PROF. DR. ANIL ÇEÇEN : Kültür Başkenti Ankara




Kent Ve Kültür


Türkiye yeniden kentleri ve kent sorunlarını
tartışılmaya başladı. Cumhuriyet rejiminin getirdiği çağdaşlaşma akımı
ülkemizde kentleşme olgusunu da öne geçirmiştir. Özellikle son yıllarda nüfusun
hızla artmasıyla beraber kentleşme olduğunun da daha yoğunlaştığını ve
ülkemizdeki gelişmelerde belirleyici ana etkenlerden birisi durumuna geldiğini
görebiliyoruz. Kent deyince akla altyapıdan başlayarak hemen hemen her konu
gelmesine karşın, kentleşmenin temelinde yatan kültür olgusu nedense görmezden
gelinmiştir. İllerin özel veya genel yönetimlerinin yanı sıra yerel
yönetimlerin de kültür konusuna yeterince eğildikleri ve üzerlerine düşen
kültürel işlevleri gerektiği gibi yerine getirdikleri söylenemez. Başlı başına
kültür olayı olan kenti ve kentleşmeyi kültürel süreç dışında düşünebilmek
olanaksızdır.




Yeni göreve gelen yerel yönetimler artık, kent
yönetimini daha çok kültürel ağırlıklı biçimde ele almak durumuyla karşı
karşıyadırlar. Her türlü baskıya ve engele karşın gene de Türk kültürü önemli
gelişmeler göstermekte ve ulusal düzeyde etkin olmaktadır. Kültür Bakanlığını
yeniden örgütleyerek bu gelişmelere gereken önemi veren devletin yanı sıra
yerel yönetimlerin de benzer bir yaklaşım izlemesi ve kültür konusuna gelecekte
daha fazla önem vermesi beklenmektedir. Aslında Belediyeler yasasının
belediyelerin görevlerim sayan ilgili maddeleri, diğer alanların yanı sıra
belediyelerin kültürel görevlerine de yer vermektedir. Belediyelerin yüze yakın
görevleri arasında gençler için tesisler kurmak, tiyatro, sinema, müze ve
benzeri kuruluşları açmak, halk için kitaplık ve okuma salonları açmak, özel
yeşil alanlar oluşturmak, sokak ve meydanları özel planlara göre yeniden
düzenlemek gibi işlevler yasada sayılmıştır. Kültürel gereksinmeler açısından yetersiz
sayılsa bile, yasa koyucu yerel yönetimlerin kültürel işlevi olduğunu ve bu
alanda belirli görevleri bulunduğunu kabul etmiştir. Toplumsal gereksinmeler
kadar yasal düzende yerel yönetimlerin kültürel görevlerine ağırlık vermesine
karşın günümüze kadar izlenen belediyecilik deneylerinde ciddi bir kültürel
etkinlik yürüten örnek olaylar pek görülememiştir.


Belediyeler, kültür denince daha çok festival
veya şenlik düzenlemeyi hizmet olarak görmüşler ve her bölgenin özelliğine göre
çeşit çeşit organizasyon çirkinlikleri ve ilkellikleri gündeme gelmiştir. Yağlı
güreş düzenlemeden karpuz festivaline, turistik şenlikten Atatürk’ün geliş
gününü kutlamaya kadar çok farklı uygulamalar birbirini izlemiş ve Kültür
Bakanlığının kültürel etkinlikleri destekleme fonu yerel yönetimlerin gelişi
güzel festival düzenleme talepleri ile işlevi dışında kullanılmaktadır.
Bakanlık yönetimi de siyasal nedenlerle bu tür taleplere karşı yeterince
kararlı bir tutum izleyememekte ve ülkedeki diğer ciddi kültürel etkinliklerin
desteklenmesi için ayrılan önemli miktardaki fonlar belediyeleri siyasal amaçlı
düzenlemeler ile amaç dışı kullanılmaktadır. Demokratik süreç içinde ortaya
çıkan bu olumsuz gelişimin olumlu bir yöne aktarılması konusunda şimdiye kadar
ciddi bir uygulama göze çarpmamaktadır. Artık, bakanlığın yetersizliği
karşısına yerel yönetimlerin daha düzeyli ve kültürel ağırlıklı tutumları
şenlikler yozlaşmasına karşı düzeyli seçenekler geliştirebilmelidir.


