Muhafazakârlık,
Fransız Devrimi’nden sonra Jakoben hareketinin toplumun eski kurumlarına ve
kurallarına karşı giriştikleri radikal ve devrimci mücadelelerine bir tepki
olarak ortaya çıkmıştır. Muhafazakâr çevreler değişimi gördüğü halde, değişimin
hızına ve kapsamına itiraz etmektedirler.[1] Muhafazakârlığın gelenekçi tutumu,
onun ile birlikte milliyetçi ve dinci akımlar arasında da ortak bir zemin
oluşturur. Muhafazakârlığı, mevcut sosyalizme ya da sosyal demokrasiye
entelektüel ve politik sırt çevirme olarak gören Helmut Dubiel, bunun teoriden
ziyade siyasi sorunların çözümüne yönelik geliştirilen bir toplum öğretisi
olduğunu savunur.[2]


Yeni
muhafazakârlık ise; Soğuk Savaş döneminin ikinci yarısında, sosyalist sisteme
ve sınıf mücadeleleri ile Batı toplumlarında ortaya çıkan halkçı kazanımlara
karşı bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Geleneksel muhafazakârlığın
eleştirilerine ek olarak Soğuk Savaş dönemindeki barış içinde bir arada yaşama
ve detant gibi girişimlere de karşı çıkmıştır.[3]


Yeni
muhafazakârların düşünsel anlamda referans kaynağı II. Dünya Savaşı öncesi
ABD’ye göç eden Leo Strauss olmuştur. Liberal modernizme eleştirel bir tutum
sergileyen Leo Strauss, çözümün klasik Yunan felsefesinde olduğu inancındadır.[4]


Strauss’da,
kitlelere asil yalanlar söylemekten kaçınmayan elitler iktidarı fikri merkezi
bir yer tutmaktadır. Siyasetçilerin başarıya ulaşmak için güç kullanmaya ve
sahtekârlık yapmaya mecbur kalabileceklerini savunmaktadır. Sıradan halka
siyasal katılma imkanı sunan katılımcı demokrasinin reddedilmesi fikrinden
beslenen yeni muhafazakar anlayış da seçkinciliği güçlendirmiştir.[5] Ülke
güvenliğini hedef alabilecek saldırganlık militan milliyetçi bir devlet
yapısıyla engellenebilir. Bunun da gerçekleşmesi için bir dış tehdit
gereklidir; bu yoksa yaratılmalıdır.[6]


Felsefenin
genel ahlakı kuşku altında bıraktığından sıradan insanların ona maruz
kalmasının önlenmesi gerektiğini savunan Strauss’a göre; Machiavelli, çağdaş
siyaset felsefesinin yolunu açmış olmasına rağmen onun günahı batıni gerçekleri
açıkça söylemiş olmasıdır.[7]


Strauss’a
göre, modernite ahlaki değerleri reddettiği için dünyada iki tiranlık
oluşmuştur. İyi ve kötü rejimler olarak yönetimleri ikiye ayıran Strauss’a
göre, Amerikan yönetimi kötüler içinde en az kötü olandır.[8] Demokrasi
ile yönetilenler, kendilerini diktatör rejimlerden korumalıdır, diktatörlükle
yönetilenlere demokrasi dayatılmalıdır. ABD’nin ve dünyanın güvenliği için
demokrasinin yaygınlaştırılması şarttır.[9]


1930
ve 1940’lı yılların Troçkist solundan gelişen, genellikle büyük çoğunluğu New
York’lu ve Yahudi olan yeni muhafazakarlar, kendilerini Soğuk Savaş döneminde
komünizm karşıtı liberaller olarak tanıtmışlardır.[10]


Amerikan
siyasetinde 1970’lerden itibaren etkili olmaya başlayan yeni muhafazakârlar,
ABD iç siyasetindeki liberal eğilimlere ve dış siyasette de yumuşamaya karşı
çıkmışlardır. 1960’larda ABD nükleer doktrini üzerine çalışan muhafazakâr
Albert Wholstetter, ABD’nin SSCB ile nükleer dengeyi sağlayacak anlaşmalardan
uzak durması gerektiğini savunmuştur.[11]


Richard
Nixon ve Jimmy Carter dönemlerinde hem SSCB ile yakınlaşma hem de Ortadoğu
barış girişimlerine karşı çıkılmıştır. Henry Kissenger’ın görüşleri de dâhil
olmak üzere iki kutuplu dünyanın değişmesi zor bir olgu olarak kabul eden
realist politikalar reddedilmiştir.[12]


Soğuk
Savaş’ın sona ermesi ile komünizm yenilgiye uğratılsa da yeni muhafazakarlar
toplumun bir arada tutulması için bir düşmana ihtiyaç olduğu görüşünü
savunmuşlardır.


