştay denetimlerinin daha çok,
büyükşehir/il ve çok az sayıdaki büyükşehir ilçe belediyeleri üzerinde
yoğunlaştığı, belediyelerin bütçe büyüklüklerinin dikkate alındığı
görülmektedir. Nitekim 2017 yılında belediyelerden 30 büyükşehir belediyesi, 22
büyükşehir bağlı idaresi, 24 il belediyesi, 98 ilçe belediyesinin (dış)
denetimi yapılarak rapora bağlanmıştır.


Diğer 1224 (il/ilçe/ belde) belediyesi ise
programa alınmamıştır. Böylelikle
Sayıştay tarafından belediyelerin sadece  % 8,6’ si hakkında (dış) denetim
raporu düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.
(Sayıştay Dış Denetim 2018:
4-6)


Diğer yandan Sayıştay tarafından yürütülen
dış denetim faaliyetleri sonucunda, her yıl, kamu idarelerine ilişkin (özel)
denetim/yargılamaya esas raporları yanı sıra, kamu idarelerinin genel
durumlarını yansıtan ve kamuoyunu bilgilendirmeyi amaçlayan (Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu,
Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu,
Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu vb) başka raporlar da
düzenlenmektedir.


Kamu idarelerinin 2017 yılı faaliyetlerine
yönelik düzenlenmiş bu raporların mahalli idareler bölümlerinde, belediyelere
yönelik olarak Sayıştay tarafından tespit edilebilmiş olan bazı hata/
noksanlık/eleştiri ve yolsuzluk örneklerine de yer verilmiştir.


Sayıştay
Başkanlığınca belediyelerde yürütülen denetimlerde görülmüş olup,
sözü
edilen bu raporlarda belirtilen  ( hata/noksanlık/eleştiri/yolsuzluğa açık
alanlara yönelik) tespitler öz olarak aşağıya çıkarılmıştır.


1-2017 Yılı
Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunda Yer Alan Tespitler




Ø  2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda yer alan bazı belediye
gelirlerinden
(Kiraya verilmiş reklam panolarında yapılan
reklamlardan reklam ve ilan vergisi, iş yeri açma ve çalışma ruhsat harcı,
eğlence/haberleşme/elektrik ve havagazı tüketim vergisi, yeni yapılan
kanalizasyon tesislerinden yararlananlardan alınması gereken katılma
paylarından,
) doğan
alacaklara ilişkin tahakkuk/tahsilat işlemleri yapılmamaktadır.


Ø  Emlak Vergisi tahakkuk ve tahsilatında mevzuat hükümlerine
uyulmamaktadır. (
(Kamulaştırılan taşınmazdan ek/cezalı vergi
alınmamakta, bina vergisi yerine arsa vergisi alınmakta, indirimden yararlanan
mükellefler kontrol edilmemektedir.)


Ø  Bazı belediyelerde gelir tahsilat
oranları düşük kalmaktadır.


Ø  Evsel katı atıkların toplanması,
taşınması ve ortadan kaldırılmasına ilişkin tarifeler belirlenmemekte ve bu
ücretlerin takip ve tahsili yapılmamaktadır.


Ø  Otopark Yönetmeliği hükümlerine uyulmamakta, otopark paraları
vadeli olarak değerlendirilmemekte, ayrı bir hesap üzerinden izlenmemekte,
paralar amaç dışı harcanmaktadır. Büyükşehir Belediyesi Kanununda yer alan otopark
işletilmesi ve gelirlerinin takip ve tahsiline ilişkin özel hükümler gözardı
edilmektedir.


Ø  Gecekondu Kanunu gereğince
oluşturulan Fon gelirleri amacı dışında kullanılmakta, takip ve tahsilinde
sorunlar yaşanmaktadır.


(Fon gelirleri için özel/vadeli hesap
açılmamakta, Hazineye ait taşınmazların satışından alınması gereken payların
takibi yapılmaktadır.
)


Ø  Telekomünikasyon altyapı ve
şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedelleri takip ve tahsil
edilmemektedir.


Ø  Ambalaj atıklarının toplanması için imtiyaz hakkı ihale edilmeksizin
ve gelir elde edilmeksizin şirketlere
devredilmektedir.


Ø  Toplu taşıma imtiyaz hakkı ihalesiz devredilmekte veya ihalelerde
süre belirtilmemektedir.


Ø  Belediye ve bağlı kuruluşlarının borçlanma
işlemlerinde Belediye Kanunu’nda öngörülen limite uyulmamaktadır.


Ø  İşyeri açma ve çalışma ruhsatı
olmadan faaliyette bulunan iş yerleri hakkında kapatma işlemi yapılmamakta ve
idari para cezası kesilmemektedir.


Ø  Belediye taşınmazlarının yönetilmesi, kiraya verilmesi ve tahsis
işlemlerinde mevzuat hükümlerine uyulmamaktadır.


(Taşınmazlar ihalesiz kiraya verilmekte, kira
süresi sonunda yeniden ihalesi yapılmamaktadır. Kiralama yerine ercimisil
uygulanmakta ve taşınmazın işgaline süreklilik kazandırılmaktadır. İşgal
edilmiş taşınmazlardan ercimisil tahsil edilmemektedir. Belediye şirketlerine
kiralanan taşınmazlar ihalesiz üçüncü kişlere devir edilmektedir. Kamu kurum ve
kuruluşu niteliğinde olmayan vakıf/dernek vb. kuruluşlara tahsisler yapılmaktadır.
Belediyeye bağışlanan taşınmazlar muhasebe kayıtlarına alınmamaktadır.)


Ø  Sosyal denge sözleşmelerinde mevzuata
aykırı hususlara yer verilmektedir. ( Limitler aşılmakta, sözleşme/dayanışma
aidatı verilmesi, ücretsiz ulaşım hakkı vb. konularda da düzenlemeler
yapılmaktadır.)


Ø  İndirilecek KDV hesabında hata
yapılmakta ve dolaysıyla vergi dairesine daha az KDV ödenmektedir.


Ø  Doğalgaz dağıtım şirketindeki
ortaklık payı muhasebe kayıtlarına yansıtılmamaktadır.


Ø  Belediyeler tarafından tahsil edilen
Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payı ilgili idarelere
yatırılmamakta veya geç yatırılmaktadır.


(Sayıştay Dış Denetim, 2018: 63-78)


 


2- Sayıştay
2017 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporunda Yer Alan (İçişleri Bakanlığı
2017 Yılı Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporuna) İlişkin Tespitler


Ø Faaliyet
raporu; konuya ilişkin Yönetmeliğin 13’üncü maddesinde bilgileri ve
değerlendirmeleri yeterince içermemektedir
. (Raporda: Mali/performans
ve diğer bilgilere; stratejik planlama ve performans esaslı bütçe uygulamaları;
yıl içinde yapılan yatırımlar ile gelecek yıllara yaygın yüklenmeler, bütçe
gelir ve gider hedefleri ile gerçekleşme durumları,  yapılan yatırımlar ve
gelecek yıllara yaygın yüklenmeler, iç denetim sonuçlarına ilişkin bilgi ve
genel değerlendirmelere yer verilmemiştir.)


Ø Raporda
yer verilmiş mali bilgiler yetersizdir.


(Belediyelerin iç/dış borçlarına ilişkin bilgi
ve değerlendirme içermemektedir.)


Ø Mahalli
idarelerin konsolide mali tabloları kapsam olarak hatalıdır. Tam ve doğru bilgi
içermemektedir.


* (Bilanço vb. mali tablolar,
mahalli idare birimi olmayan kalkınma ajansları ve gençlik spor il
müdürlüklerine ait mali verilerini de içermektedir. Temel mali tablolardan olan
Faaliyet Sonuçları Tablosune yer verilmemiştir).
( Sayıştay Genel Faaliyet,
2017: 21-24)


(*Mahalli idarelerin kavram/kapsamı üzerindeki
farklı değerlendirmeler, Muhasebat Genel Md. nün bilgi derlemede kullandığı
yöntemden kaynaklanmaktadır. . Bu konuda Sayıştay raporları (Faaliyet Genel Değerlendirme/
Mali İstatistikleri Değerlendirme ) arasında dahi farklı değerlendirmeler
bulunmaktadır. Anayasa 127.  maddesi uyarınca genel karar organları halk
tarafından seçilmeyen kamu tüzel kişilerinin mahalli idare olarak kabul
edilmemesi gerekmektedir. M.E.)


 


3-2017 Yılı
Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporunda Yer Alan Tespitler


Mahalli idarelerin mali istatistikleri, genel
yönetim kapsamında değerlendirilmiştir. Mahalli idarelerin mali
istatistiklerine özgü bilgi ve değerlendirmelere yer verilmesi uygulamasından
vazgeçilmiştir. (Maliye Mali Analiz Raporları: 2014)  


Bu yüzden 2017 Yılı Mali İstatistikleri
Değerlendirme Raporunda mahalli idarelere ilişkin güvenilir/anlamlı sonuç
çıkarmak olanaklı değildir.


(Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve
Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliğinde konsolide mali tabloların hazırlanma
usul ve esaslarına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır
.) (Sayıştay İstatistikler 2017:7-10)


Yukarıda
sözü edilen Sayıştay raporları ( başka sağlıklı/ güvenilir veri olmamasında
etkisi ile) kamuoyunun yakın ilgisini çekmekte, yapılan açıklamalarda dayanak
olarak kullanılmaktadır. Ancak yıllar itibarıyla düzenlenmiş Sayıştay raporları
üzerinden yapılan incelemede, tespit edilmiş bulgularda bir değişiklik
olmadığı, bir önceki yılın tespit ve değerlendirmelerine aynen yer verildiği
görülmektedir. (Örneğin, 2017 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunda
yer verilmiş (16) tespitten (13) ü önceki yıla ait raporda da bulunmaktadır.)


 


C-İçişleri
Bakanlığı Denetimleri


İçişleri Bakanı tarafından, 4483 sayılı Kanun
uyarınca, görevleri ile ilgili suç işlediği iddia edilen belediye başkanı ve
belediye meclis üyeleri ile ilgili olarak, konunun denetim elemanlarınca
araştırılması/ön incelemesi bağlamında 2017 yılında (632) adet onay
verilmiştir.


Bakanlık Makamınca verilmiş muhtelif onay
emirleri doğrultusunda, mahalli idarelerin tümü ile ilgili olarak, mülkiye
müfettişlerince (690) mahalli idareler kontrolörlerince (765) adet muhtelif
türde rapor düzenlenmiştir.


4483 sayılı Kanuna göre düzenlenmiş
raporlardan bir bölümü karar verme yetkileri bakımından bu raporlar doğrudan
valilik ve kaymakamlıklara gönderilmektedir.


Bakanlık Makamına sunulan raporlar üzerine
2017 yılında İçişleri Bakanı tarafından; (632) adet işleme konulmama, (89) adet
soruşturma izni verilmesi, (188) adet soruşturma izni verilmemesi,  (149)
adet soruşturma izni verilmesi/verilmemesine yönelik karar verilmiş olduğu görülmüştür.


2017 yılında
İçişleri Bakanı tarafından;  (41) belediye başkanı ve (84) belediye meclis
üyesi görevinden uzaklaştırılmış; aynı yıl içinde ( 6) belediye meclis üyesi
göreve iade edilmiştir
. (İçişleri,
2018:110-113)


Diğer yandan
2013 yılından itibaren mevzuat uyarınca, mülkiye müfettişlerince belediyeler
üzerindeki kadim genel/olağan teftişlere ara verilmiştir
. Bu yüzden belediyelerde sadece özel teftiş
yapıldığı görülmektedir. Yıl içine mülkiye müfettişlerince toplam  (91)
adet özel teftiş raporu düzenlenmiştir.


2017 yılında mahalli idareler
kontrolörlerince yürütülen olağan teftişler kapsamında; 17 büyükşehir ilçe
belediyesi, 173 ilçe belediyesi ve 142’si belde belediyesi olmak üzere toplam
332 belediyenin mali işlemleri dışında kalan diğer idari işlemleri, hukuka
uygunluk ve idarenin bütünlüğü yönünden denetime tabi tutulmuş, 332 adet
denetim raporu düzenlenmiştir. (İçişleri, 2018:113-116)


Bu itibarla sonuç olarak, 2016 yılında
İçişleri Bakanlığı denetim elemanları aracılığıyla teftiş edilmiş belediye
sayısının 423 olduğu; büyükşehir/il belediyeleri başta olmak üzere 975
belediyenin (% 70) ise teftişe tabi tutulmadığı görülmektedir. İçişleri
Bakanlığınca araştırma/soruşturma konularında daha fazla ağırlık verildiği,
teftiş hizmetlerinin göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.


 


VI-SONUÇ   


Raporlarda yapılan değerlendirmeler ışığında;


Ø  Yasal gereklerinin yapılmaması sonucu
Sayıştay raporlarındaki belediye yönetimlerine ilişkin belirlenmiş
hata/noksanlık ve yolsuzluk alanlarında yıllar itibarıyla bir azalma olmadığı,
Sayıştay raporlarının bilinen hususları yinelemekten öteye geçmediği; bu
durumunda yolsuzluğun kanıksanmasına/yaygınlaşmasına yol açacağı da dikkate
alınarak; yolsuzluklarla etkili mücadele edilmesi, bu suretle raporlardaki
tespitlerin asgariye indirilmesi için belediyeler başta olmak üzere kamu
idarelerince gereken tedbirler alınmalıdır.