Ülkemizde demokrasinin gerçek anlamda beşiği olan
yerel yönetimler kendi yörelerinin halkı ile beraber kültür ile de
bütünleşmelidirler ama giderek yozlaşma eğilimleri gösteren kitlesel kültüre de
siyasal gelişmeler nedeniyle teslim olmamalıdırlar. Nitekim son yıllarda bölge
halkını hoşnut kılmak amacıyla panayır veya festival düzenlemenin adı çok
siyasal veya ekonomik yaklaşım içinde değerlendirilmesi beraberinde yozlaşma
eğilimlerini de gündeme getirmiştir. Babalar düzeninde inşaat işçileri yıldız
sanatçı durumuna gelebilmekte, eğlence dünyası toplumun gereksinmelerini geri
plana atarak kendi gelişme eğilimleri doğrultusundaki sanatçıları ve sanatı
topluma empoze edebilmekte magazin basınının öne çıkardığı ve bu yük
merkezlerdeki sermayedarların yatırım yaptıkları kültür giderek toplumda
yayılmakta, bilinçli kültür politikasından uzak bulunan yerel yönetimlerde bu
tür bir gidişe teslim olarak kendilerinden beklenen kültür ve sanat görevlerini
yerine getirememektedirler. Kitle kültürü popüler kültürü arka plana
sürerlerken, halkın gerçek temsilcisi olmak durumundaki belediyelere
kendilerinden beklenen önlemleri alamamaktadırlar.




Zamanımızda hemen hemen tüm siyasal araştırmalar
birer kültür sistemi analizi biçiminde yönlendirilirken ülkemizdeki bilim ve
yönetim merkezleri bu düzeyin çok gerilerinde kalmaktadırlar. Geleceğin dünyası
ve toplumun oluşmasında kültür yeni yeni işlevler kazanırken, Türkiye çok
önemli katkılar sağlamış olan bilinçli kültür politikalarından ülkemiz halen
yoksun bulunurken yerel yönetimlere bu boşluğu doldurmak açısından önemli
görevler düşmektedir. Bir türlü kurumlaştıramadığımız demokrasinin kültürün
öncelikle yerel yönetimler aracılığı ile toplumsal tabana yaymak gerekmektedir.
Bu açıdan belediyeler kendi çatılan altında geniş kültürel örgütlenmelere
gitmek ve yörelerindeki kültür sanat adamları ile işbirliği düzeni oluşturarak
halkın gereksinmeleri doğrultusunda harekete geçmelidir.


Yerel yönetimlerde oluşturulacak kültür
birimleri, sanatın her dalında çalışmalar yapabilmek için alt birimlere sahip
olmalıdır. Uzman sanatçı ve bilim adamlarından oluşturulacak kültür komisyonları
sürekli çalışmalı ve yerel yönetimlerin etkinliklerini planlama ve programlama
işlevini üstlenmelidir. Her belediye kendi bölgesinde bir kültür merkezi
açmalıdır. Büyük ve çeşitli etkinlikler için elverişli yapılarda açılacak
kültür merkezleri yörenin önemli merkezi düzeyine getirilmeli, belde halkının
tanışması, kaynaşması ve dayanışma içine girebilmesi açısından etkin bir
çalışma düzeni içine sokulmalıdır. Bölgenin önde gelen özel sektör kuruluşlarının
desteği ile belediyeler belde kültürünü üst düzey de örgütleyecek ve siyasal
gelişimlerin dışında yürütecek birer vakıf kurmalı ve vakfa önemli bir maddi
kaynak yaratmalıdırlar. Vakıf düzeni ile bölge kültürünün daha bağımsız ve iç
dinamikleri doğrultusunda özünde uygun gelişmeler gösterebilmesi sağlanabilir.
Şirketlerin kazanç düşüncesi, derneklerin istikrarsız yapısı nedeniyle vakıf
modeli kültürün bağımsız ve özgün gelişebilmesi açısından son derece yararlıdır.
Yerel yönetimlerin öncülüğü ve desteği ile böylesine vakıflar
yaygınlaştırılmalıdır.


Her bölgenin kendi özel yapısı ve koşullarına
göre bazı öncelikli kültürel projeler hazırlanabilir ve uygulamaya
aktarılabilir. Ülkemizin tarihsel zenginliği göz önüne alınırsa, bölgedeki
tarihsel zenginliklerin korunması, ortaya çıkarılması ve turistik amaçlı
düzenlenmesi müzelerinin oluşturulması ve bu amaçla tarihsel binaların restore
edilerek yeniden kullanılmasına ağırlık verilebilir. Kent içindeki tarihsel
binalar yeniden düzenlenerek birer kültür merkezi veya turistik yapı olarak
halka açılabilir. Bölgenin geleneksel sanatlarını ve kültürel değerlerini
sergileyen kültürel merkezler kurulabilir. Sanatçılar ve sanatla uğraşanlar
için kentin belirli bölgesinde özel semtler kurulabilir. Kentin önemli yollan
veya meydanları sanatsal amaçlı olarak yeniden yaya bölgesi olarak
düzenlenebilir. Doğal güzelliklerin olduğu yerlerde kurulacak park ve
bahçelerin içinde kültür ve sanat yapılarına yer verilebilir. Tarihsel anıtsal
ulusal parklar içinde yeniden düzenlenerek gezi alanı biçiminde turizme
açılabilir. Eskiden kalma büyük binalar halk kitaplığı biçiminde
çalıştırılabilir. Kurulacak kültür vakıfları belediyelerin ilgili birimleri ile
beraber hem de bu tür tesislerin işletilmesini hem de festival gibi
düzenlemeleri yürütebilirler.


Her
belediye kendi bölgesi için bu tür projeleri bir an önce uygulamaya aktarırsa
başarısı daha da artacaktır.
 

Kültür Başkenti Olmak İçin




Yetmiş
yıl önce Anadolu halkı adına Atatürk’ü karşılayan küçük bir kasaba olan Ankara,
Kuvayı Milliye kadrosunun önderliğinde cumhuriyet Türkiye’sinin yükselen
simgesi olmuştur. Yüzyıllar önce kurulmuş olan bu orta Anadolu kenti,
cumhuriyet dönemine kadar geri planda kalmış, cumhuriyetin ilanı ile beraber
öne çıkmıştır. Misakı Milli sınırları içinde, yeni devletin başkenti aranırken
ilk olarak akla gelen kent Ankara olmuştur. Anadolu’nun diğer kentleri tarhin
çeşitli dönemlerinde öne çıkarken, Ankara cumhuriyet rejimi ile beraber önem
kazanmış ve Türkiye Cumhuriyetinin çağdaş başkenti olmuştur. Ulusal Kurtuluş
Savaşının zor günlerinde Kuvayı Milliye güçlerine ev sahipliği yapan kent daha
sonraki yıllarda da cumhuriyet devletine başkentlik yapmıştır. Ülkemiz ve Türk
ulusunun çağdaş konumu açısından Ankara’nın vazgeçilemeyecek bir önemi vardır.


Mustafa Kemal ve arkadaşları her alanda
yenileşmeyi savunurken yeni bir başkentte çalışmaya önem vermişler birçok
tarihsel kentimizin bulunmasına karşın Ankara’nın yeni dönemin simgesi
olmasında ısrarlı olmuşlardır. Aradan geçen bunca zaman, Kemalist kadronun ne
denli haklı olduğunu ortaya koymuş ve bozkırda yeni bir başkent fışkırmıştır.
Zaman içinde Ankara bir Orta Doğu kenti olmanın ötesinde gelişmeler göstermiş
ve artık Avrupa’nın sayılı kentleri arasında yerini de almıştır.


Ankara toplumsal ve ekonomik alanlarda önemli
gelişmeler gösterilirken, aynı zaman yıllar içinde oluşan önemli bir kültür
birikimine de sahip olmuştur. Çeşitli alanlarda öğretim yapan altı
üniversitenin yanı sıra, birçok kültür ve sanat kuruluşu da Ankara’da
çalışmalar yürütmekte ve ulusal kültürümüzün zenginleşmesine önemli katkılar
getirmektedirler. Başkent nüfusunda önemli bir ağırlık oluşturan memur ve
öğrenci kesimi ile beraber Ankaralı aydınlar da kentteki kültür ve sanat
etkinliklerinin sürekli izleyicisi ve destekleyicisi olmuşlardır. Ekonomik
alanda meydana gelen zenginleşme süreci içinde yavaş yavaş toplumun diğer
kesimleri de kültür ve sanata ilgi göstermeye başlamıştır. Ülkemizin hem
siyasal hem de yönetsel başkenti olan Ankara’nın artık kültür alanında da
başkent olması aşamasına gelinmiştir. Son yıllardaki toplumsal ve ekonomik
gelişmeler, Cumhuriyetin başkenti Ankara’ya önemli kültürel sorumluluklar ve
yükümlülükler getirmiştir. Bu durumun önemli bir gereksinme düzeyine ulaştığına
inananlar Ankara’nın kültür ve sanat birikimini temsil eden kesimin birer üyesi
olarak, Ankara Büyükşehir belediyesinden ve diğer ilçe belediyelerinden
“KÜLTÜREL BAŞKENT ANKARA İÇİN” seferberlik ilan etmelerini ve bazı
önemli kültür ve sanat projelerine öncelik vererek kısa zamanda Ankara’nın
ülkemizdeki kültürel ağırlığının artırılmasını ve dış dünyaya bir “Kültür
Kenti” imajının yaratılmasını talep etmişlerdir. Ankara Büyükşehir
Belediye Başkanı, son seçimlerde, Ankara’nın Kültür Başkenti olması için çalışacağını
bir program olarak Ankara halkına sunmuş ve bu doğrultuda destek olarak
seçilmiştir. Ne var ki aradan geçen uzun zamana karşın, Ankara Büyükşehir
Belediyesinin ve diğer ilçe belediyelerinin seçim prog-ramlarında ilan edilen
ve daha sonraki yıllarda da uygulama planlarına alman önemli kültür ve sanat
projelerine öncelik vermediklerini, zaman içinde kültür ve sanat projelerinin
geri planda kaldığı ve giderek devre dışına çıktıklarını üzülerek görmüş
bulunuyoruz.




Ankara’mızın
geleceğine dönük yeni bir kültürel yapılanma daha fazla zaman yitirilmeden
gündeme getirilmelidir. Ankara Belediyeleri Ankaralılarla bütünleşmedikçe,
kentimizin geleceğine dönük yeni bir yapılanmanın sağlıklı olabilmesi
olanaksızdır.


 Ankara
Büyükşehir belediyesinden ve diğer ilçe belediyelerinden Ankara’nın Kültür
Başkenti olması için yapılması gerekenler:


1- İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı
benzeri, büyük bir kültür ve sanat vakfının “ANKARA KÜLTÜR VE SANAT
VAKFI” adı altında, Ankara Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde bir an önce
kurulmasını ve İstanbul’da oluşturulmuş bulunan çağdaş Özerk yapının biran önce
Ankara’da da kurulması,


2- Ankara’da kent içinde bulunan
tarihsel değeri olan tüm yapıların bir an önce Büyükşehir Belediyesince
kamulaştırılmasını ve bunların yeniden onarılarak, Ankara’nın önde gelen kültür
ve sanat kuruluşlarına tahsis edilerek bu tarihsel yapıların Batı ülkelerinde
olduğu gibi yaşayan kültür merkezlerine dönüştürülmesi,


3- Belediye tarafından başlatılmış
olan tiyatrolara yardım girişiminin geliştirilerek, diğer kültür ve sanat
kuruluşlarına da her yıl belirli bir program çerçevesinde maddi yardım
sağlanması,


4- Ankara’da yeni yeşil alanlar
yaratma çalışmalarında, park ve bahçelerin kültürel mekânlarla beraberce ele
alınmasını ve her yeşil alanda yeni kültürel mekanlar yaratılmasını,


5- Ankara Kültür ve sanat Vakfının
öncülüğünde gelecekte bîr “ANKARA FESTİVALİ” yapılabilmesi için
başkentin tüm olanaklarının seferber edilmesini, çağdaş dünyanın önde gelen
kentlerinde her yıl düzenli olarak yapılan kültür ve sanat festivallerinin
benzerini Ankara’da da yapılmasının sağlanması,


6- 
Belediye Kanununun 15. maddesinde “Belediyelerin Görevleri”
arasında yer alan, halk için kütüphane ve okuma salonları açmak, belediye
tiyatroları ve sinemaları kurmak, halk müzeleri açmak, kültürel amaçlı eğlence
yerleri ve spor merkezleri kurmak gibi yasal görevlerin öncelikli olarak ele
alınmalarını ve İstanbul’da yıllardır başarıyla uygulanan “Şehir
Tiyatroları” benzeri bir uygulamanın büyükşehir ve ilçe belediyeleri
çatısı altında başlatılması,


7- 
Ankara’nın giderek bir sayfiye semti durumuna gelen Gölbaşında, konumu
elverişli olan bir tepenin kamulaştırılarak “ANKARA SANATÇI KÖYÜ”nün
çağdaş ülkelerdeki benzerleri düzeyinde kurulması,


8-Genel merkezleri başka kentlerde
olan kültür ve sanat kuruluşları merkezlerinin Ankara’ya taşınabilmesi için Büyükşehir
Belediyesinin harekete geçmesini ve bu kuruluşlar için elverişli yapıların
başkentin olanakları ölçüsünde tahsis edilmesi,


9- Yeni bir proje ile restore
edilen Ankara Kalesinin, başkentimiz için yeni bir kültür alanı olarak
Belediyece düzenlenmesini, bu alandaki ekonomik yapılanmanın kültürel
yapılanmayı bozmasının önlenmesi,


10-  Eski konservatuar binası ile eski Milli
Kütüphane binasının yeniden düzenlenerek Ankara halkının yararlanabileceği
kültür merkezlerine dönüştürülmesi,


11-  Yakında taşınacak olan Ankara şehirlerarası
otobüs terminalinin yerine Büyükşehir belediyesini “Ankara Kültür
Merkezi” adı altında yeni bir yapılanma sağlanmasını ve bunun Atatürk
Kültür Merkezi ile uyumlu olarak organize edilmesi,


12- Doğalgazın gelmesi nedeniyle kalkacak
olan Maltepe Gaz tesislerinin yerinde, Türkiye’nin çeşitli bölgelerinin
geleneksel kültür ürünlerini yansıtacak olan bir “ULUSAL FOLKLOR
MÜZESİ”nin bir yeşil alan içinde düzenlenerek açılması,


13- Kentin en merkezi yerinde
bulunan SARAÇOĞLU EVLERİ’nin Belediye tarafından devralınması ve bu alanda
kültürel yapılara sahip bir yeşil alan düzenlenmesi,


14- Başkentimize yaraşacak
genişlikte yeni bir konser salonunun Atatürk Kültür Merkezi alanı içinde
yapılanması,


15- Başkentteki özel tiyatro ve
sinemaların sahip oldukları sorunların çözüme kavuşturulmasını ve bu konularda,
Belediyelerin destek sağlamaları,


16-Büyükşehir ve ilçe
belediyelerini kültür müdürlüklerinin bölgelerindeki sanat galerilerinin
sorunları ile yakından ilgilenmelerini, galerilerin daha etkin çalışmalar
yürütebilmeleri için destek sağlamaları,


17- İlçe belediyelerinin kendi
bölgelerinde büyük kültür merkezleri oluşturmalarının, Büyükşehir Belediyesini
BELDEEVLERİ projesinin kültür evlerinde hayata geçirilmesi,


18-   Gençlik Parkı’nda Nikâh Salonu olarak
faaliyet gösteren eski Göl Gazinosu’nun bir sanat lokali olarak düzenlenmesi ve
kentin önde gelen kültür, sanat kuruluşlarından birine tahsisi edilmesi,


19- Demirtepe’de bulunan eski Tapu
Kadastro Lisesi binasının kamulaştırılarak Büyükşehir Belediyesince bir sanatçı
yetiştirmeye dönük kültür ve sanal okulu biçiminde yeniden düzenlenmesi,


20-  Çağdaş teknolojiyi ve bilimsel birikimi
yansıtacak bir Ankara Kilim ve Teknoloji merkezinin kentin uygun bir yöresinde
açılması,




Atatürk’ün başkenti olan Ankara’nın gerçek
anlamda başkent olabilmesi ve Türkiye Cumhuriyetinin kültürel birikimini de
yansıtabilmesi için atılacak adımlar bunlardır. Bundan sonra yapılacak olan,
Ankara Belediyesinin bu girişimleri bir an önce gerçekleştirmesidir.
 

Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

cialis 5 mg viagra satın al Elektronik Sigara https://wwv.stag9000.shop http://umraniyetip.org/anadolu-yakasi/maltepe-escort/ perabet