ATATÜRK & MİLLİYETÇİLİK & CUMHURİYET REJİMİ & KEMALİZM


Bu yazımdaki değerlendirmelerim ve düşüncelerimden yola çıkarak ayrımcı ve
ötekileştirici olduğum gibi yanlış anlamlar çıkarmak isteyenleri, baştan
uyarmak istiyorum. İnsanlar arasında ırk, etnik kimlik, din, dil, renk ve diğer
ayrımlar yaparak insan haklarından yararlanmada bazı kesim ve zümrelere
ayrıcalıklar tanınmasına karşıyım ve bunun bir insanlık suçu olduğuna
inanıyorum. Doğuştan gelen özellikler nedeniyle yapılan her türlü ayrımcılığı
reddetmeme ve evrensel insan haklarına inanmama karşın, insanların
farklılıklarının da görülmesi ve korunması gerektiğine inanıyorum.


Yukarıdaki hatırlatmayı yapmamın nedeni, bu yazımdan bazı cümleleri kesip
alarak yanlış anlamlar çıkaracak ve asılsız ithamlar yapacak fırsatçı kafaların
daha baştan uyarılması ve engellenmesidir.


Şimdi gelelim konumuza ….


Bu yazımın amacı, Türkiye’de Türk olmanın bir avantaj mı, yoksa bir ciddi
bir dezavantaj mı olduğu konusunda yapılan tartışmalara bir katkı sağlamak ve
bu konudaki yanlış bir inancı yıkmaya çalışmaktır.


Tezim şudur :


Türkiye’de Türk kökenli olmak,
özellikle son 50 yılda ekonomik, siyasal ve toplumsal yaşamın hiçbir alanında
Türklere avantajlı bir konum sağlamamış, tersine Türk kökenliler için
dezavantajlar yaratmış olup yaratmaya devam etmektedir.


***


Yukarıdaki tespiti yapmam; asla ırkçılık ya da ayrımcılık yapmak, Türk
kökenli olmayanların küçümsenmesi, aşağılanması ya da onlara farklı
davranılması gerektiği biçiminde anlaşılmasın. Tersine, Türkiye Cumhuriyeti
sınırları içinde kökeni ne olursa olsun her Türk vatandaşının aynı hak ve
olanaklardan yararlanması gerektiğine inancım tamdır. Ne var ki, bu inancımız,
bir gerçeğin altını çizmemize engel oluşturmasın. Ortada bir gerçek varsa,
bunun altının çizilmesi ya da dile getirilmesinden de kimsenin rahatsız
olmaması gerektiğini düşünüyorum.


Türk Kökenli Olmanın Sonuçları


Türk kökenli olmak ya da olmamak, bir insan için doğuştan gelen bir özellik
olduğundan dolayı kutsanacak ya da aşağılanacak bir durum değildir. Ne var ki,
Türk kökenli olmak, Türkiye dışındaki ülkelerin çoğunda ikinci sınıf, hatta
bazı ülkelerde üçüncü sınıf insan olarak görülmek anlamına gelmektedir.


Avrupa ülkelerinin hemen hepsinde, ABD ve Kanada gibi ülkelerde ya da
gelişmiş ülkelerin çoğunda, Türk kökenli olmanın o ülkede yaşamayı
zorlaştırdığı bilinmektedir. Bugün Almanya’da, Bulgaristan’da, Yunanistan’da ya
da Avrupa ülkelerinin hemen hepsinde Türk kökenlilerin yaşadıkları zorlukları
anlatmaya kalksam, bir kitabın sınırlarını aşmak durumunda kalırız.


Yalnızca Türk kökenli olmak değil, Afrika kökenli ya da Asya kökenli olmak,
hatta birçok Avrupa ülkesinde ve ABD’de Müslüman olmak, o ülkelerde yaşayanlar
açısından sıkıntılar ve ayrımcılıklar doğurmaktadır. Bu ayrımcılıkların ve
ötekileştirmenin evrensel insan hakları anlayışına ve hümanist düşünceye aykırı
olduğunu kabul etmeyen çağdaş ve iyi niyetli bir düşünüre rastlamak olanak
dışıdır. Ancak, geçmişlerindeki Hitler mirasını hala sürdüren Almanya’daki
dazlaklar ya da Fransa’daki National Front partisi gibi ırkçı, faşist ve
çağdışı grupların ve yabancı düşmanlarının bu tür ayrımcılıkları desteklemesi
söz konusu olabiliyor.


Dünyanın birçok ülkesinde Türk kökenli olmanın (Afrika kökenli olmak gibi)
dışlanma ve negatif anlamda ayrımcılıklarla karşılaşmak anlamına geldiğini
görmekle birlikte, az sayıda ülkede Türk olmanın saygıdeğer karşılanmak ve
pozitif anlamda ayrımcılıkla karşılaşmak anlamına geldiğini de vurgulamadan
geçmeyelim. Yaşadığım deneyimlerden de gördüğüm kadarıyla, Afganistan ve
Pakistan gibi az sayıda ülkede, Türk olmanın pozitif anlamda ayrıcalıklarla
karşılaşmak ve saygı duyulmak anlamına geldiğinin de altını çizeyim.


Türkiye’de Türk Olmak ???