Bu bağlamda;


Sayıştay
Başkanlığınca konusu suç oluşturan eylemlerde mükerrer tespit/eleştiri ile yetinilmemesi,
Sayıştay Kanununun 78. maddesine göre C. Savcılığına veya ilgili kamu
idarelerine suç duyurusunda bulunulması gerektiği hususu göz ardı
edilmemelidir.


İçişleri
Bakanlığınca yapılacak özel/genel teftişler sırasında da bu tür konuların
(yolsuzluk alanlarının) özel olarak ele alınması sağlanmalıdır.


Ø  İçişleri Bakanlığınca hazırlanan ( bundan böyle Çevre ve Şehircilik
Bakanlığınca hazırlanacak olan) mahalli idareler genel faaliyet raporlarının;

Muhasebat Genel Müdürlüğünce yayımlanan istatistik/bültenlerdeki yıllık
verilerin genişletilerek çok ayrıntılı verilmesi yerine, Kamu İdarelerince
Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak,
mahalli idarelerin genel durumunu ortaya koyacak, mahalli idarelerdeki gidişat
konusunda karar alma yetkisi olan organlara yol gösterecek, kamuoyunu
aydınlatacak, analiz/çıkarım yapma
olanağı verecek nitelikte mahalli idarelerle ilgili bilgi ve değerlendirmelere
kapsayacak şekilde hazırlanması gerekmektedir.


Ø  Sayıştay denetiminin belediyelerde
nicelik olarak yetersiz kalması,  iç denetim kurumunun belediyelerde de
henüz yerleşmemiş olması, Sayıştay’ın muhtelif raporlarında belirtilmiş
hata/noksanlık/ yolsuzluk örneklerinin hızla giderilmesi, Devletin en üst
organlarının dahi belediye yönetimlerinden şikâyet eder hale gelmesi, mahalli
idarelerin özerk yapılarından kaynaklanan ihtiyaç dikkate alınarak, belediye faaliyetlerinin Anayasanın 127/5
maddesinde belirtilmiş ilkeler çerçevesinde yürütülmesinin sağlanması için
İçişleri Bakanlığına, mahalli idareler üzerinde (yeniden)  dış denetim
yetkisi verilmesine de gerek vardır
.


Bu amaçla Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığı
gereken yetki/yeterlik ve yetkinliğe kavuşturulmalı, mülkiye müfettişlerinin
mali haklarında Sayıştay denetçilerine paralel gerekli iyileştirmeler
yapılmalıdır.


Ø  Ayrıca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının
belediyelere özgü (eğitim, personel istihdamı, gelir/gider politikaları vb.
konularda) daha çok strateji geliştirilmesi/rehberlik yapmasına ihtiyaç bulunmaktadır.


KAYNAKÇA


İçişleri Bakanlığı, (2018) , “ 2017 Yılı
Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu”,


LİNK : http://webdosya.csb.gov.tr/db/yerelyonetimler/icerikler//2017_m-_gnl_faal_rpr-20180904082437.pdf
 ( 11.11.2018)


Maliye Bakanlığı, (2017), “2018 Yılı Bütçe
Gerekçesi”


LİNK : http://www.bumko.gov.tr/Eklenti/10849,2018yilibutce-gerekcesipdf. ( 11.11.2018)


Maliye Bakanlığı (2018) “ 2017  Yılı
Genel Yönetim Faaliyet Raporu”


LİNK : http://www.bumko.gov.tr/TR,913/genel-faaliyet-raporlari.html 
(11.11.2018)


Maliye Bakanlığı, https://www.muhasebat.gov.tr/content/mali-analiz-raporlari
(11.11.2018)


Sayıştay,
 (2018) , “2017 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu”, https://www.sayistay.gov.tr/tr/Upload/62643830/files/raporlar/genel_raporlar/faaliyet/2017_Faaliyet.pdf  
(11.11.2018)


Sayıştay,
(2018), “ 2017 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu”,


LİNK
:
https://www.sayistay.gov.tr/tr/Upload/62643830/files/raporlar/genel_raporlar/dis_denetim/2017_Dis_Denetim.pdf
(11.11.2018)


Sayıştay,
(2018), “ 2017 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu”, 


LİNK
:
https://www.sayistay.gov.tr/tr/Upload/62643830/files/raporlar/genel_raporlar/mali_istatistik/2017_Mali.pdf.pdf
(11.11.2018)


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

deneme bonusu veren siteler | hd film izle | film izle | film izle | 4k film izle | bets10 giriş

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet novagra satın al viagra satış