78 yıl önce Türk Tarih Kurumu,15 Nisan 1931′ de “Türk Tarihi Tetkik
Cemiyeti”
adıyla kurulmuştu. Başta Atatürk olmak
üzere  T.T.K’nın kuruluşunda, geliştirilmesinde emeği olanları 
sayıyla anıyoruz.




Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal
( Atatürk) Paşa:




-Bir ulusu uygar
uluslar düzeyine çıkarmak için önce tarihini bilmesi gerektiğine
inanmaktadır. 


– Bunun
için ” 
….iki
kuruş elime geçince bunun bir kuruşunu kitaba verirdim. Eğer böyle
olmasaydım,bu yaptıklarımın hiç birisini yapamazdım.”
diyen Önder , ilk
kaynaklardan tarihin  araştırarak öğrenilmesi gerektiği
bilincindedir.


– Direktifleriyle, 16 üye
tarafından, 15 Nisan 1931′ de “Türk Tarihi Tetkik
Cemiyeti”  kurulur.


– Cemiyet adı 3 Ekim
1935’te ‘Türk Tarih Kurumu’ olarak değiştirilir.




Türk Ocaklarının 27-28
Nisan 1930’daki kurultayında Aksaray delegesi Afet İnan ve arkadaşları
Atatürk’ün emriyle kurultaya bir önerge verilir.
Bu şekilde, Türk Ocaklarına
“Merkez Heyeti, Türk tarih ve medeniyetini ilmî bir surette tetkik ve
tetebbu eylemek vazifesiyle mükellef olmak üzere bir Türk Tarih Heyeti
teşkil…” etme görevi verilmiştir.




Türk Tarih Heyeti, Türk
Ocakları Merkez Heyeti tarafından teşkil edilmiştir. Türk Ocakları Merkez
Heyeti Hamdullah Suphi Tanrıöver başkanlığında 16 kişiden oluşan heyetin 4
Haziran 1930’da  yapılan ilk toplantısında yönetim kurulu seçilmiştir.




Türk Tarih Heyetinin diğer
üyeleri de dikkat çekici kişilerdir:




1. Afet (İnan): Ankara Musiki Muallim Mektebi Tarih Öğretmeni,


2. İsmail Hakkı (Uzunçarşılı): Balıkesir Milletvekili


3. Hâmit Zübeyir (Koşay): Ankara Etnografya Müzesi Müdürü


4. Halil Edhem (Eldem): İstanbul Müzeleri Genel Müdürü


5. Ragıp Hulûsi (Özdem): Dil Encümeni Üyesi


6. Reşit Safvet (Atabinen): Kocaeli Milletvekili


7. Zâkir Kadiri: Maarif Vekâleti Telif ve Tercüme Heyeti Üyesi


8. Sadri Maksudi (Arsal): Ankara Hukuk Fakültesinde Profesör


9. Mezaroş. Ankara Etnografya Müzesi Uzmanı


10. Mükrimin Halil (Yinanç): Tarih Öğretmeni


11. Vasıf (Çınar): Maarif eski Vekili, İzmir Milletvekili


12. Yusuf Ziya (Özer): İstanbul Hukuk Fakültesinde Profesör




Heyet Başkanı Tevfik
Bıyıklıoğlu amaçlarını şöyle izah ediyor:




Meşgul
olacağımız mesele millî Türk tarihidir. Bir millî Türk tarihinin yazılması,
tesbiti lüzumu hakkında yüksek huzurunuzda söz söylemeyi fazla görürüm. Türk
millî tarihi, dünya yüzündeki bütün diğer milletlerin tarihleriyle kıyas
edilemeyecek kadar yalnız şanlı şerefli tarih vesikalarıyla değil, fakat aynı
zamanda bugünkü beşeriyetin saadet ve refahını temin eden esaslı medeniyet
vasıtalarını ilk olarak bulmuş, kullanmış ve neşr ü tamim etmiş olmakla
temeyyüz etmiştir. Bu kadar feyizli ve şerefli bir tarihi ihmal etmek bilhassa
cumhuriyet devrinde hakikaten büyük günah olurdu.




Yakın zamanlara kadar
şimdiki medeniyetimizin yegâne membaı Yunanistan ve Roma bilinirdi. Halbuki,
bugün katiyen tahakkuk etmiştir ki, Yunan medeniyeti orijinal değildir. Yunan
dediğimiz İyon medeniyeti, kendisinden daha eski Türk medeniyetlerinin ancak
nakilidir.




“Vatanı düşman
istilâsından eski zaman mucizelerini hakikaten gölgede bırakacak bir surette
kurtardıktan sonra milletimizi esaslı bir inkılâbın siyasî içtimaî, iktisadî
prensipleriyle techiz eden millî kahraman büyük Gazi’nin millî tarihimizle
bizzat meşgul olması ve heyetimizi yüksek himayelerine almaları Türk milletinin
yüksek talihine, tezimizin ve davamızın doğru olduğuna parlak bir delil ve aynı
zamanda bir teminattır.”




Türk Ocaklarının kendini
feshederek CHP’ne katılmasından sonra Türk Tarih Heyeti , Atatürk’ün
direktifiyle ayrı bir dernek olarak çalışmalarına devam etmiş ve Türk Tarihi
Tetkik Cemiyeti adını almıştır. 


****


12 Eylül 1980 harekatından
sonra Ağustos 1983’te Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun
kurulmasıyla, Türk Tarih Kurumunun da bu kuruma bağlanması kararlaştırıldı.
Halen Ankara’da bulunan kurumun merkez binası yanında bir basımevi ve bir
kütüphanesi vardır. Kurum üç ayda bir Belleten adlı dergi
yayımlamaktadır.