Türkiye sınırları dışında çok sayıda ülkede Türk olmanın ikinci sınıf insan
olarak görülmek, dezavantajlarla karşılaşmak ya da negatif anlamda
ayrımcılıklarla karşılaşmanın kaynağı olmasına karşın, Türkiye Cumhuriyeti
sınırları içinde Türk olmanın pozitif anlamda bir ayrıcalık taşımadığı
gerçeğini de vurgulamak istiyorum. Bu, ne anlama geliyor?


Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı
İmparatorluğu’nun küllerinden doğmuş yeni bir ülkedir
. Her ne kadar bir asrı bulmayan geçmişimize karşın, ülkenin tarihinde
Osmanlı İmparatorluğu ve hatta diğer Türk devletlerinin mirasının bulunduğunu
görüyoruz.


Özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde Türk kökenliler, ülke
yönetiminde, sanatta, mimaride, ustalık gerektiren işlerde ve ticarette etkin
roller üstlenememişlerdir. Türk kökenliler, genellikle Tımar Sistemi gereğince
(has, zeamet ve tımar ayrımını hatırlayalım) toprak karşılığı devlete asker
yetiştiren bir kesimdi. İmparatorluğun ticaret, sanat, ustalık gerektiren işler
ve Saray yönetimi gibi alanlarda Türk ve Müslüman olmayanların çok daha etkin
olduğunu biliyoruz. Osmanlı Devşirme sistemi ve ticaretin gayrı-Müslimlerin
elinde olması, Tımarlı Sipahiler arasında gayrı Müslimlerin bulunmaması gibi
nedenler, Osmanlı İmparatorluğu’nun en önemli özelliklerinden birisiydi. Bu
özellikler de Türk kökenlileri sistemde yönetim kademelerinden, ticaret ve
zanaatkârlıktan dışlayan önemli nedenlerdir.


İmparatorluğun asker gücü olan
Türk kökenliler, Türkiye Cumhuriyeti kurulduğunda gerek ticarette, gerekse de
sanat ve zanaatkârlıkta başarılı olmamışlardır. Bu kaygı nedeniyle Cumhuriyetin
Kurucusu Atatürk tarafından İzmir İktisat Kongresi’nin toplandığını biliyoruz.


Çok partili siyasal yapıya geçildiğinde de Türk kökenli olmanın gerek
ticarette, gerek siyasette, gerekse de sanat ve edebiyat gibi alanlarda geçerli
akçe olmadığı ya da etkin bir role sahip olamadığı bilinmektedir. Cumhuriyet
Türkiye’sinde ticaret, siyaset ve zanaatkârlık alanlarında Türk olmayan, ancak
Türk vatandaşı olan Rum, Yahudi, Ermeni gibi etnik kökenlere mensup olanların
daha başarılı ve önde olduğu, yapılacak küçük bir araştırma sonucu rahatça
ortaya çıkarılabilir.


Türkiye’de Türkler Niçin
Başarılı Değildir ?


Türkiye’de Türk kökenlilerin ticarette, siyasette, devlet yönetiminde,
uzmanlık gerektiren alanlarda, prestijli mesleklerde ve sanatta neden yeteri
kadar başarılı olamadıkları, araştırılması gereken bir konudur. Bu konuda bazı
nedenleri aşağıda sıralamak istiyorum.


Türk kökenlilerin ticarette,
siyasette, sanatta ve uzmanlık gerektiren alanlardaki yeteri kadar etkin ve
başarılı olamamasının başlıca nedenleri şunlardır:


1. Osmanlı
İmparatorluğu geleneğinden kalan miras olarak Türk kökenlilerin ticaret,
siyaset, sanat ve zanaatkârlık alanlarından dışlanmışlıkları;


2. Ülkede
kendilerini yabancı hisseden azınlık mensuplarının kendi aralarındaki
dayanışması ve yardımlaşması;


3. Yabancı
devletlerin Türkiye’de ekonomi ve ticarette Türk kökenli olmayanlarla iş
yapmaları ve ortaklıklar kurmaları;


4. Yabancı
devletlerin ve yabancı istihbarat örgütlerinin Türkiye’de kendilerine mensup
etnik unsurların güçlenmesine yönelik çabaları ve çalışmaları;


5. Türk
Devletinin bu eşitsizlikleri ya da yetersizliği giderecek önlemler almaması.


Yukarıdaki nedenlere, komplo teorilerine konu olacak başka maddeler de ekleyebiliriz.
Ne var ki, yukarıdaki beş başlık bile, Türkiye’de Türk kökenli olmanın
şanssızlığını ya da dezavantajlı durumunu ortaya koymaya yetecektir.


Sonuç : Gerçekler,
Gizlenmemelidir


Türkiye Cumhuriyeti’nde Türk vatandaşı olarak ekonomide ve ticarette büyük
servetler edinmiş zenginlerin, sanat ve edebiyat alanlarında uluslararası üne
kavuşmuş entelektüellerin, basın ve yayın alanında tanınmış birçok saygın
kişinin, devlet yönetiminde üst düzey görevlerde bulunmuş çok sayıdaki devlet
adamı ve siyasetçinin Türk kökenli olmamasının nedenini sorgulamamın
yadırganmaması gerektiğini düşünüyorum. Bu konuda bir eksiklik olmalı ki, Türk
kökenli olmak, Türkiye’de bir dezavantajlı durum ortaya çıkarmaktadır.


Son sözüm ise şudur :
İnsanlar, doğuştan eşit haklara sahip olmalı ve vatandaşlar arasında ayrım
gözetilmemelidir, ancak gerçekler de asla gizlenmemelidir.


Birol ERTAN


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir