Cialis 20 Mg Cialis Viagra Satış Cialis 5 mg Viagra sipariş elektronik sigara


Hazel
ÇAĞAN ELBİR
: AVRUPA’NIN ORTA ASYA İLGİSİ HER GEÇEN GÜN ARTIYOR
 

Analiz No : 2019 / 17


AB’nin Orta
Asya’ya giderek daha fazla ilgi duyduğuna ilişkin eğilimleri olduğunu daha
önceki çalışmalarımızda belirtmiştik. Aslında Avrupa’nın Orta Asya ilgisinin
çok yeni olmadığını ancak eskiden şimdiki kadar da güçlü olmadığını söylemek
mümkündür. Özellikle, Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra, Orta Asya’da eski
aşiret geleneğinin, etnik çatışmaların Orta Asya geleneksel toplumlarının
yeniden güçlenmesine olanak sağlayıp sağlamadığı konusunda Avrupa’nın
tereddütle yaklaşmasına neden olmuştur[1]. Bu tereddütlerin içinde Avrupa Birliği,
Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirmek için Bağımsız Devletler
Topluluğu’nu kapsayan TACIS (Bağımsız Devletler Topluluğu’na Teknik Yardım
Programı – Technical
Assistance to the Commonwealth of Independent States
) ile bölgede
varlığını hissettirmeye başlamıştır. Albina Muratbekova da Ahmet Yesevi
Üniversitesi bünyesinde bulunan Avrasya Araştırmaları Enstitüsü’nün yeni
stratejisini bu noktadan kronolojik bir şekilde anlatmıştır[2].


Bu süreçte en
önemli gelişmelerden biri AB’nin Orta Asya Özel temsilcisi Slovak Büyükelçi
Peter Burian’ın Orta Asya Özel Temsilcisi olarak atanmış olmasıdır. Bu atama
önemlidir, zira 1991’den beri Orta Asya’da varlığını sürdüren AB’nin ancak 2005
yılında ilk Orta Asya Özel Temsilcisi’ni atamış olması, bölgeye ilgi
gösterdiğini ifade eden bir “birlik” için doğru yönde ancak geç kalınmış bir
adımdır. 2005’ten sonra bölgede imzalanan Ortaklık ve İşbirliği Anlaşmaları
(PCA – Partnership and
Cooperation Agreement
), Geliştirilmiş Ortaklık ve İşbirliği
Anlaşmalarının (EPCA – Enhanced Partnership and Cooperation Agreement) yanı
sıra her yıl düzenlenen AB-Orta Asya Üst Düzey Siyasi ve Güvenlik
toplantılarının gerçekleşmesine zemin hazırlamıştır.  Bu konuda Ahmet
Yesevi Üniversitesi bünyesindeki Avrasya Araştırma Enstitüsü’den Albina
Muratbekova’nın kaleme aldığı yeni stratejisinin AVİM’in stratejisi ile
örtüşmekte olduğu görülmektedir. Yeni stratejinin yer aldığı metin de AVİM
Blog’da yar almaktadır.


Türkiye
açısından bir değerlendirme yapacak olursak; AB’nin özellikle son zamanlarda
Orta Asya’ya ilgisinin arttığını söylemek mümkündür. Hatta bu konuyla yakından
ilgilenmek üzere özel temsilci de atamıştır. AB’nin Orta Asya’ya ilgi duyması
elbette memnuniyet vericidir. Ancak AB’nin Orta Asya konusunda geç kaldığı
aşikârdır. 


Türkiye
nezdinde AB’nin girişimlerinin geç kalınmış bir adım olduğunu söylemek
mümkündür, çünkü Orta Asya Cumhuriyetleri Sovyetler Birliği 1991’de dağıldıktan
sonra bağımsızlıklarını kazandıklarında ortada kalmışlardır. Sovyet yönetiminin
genel bir uygulaması olarak, hiçbir üretim tek bir ülkede yapılamıyor, her ülke
parçalarını yapıyordu. Dolayısıyla, Orta Asya cumhuriyetleri zayıf
sanayileşmelerinin sonucu olarak üretim olmadığı için iktisadi açıdan temelsiz
kalmışlardır. Bu zor durumu bölge ülkelerinin enflasyon oranlarına bakarak
görmek mümkündür. Örneğin, Kazakistan’da yıllık enflasyon 1993’te %3000 iken,
1996’da %60’a düşmüştür; Özbekistan’da 1994’te %1280 olan enflasyon oranı,
1995’te %110’a gerilemiştir[3]. Güney’in en gelişmiş ülkesi olan
Kazakistan’da 1991’de net üretimin %37’si tarım olsa da, geri kalan ülkelerde
tarımdan söz edebilmek mümkün değildi. Açlık çok önemli bir sorun haline
gelmiş, hatta sefalete maruz kalmışlardır. Bu dönemde, tarihi bağlarının olduğu
bu ülkelere Türkiye, bu durumu görerek, bir an önce yardım elini uzatmak için
ön planda yer almıştır. Türkiye kendi iktisadi olanaklarını aşacak vaatlerde de
bulunmak durumunda kalmıştır. Türkiye yardımda bulunurken, bu ülkelerin önemini
ve destek gereksinimlerini Türkiye’nin müttefiki Batı’nın da görebileceği ve
yardımcı olabileceği umudunu taşımıştır. Oysa Batı yardımlar konusunda tamamen
gözlerini kapatmayı tercih etmiş, Türkiye’yi bu süreçte yalnız bırakmıştır. Bu
durum bölgede Türkiye’nin konumunu ve bölge ülkeleriyle olan ilişkilerini zora
sokabilecek bir ortam yaratmıştır. 


Orta Asya
ülkeleri, Çin ve Rusya’nın desteği ile bugün ayakları üzerinde durur hale
gelmişlerdir. Bu desteklerin somut örneği ise Şanghay İşbirliği Örgütü’dür
(ŞİÖ). Bu örgütün varlığı da Rusya ve Çin’in bölge ülkeleri üzerinde nüfuz
mücadelesi yerine işbirliği gerçekleştirmelerinin en açık örneği olduğunu
ortaya koymaktadır. 


Bugün temelleri
Çin’in BRI (Kuşak ve Yol Girişimi, Belt
and Road Initiative
) girişiminin geleceği Orta Asya’nın öneminin
daha da anlaşılmasından ve yeraltı yerüstü zenginliklerinin daha da anlaşılır
olmasından sonra AB, Orta Asya’ya daha da fazla ilgi göstermeye başlamıştır. Bu
önem yalnız yeraltı zenginlikleri açısından değil, Asya’da karayolu ve
demiryolu altyapısı açısından da önemlidir. Burada, dünya ticaret standartları
göz önünde bulundurularak geliştirilmeye muhtaç bir ulaşım altyapısı olduğu
açıktır[4]


Orta Asya’ya
sunulan yardımların yanında, daha önce OBOR (Bir Kuşak Bir Yol,One Belt One Road), şimdi
BRI’nin önemi Türkiye tarafından uzun yıllardır vurgulanmaktadır. AB’nin
bilmesi gereken ise Orta Asya’da ticari, iktisadi ve sosyal düzeyde bir
iletişim kurmak yolunda ciddi bir girişimi Türkiye’ye rağmen değil, Türkiye ile
beraber hayata geçirilmesi gerekliliğidir. Bu geçmişte yapılmış hataların ve
bölgeye ilişkin ihmallerin önüne geçmek bakımından AB için yeni bir fırsat
olacaktır. 


[1]Oliver Roy, “Yeni Orta Asya ya da Ulusların İmal
Edilişi”, İstanbul: Metis Yayınları, 1997, s. 8. 


[2]Albina Muratbekova, Orta Asya’da AB: Yeni Strateji, Eski Fikirler, Avrasya
Araştırma Enstitüsü Bülteni, 20 Mayıs 2019 – 26 Mayıs 2019, No: 212. 


[3]Oliver Roy, “Yeni Orta Asya ya da Ulusların İmal
Edilişi”, İstanbul: Metis Yayınları, 1997, s. 245.


[4]Hazel Çağan Elbir, “İpek Yolu’nun Cazibesi AB’nin
Başını Döndürüyor”, avim.org.tr,
19 Nisan 2019, https://avim.org.tr/tr/Analiz/YENI-IPEK-YOLU-NUN-CAZIBESI-AB-NIN-BASINI-DONDURUYOR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

deneme bonusu veren siteler | hd film izle | film izle | film izle | 4k film izle | bets10 giriş

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet novagra satın al viagra satış