• Anasayfa
  • /
  • İŞ DÜNYASI /// Mobbing : Aşamaları ve Sonuçları


Mobbing : Aşamaları ve Sonuçları

KAYNAK : https://ismetbarutcugil.com/2017/09/05/mobbing-asamalari-ve-sonuclari/

Mobbing, birine karşı cephe oluşturma, duygusal saldırıda bulunma ve psikolojik terör yaratma anlamında kullanılan bir terimdir. Mobbing süreci, bir iş ortamında birlikte yaşayan bir grup insanın genellikle –olumsuz ya da olumlu- bazı küçük farklılıklar nedeniyle içlerinden birini -kasıtlı ya da kasıtlı olmayan bir biçimde- kurban seçmesiyle başlar. Daha sonra giderek artan bir tempoda seçilen kişiye yönelik rahatsız edici sözler ve davranışlar sergilenir. Kişinin giyiminden davranışına, işinden ilişkisine kadar birçok konuda olumsuz ifadeler, tedirgin eden hal ve hareketler birbirini izler. Kişiye atfedilen olumsuz sıfatlar, giderek, kendini gerçekleştiren kehanetlerşeklinde gerçekten gözlenmeye başlar. Beceriksiz, geçimsiz, huysuz, mutsuz, sorunlu olarak etiketlenen kişi bir süre sonra bu nitelikleri ister istemez sergilemeye başlar.

 

Mobbing, beş aşamalı bir süreci içerir. İlk aşamada kişi kendisini de rahatsız eden, kızdıran ya da utandıran kritik bir olay yaşar. Buna verdiği tepki diğerlerinin dikkatini çeker. İşyerindeki yönetici, çalışma arkadaşları ya da elemanları o kişinin duyarlı noktasını keşfederler.

İkinci aşamada psikolojik rahatsızlık verecek sözler ve davranışlar denenir. Kişi duygusal anlamda zor durumda bırakılır. Duygusal tacizde bulunanlar bu sürecin kendileri açısından olası yararlarını değerlendirirler ve davranışlarına haklılık kazandıracak gerekçeler üretirler.

Üçüncü aşamada duygusal tacizde bulunan kişi ya da kişiler kendilerine taraftar bulmaya başlarlar. Eğer bu aşamaya kadar yönetim, süreç içinde yer almamışsa olumsuz algılamaya katılarak taraf olmaya başlar. Duygusal taciz yaşayan kişi daha da güç durumda kalır, destek alabileceği ve çözüm bekleyeceği kişileri de karşısında bulur.

Dördüncü aşamada kurban kendisi için kullanılan nitelendirmeleri haklı gösterecek tutum ve davranışlar içine girer. Düzeni ve dengesi bozulduğundan; şüphe, hayal kırıklığı, kızgınlık, öfke, umutsuzluk, kafa karışıklığı, kıskançlık ve intikam gibi duygularla kendisini daha da zor durumda bırakacak davranışlar sergilemeye başlar.

Mobbing sürecinin beşinci ve son aşaması, kişinin işten ayrıldığı veya işine son verildiği dönemdir. Bu aşamada kişi genellikle yasal yollara başvurmak gibi akılcı bir çözüm arayışı yerine zarar verme, intikam alma gibi kendisine daha da olumsuz bir şekilde geri dönecek duygusal tepkiler gösterebilir. Dışa dönük bir insan tepkisini açık saldırganlık şeklinde ortaya koyarken içe dönük insan çoğu kez psikosomatik hastalıklar yaşar. Profesyonel destek almadığı takdirde bu kişinin fiziksel ve psikolojik rahatsızlıkları uzunca bir süre devam edebilir.

Mobbing uygulayanlar, genellikle kendi eksik veya zayıf yönlerini gizlemek, kendilerinde olmayan özelliklere sahip olan bir kişiyi küçültmek için bu yola başvururlar. Kendileri ve konumları için duydukları endişe ve güvensizlik onları bu şekilde davranmaya yöneltir. En belirgin yetenekleri, yapmacık saygı ve samimiyetle kurdukları geçici ilişkilere dayalı gruplar oluşturabilmeleridir. Bunun için fazlaca bir bilgiye, beceriye ya da karizmaya ihtiyaçları yoktur. Çoğu kez olumsuz duyguların dayanılmaz hafifliğiyle birçok insanı bir araya getirerek bir yöneticiye, bir çalışma arkadaşına ya da eşitler arasından birine yönelik duygusal saldırıyı başlatabilirler. Mevcut düzenin ve alışılmış uygulamaların devamından yana olan ve kendi dengelerinin bozulacağından endişe eden başkaları da kısa sürede anlamadan, sorgulamadan döngünün içine girerler.

Kaynak: İsmet Barutçugil, Kültürler Arası Farklılıkların Yönetimi, Kariyer Yayınları, İstanbul, 2012