Bu
düşman eksikliği ise, 11 Eylül saldırılarının ardından radikal İslam ile
doldurulmuştur. İlk olarak saldırıların sorumluluğunu üstlenen El-Kaide’ye
karşı Afganistan’a, ardından 1991 Körfez Savaşı’ndan itibaren düşürülmesi
taraftarı oldukları Irak yönetimini elinde tutan Saddam Hüseyin’e karşı askeri
operasyon düzenlenmiştir.


Yeni
muhafazakarlar her ne kadar radikalizmin demokratik rejimler yoluyla
engellenebileceğini belirtse de ABD’nin Irak’ı işgali, Müslüman dünyası
tarafından emperyalist bir proje olarak görülmüş ve Batı ve Amerikan karşıtlığı
büyük bir hızla yükselmiştir.


Samet ŞEN 


1.    
Merdan Yanardağ, Yeni Muhafazakârlar (Neo-cons),
Birinci Basım, Chiviyazıları Yayınevi, İstanbul 2004, s. 18–20.


2.    
 Helmut Dubiel, Yeni Muhafazakarlık Nedir?,
(çev. Erol Özbek), İletişim Yayınları, İstanbul 1998, s. 10–13.


3.    
Merdan Yanardağ, Yeni Muhafazakârlar… s.
30–31.


4.    
 Nazım İrem, Çınar Özen,
“Yenimuhafazakar Amerikan Dış Politikasının Straussçu Temelleri”, (der. Çınar
Özen, Hakan Taşdemir), Yenimuhafazakar
Amerikan Dış Politikası ve Türkiye
(içinde),  2006, s. 15–17.


5.    
Çınar Özen, Hakan Taşdemir (der.), Yenimuhafazakar Amerikan Dış
Politikası ve Türkiye
, Birinci Basım, Odak Yayınevi, Ankara 2006,
s. 27.


6.    
 Gamze Erbil, Ali Şimşek (der.), Neo Con Yeni Muhafazakarlık Temel
Belgeler ve Eleştiriler
, Birinci Basım, Yenihayat Kütüphanesi,
İstanbul 2004, s. 9.


7.    
Gamze Erbil, Ali Şimşek, a.g.e. s.
76–77.


8.    
 Çınar Özen, Hakan Taşdemir
(der.), Yenimuhafazakar
Amerikan Dış Politikası…
s. 169–170.


9.    
Erhan Akdemir, “Amerika’nın Ortadoğu
Politikalarının Şekillenmesinde Düşünce Kuruluşlarının Rolü”, Uluslararası Hukuk ve Politika Dergisi,
Cilt 2, No: 8, 2007, s. 61.


10. Ömer Kurtbağ, Amerikan
Yeni Sağı ve Dış Politikası
, Birinci Baskı, Usak Yayınları, Ankara
2010, s. 291.


11. Çınar Özen, Hakan Taşdemir (der.), Yenimuhafazakar Amerikan Dış
Politikası…
s. 31–32.


12. Merdan Yanardağ,
Yeni Muhafazakarlık Neo-Conlar
, 2. Basım, Destek Yayınları,
İstanbul 2013, s. 77–78.


13.Akdemir, Erhan. “Amerika’nın Ortadoğu Politikalarının
Şekillenmesinde Düşünce Kuruluşlarının Rolü”, Uluslararası Hukuk ve Politika Dergisi, Cilt:
2, No: 8, 2007, 53–74.


14.Dubiel, Helmut. Yeni
Muhafazakarlık Nedir?,
(çev. Erol Özbek), İletişim Yayınları,
İstanbul 1998.


15.Erbil, Gamze; Ali Şimşek. Neo
Con Yeni Muhafazakarlık Temel Belgeler ve Eleştiriler
, Birinci
Basım, Yenihayat Kütüphanesi, İstanbul 2004.


16.İrem, Nazım; Çınar Özen. “Yenimuhafazakar Amerikan Dış
Politikasının Straussçu Temelleri”, (der. Çınar Özen, Hakan Taşdemir), Yenimuhafazakar Amerikan Dış
Politikası ve Türkiye
(içinde),  2006.


17.Kurtbağ, Ömer. Amerikan
Yeni Sağı ve Dış Politikası
, Birinci Baskı, Usak Yayınları, Ankara
2010.


18.Özen, Çınar; Hakan Taşdemir. Yenimuhafazakar Amerikan Dış Politikası ve Türkiye,
Birinci Basım, Odak Yayınevi, Ankara 2006.


19.Yanardağ, Merdan. Yeni
Muhafazakarlar (Neo-cons)
, Birinci Basım, Chiviyazıları Yayınevi,
İstanbul 2004.


20.Merdan Yanardağ,
Yeni Muhafazakarlık Neo-Conlar
, 2. Basım, Destek Yayınları,
İstanbul 2013.



Yeni
Muhafazakârların Doğuşu ve Soğuk Savaş Döneminde Yeni Muhafazakârlar
yazısı
ilk önce TUİÇ Akademi üzerinde ortaya
çıktı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet