Barzani
sonrası Şii tahakkümü ve PKK tehlikesi


Armağan KULOĞLU

oakuloglu@gmail.com



Irak’ın kuzeyindeki referandum sonrası
gelişmeler, IKBY hâkimiyetinin gittikçe etkisizleştiğini göstermektedir. Ancak
bu sefer de, bölgede bir Şii tahakkümü ve PKK’nın da Suriye’deki durum ve
Irak’ın kuzeyindeki boşluk nedeniyle güçlenme tehlikesi belirmeye başlamıştır.




Bölgede İran’ın etkisi oldukça yüksek



Küresel güçlerin Suriye ve Irak konularına yaklaşımıyla, Türkiye’nin
uyguladığı yanlış politikalar, güney sınırımız boyunca bir Kürt koridoru
oluşması tehdidini beraberinde getirmiştir. Ancak Barzan’nin ısrarla sürdürdüğü
referandum süreci,  bundan doğrudan zarar görecek bölgedeki ülkeler
arasında güçlü bir müttefiklik yaratmış, Türkiye, İran ve Irak merkezi yönetimi
birlikte, koordineli ve kararlı hareket ederek, bu tehdidin Irak kuzeyindeki
kısmını bertaraf etmiştir.




Tehdidin bertaraf edilmesinde İran’ın daha fazla inisiyatif aldığı ve rol
oynadığı göze çarpmıştır. Bunun sebebi, Irak’ın nüfusunun yarısından fazlasının
Şii olması ve tarihi bir yaklaşımla bölgede etkin olma ve Şii/Pers hâkimiyeti
kurma arzusundan dolayı Irak’a gösterdiği özel ilgidir.




İran’ın, Irak’taki Şiilerin siyasi etkinlik sağlaması yönündeki çabaları
uzun bir süredir devam etmektedir. İktidardaki Şii yönetimlerini desteklerken,
Haşd-i Şabi milis güçleriyle de askeri desteğini etkin bir şekilde ortaya
koymuştur. Irak ordusuyla koordineli hareket eden Haşd-i Şabi güçlerinin
Barzani’nin oyununu bozmada oynadığı rol inkâr edilemez.




Ayrıca Irak Kürtleri arasındaki tarihi rekabeti derinleştirerek onları
ayrıştırdığı da gözden kaçmamıştır. Özellikle Kerkük’te Barzani yönetiminin
kontrolü kaybetmesinde bu durum açıkça görülmüştür.



Şii tahakkümü oluşmamalı




Barzani girişimi önlenirken ve hatta
özerklik kazanımlarını kaybetmesi bile söz konusuyken, bölgede bunun yerine bir
Şii tahakkümünün yer alması tehlikesi belirmiştir. Halen Kerkük dahi İran
destekli Haşd-i Şabi güçlerinin kontrolü altında bulunmaktadır.




Diğer taraftan Suriye’de rejim güçlerine destek veren Haşd-i Şabi güçlerinin
sayısı da oldukça fazladır.




Türkiye’deki yönetimin zaman zaman mezhepsel
yaklaşımları görülmüşse de, laik Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi olarak bir
mezhep ayrışması yaptığı kabul edilemez. Bu nedenle önemli olan hâkim gücün Şii
veya Sünni olması değil, ülkenin siyasi birlik içinde toprak bütünlüğünün
sağlanmış olması ve onun da bir mezhep ayrışması yapacak tarzda hareket
etmemesidir.




Bu nedenle Irak Merkezi yönetiminin ülkenin bütününü kontrol etmesi ve bunu
da gayrı resmi yabancı güçlerden destek almadan gerçekleştirmesi arzu
edilmektedir.



İbadi’yle ilişkiler çok yakınlaştı




Yakın zamana kadar aramızın iyi olmadığı İbadi’yle olan ilişkiler, özellikle
Barzani’nin akıldışı ve tehdit dolu yaklaşımları nedeniyle yön değiştirmiş ve
müşterek tehdit algısıyla oldukça düzelmiştir. Türkiye,
İran ve Irak müşterek tehdit karşısında müttefik durumuna gelmiştir.




Ancak Türkiye, bir taraftan İbadi’nin Irak’ta
kontrolü tam sağlaması için azami titizlik gösterirken, diğer taraftan da İran
merkezli bir Şii tahakkümünün oluşmamasına çalışılmaktadır.




Fakat bu yeni durumda İbadi’nin bazı
kinayeli yaklaşım ve sözlerinin sineye çekildiği de bir gerçektir. Türkiye
ziyaretinde İran Şii Milis gücü Haşd-i Şabiye olan övgüleri ve İngiltere’de
Türkiye’nin Erbil’le doğrudan siyasi ve ekonomik ilişki kurmasını hatırlatarak
Ankara’nın hatasını kabul ettiğini beyan etmesi dikkat çekmiştir.




ABD Peşmerge’den sonra PYD/PKK’ya daha da
sarılmış, Rusya da onu Astana görüşmelerine davet etmiştir. Bu durumda hem ABD,
hem de Rusya PYD/PKK’yla dans etmektedir. İran’ın PKK tutumu da yakından
izlenmelidir.




Bundan sonra bizim için önemli olan güneyimizde bir Kürt Koridoru
oluşmaması, PYD/PKK’nın ABD/Rusya’nın müttefiki olmaması, Kürt Koridoru yerine
de bir Şii tahakkümünün yer almamasıdır. Irak yönetiminin kuzeyde tam kontrol
sağlayarak Türkiye’ye yönelik terör faaliyetini önlemesi, mümkün olamaması
halinde Türkiye’nin sınır ötesi PKK’yla mücadelesine imkân tanımasıdır.




Kaynak: Barzani sonrası Şii tahakkümü ve PKK tehlikesi – Armağan KULOĞLU

Barzani sonrası Şii tahakkümü ve PKK tehlikesi - Armağan KULOĞLU

LİNK : Barzani sonrası Şii tahakkümü ve PKK tehlikesi – Armağan
KULOĞLU










LİNK : yenicaggazetesi.com.tr